Κρίσεις πανικού

Τι είναι η κρίση πανικού.

Η κρίση πανικού ή διαταραχή πανικού είναι μια ξαφνική εκδήλωση άγχους ή φόβου σε υπέρμετρο βαθμό. Πρόκειται για μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα, τα οποία συνήθως εντείνουν περαιτέρω το άγχος και τον πανικό. Ανήκει στις αγχώδεις διαταραχές και, μαζί με τις φοβίες και την ψυχαναγκαστική καταναγκαστική διαταραχή, αποτελούν τις συνηθέστερες εκδηλώσεις παθολογικού άγχους.

Η ξαφνική εμφάνιση πανικού είναι λοιπόν συχνό φαινόμενο που εμφανίζεται συνήθως σε ενήλικες. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι πολλοί άνθρωποι πηγαίνουν στο νοσοκομείο, πιστεύοντας ότι πρόκειται για καρδιακό επεισόδιο, για να ενημερωθούν στη συνέχεια ότι επρόκειτο για μία κρίση πανικού. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται πρώτα να ελεγχθούν τα σωματικά συμπτώματα, ώστε ο γιατρός να βεβαιωθεί ότι τα αίτια δεν είναι οργανικά, κι έπειτα να παραπέμψει το άτομο σε επαγγελματία ψυχικής υγείας. Όταν νιώθουμε ότι το έντονο άγχος κλιμακώνεται απότομα, συνοδευόμενο, τις περισσότερες φορές, από την αίσθηση απειλητικών για τη ζωή μας σκέψεων, τότε είναι πιθανόν ότι βιώνουμε μια κρίση πανικού.

Σε κάποιες περιπτώσεις οι κρίσεις πανικού συνοδεύονται από αγοραφοβία. Από την άλλη, η αγοραφοβία είναι συχνά αποτέλεσμα των κρίσεων πανικού. Όταν φοβόμαστε δηλαδή ότι θα βιώσουμε ξαφνικά μία κρίση πανικού, μπορεί να αρχίσουμε να αποφεύγουμε μέρη ή καταστάσεις στις οποίες η διαφυγή είναι δύσκολη ή θα μας προκαλέσει αμηχανία και ντροπή ή θα είμαστε μόνοι και, τελικά, αβοήθητοι.

Πότε και γιατί εμφανίζεται μια κρίση πανικού

Πανικό μπορεί να βιώσουν ξαφνικά είτε άτομα που υποφέρουν από έντονο στρες, είτε άτομα που δεν έχουν έκδηλο άγχος.  Μπορεί να βρισκόμαστε σε κλειστό χώρο, στο αυτοκίνητο, σε δημόσιο χώρο με πολύ κόσμο ή ακόμη και να κοιμόμαστε, όταν η κρίση πανικού θα εμφανιστεί απρόσκλητη. Ορισμένες φορές το προφανές ερέθισμα για την εκδήλωση της κρίσης πανικού είναι μια υπάρχουσα φοβία, π.χ. αγοραφοβία, κλειστοφοβία ή κλιμακούμενο άγχος αναμονής, συνήθως όμως δεν μπορούμε να εντοπίσουμε τι μας προκάλεσε τον πανικό.

Αντίδραση πάλης ή φυγής

Όταν εκδηλώνεται μια διαταραχή πανικού, ο εγκέφαλος και το σώμα μας αντιδράει σαν να βιώνει επίθεση, οπότε θα προσπαθήσει είτε να αμυνθεί είτε να αποδράσει. Το άγχος, κατά την κρίση πανικού, δεν είναι συνειδητό. Σύμφωνα με μελέτες, ελέγχεται από τα πιο πρωτόγονα τμήματα του εγκεφάλου μας, ο οποίος δεν διαχωρίζει μεταξύ ενός εξωτερικού κινδύνου, όπως μπορεί να είναι η επίθεση από ένα άγριο ζώο, και ενός εσωτερικού κινδύνου, όπως μια οδύνη του παρελθόντος ή μια ανησυχία για το μέλλον.

Ποιοι βιώνουν κρίσεις πανικού

Το οικογενειακό ιστορικό παίζει σημαίνοντα ρόλο στην εκδήλωση άγχους. Υπάρχουν ολόκληρες οικογένειες στις οποίες το άγχος είναι διάχυτο ή περιπτώσεις στις οποίες ο ένας γονέας είναι πολύ αγχώδης, οπότε το άγχος μεταφέρεται αυτούσιο στο παιδί, το οποίο στην πορεία γίνεται ενήλικας, και πάει λέγοντας.

Άλλη σημαντική αιτία εμφάνισης κρίσεων πανικού είναι το συσσωρευμένο στρες. Στρεσογόνα ή τραυματικά γεγονότα του παρελθόντος, που δεν επεξεργαστήκαμε αποτελεσματικά, ή υπερβολική αυστηρότητα με τον εαυτό μας και τα υψηλά standards που έχουμε θέσει, μπορεί να πυροδοτήσουν μια κρίση πανικού. Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά οι κρίσεις πανικού συνυπάρχουν με κατάθλιψη, καθώς και στις δύο περιπτώσεις, δεν έχουμε επεξεργαστεί δυσφορικά συναισθήματα του παρελθόντος, δεν ερχόμαστε σε επαφή με τα πραγματικά συναισθήματα που μας δυσκολεύουν και κρίνουμε πολύ αυστηρά τον εαυτό μας.

Από την άλλη, κρίσεις πανικού βιώνουν συχνά οι «δυνατοί» και δυναμικοί άνθρωποι. Είναι οι άνθρωποι που θέλουν να έχουν υπερβολικά τον έλεγχο στη ζωή τους, που δεν επιτρέπουν να βιώσουν και να επεξεργαστούν τα δυσάρεστα συναισθήματά τους και που συνήθως αποφεύγουν την εκδήλωση των ευάλωτων ή ευαίσθητων πλευρών τους, με αποτέλεσμα να σωματοποιούν (να εμφανίζουν δηλαδή σωματικά συμπτώματα, που εδράζουν σε ψυχολογικά αίτια).

Συμπτώματα των κρίσεων πανικού.

Κάποια γενικά συμπτώματα των κρίσεων πανικού είναι τα παρακάτω, τα οποία έρχονται «απρόσκλητα» και κλιμακώνονται ραγδαία (συνήθως μέσα σε 10 λεπτά):

  • Έντονη ταχυκαρδία
  • Εφίδρωση
  • Τρέμουλο ή έντονος φόβος
  • Δύσπνοια ή πλάκωμα στο στήθος
  • Έντονος πόνος στο στήθος, που μοιάζει με στηθάγχη
  • Αίσθηση πνιγμού
  • Ναυτία ή γαστρεντερική δυσφορία
  • Ρίγη ή ξαφνική αίσθηση ζέστης
  • Αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή λιποθυμίας
  • Μούδιασμα στα άκρα
  • Αποστασιοποίηση από τον εαυτό μας ή αίσθηση ότι το περιβάλλον δεν είναι αληθινό
  • Τρόμος ότι θα χάσουμε τον έλεγχο ή ότι οδηγούμαστε στην τρέλα
  • Φόβος ότι θα πεθάνουμε

Αυτά είναι μερικά από τα συνήθη συμπτώματα των κρίσεων πανικού, χωρίς να είναι απαραίτητο ότι εκδηλώνονται όλα μαζί. Σε γενικές γραμμές πάντως, στην κρίση πανικού υπάρχουν τουλάχιστον 4 από τα παραπάνω συμπτώματα.

Αντιμετώπιση μιας κρίσης πανικού.

Το άτομο μπορεί να απαλύνει το έντονο άγχος τη στιγμή που ξεκινάει. Είναι σημαντικό να εκπαιδευθεί ώστε να κατανοήσει τους νοητικούς και συναισθηματικούς μηχανισμούς εκδήλωσης του άγχους, να διακρίνει εγκαίρως τα σημάδια της «επίθεσης» και να διαχειρίζεται την επερχόμενη «μάχη» με ανάσες, σκέψεις και συμπεριφορές που βοηθούν στην αποκλιμάκωση της κρίσης άγχους.

Συνήθως, όταν υποφέρουμε από κρίσεις πανικού, έχουμε διαπιστώσει τι μπορεί να είναι βοηθητικό για εμάς εκείνη τη στιγμή. Οπωσδήποτε, αυτό που είναι επιβαρυντικό, είναι η επιπλέον κριτική και αυστηρότητα προς τον εαυτό μας, κατά τη διάρκεια των κρίσεων, καθώς αυξάνει το άγχος, αντί να το μειώνει. Αν βρισκόμαστε με άλλους, μπορούμε να τους καθοδηγήσουμε στο πώς θα θέλαμε να μας φερθούν, όσο εξελίσσεται η κρίση πανικού, έτσι ώστε να είναι πιο ανακουφιστικό για εμάς. 

Με τη θεραπευτική παρέμβαση ψυχολόγου το άτομο μπορεί να εκτεθεί σταδιακά στους παράγοντες που του προκαλούν στρες, ώστε τελικά να μην αποφεύγει ό,τι το φοβίζει.

Με τον τρόπο αυτό, είναι εφικτό να σταματήσουμε να νιώθουμε αβοήθητοι απέναντι στο φόβο.

Χρειάζεται θεραπεία για τις κρίσεις πανικού; Ο ρόλος του ψυχολόγου.

Η κρίση πανικού είναι διαταραχή η οποία αντιμετωπίζεται και εξαλείφεται σταδιακά, στο πλαίσιο ψυχοθεραπείας του ατόμου, με ψυχολόγο, ψυχοθεραπευτή ή ψυχίατρο – ψυχοθεραπευτή. Η ψυχοθεραπεία θα εντοπίσει και θα αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια συσσώρευσης άγχους και εκδήλωσης συμπτωμάτων πανικού.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει αρκετά δημοφιλής στο δυτικό κόσμο η χρήση τεχνικών χαλάρωσης, όπως η yoga και ο διαλογισμός, πρακτικές που θεωρείται ότι συνεπικουρούν στη μείωση του άγχους. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού προτείνεται από ψυχιάτρους σε αρκετές περιπτώσεις, κατά τις οποίες το άτομο δυσκολεύεται να λειτουργήσει στην καθημερινότητά του ή το στρες συνυπάρχει με βαριάς μορφής κατάθλιψη. Συνήθως, η αντιμετώπιση της κρίσης πανικού γίνεται με έναν συνδυασμό ψυχοθεραπευτικών μεθόδων και συμβουλευτικών τεχνικών, ανάλογα με την περίπτωση. Η εμπειρία μου έχει δείξει ότι η επεξεργασία πολλών άλλων θεμάτων, κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας, πέραν από τις κρίσεις πανικού καθαυτές, έχει τελικά θεαματικά αποτελέσματα για τις ίδιες τις κρίσεις.

Οριστική αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού.

Η κρίση πανικού είναι μια έκρηξη συσσωρευμένης πίεσης και στρες, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνιμα και αποτελεσματικά. Εφόσον το άτομο που υποφέρει αναζητήσει θεραπεία, έχει τη δυνατότητα να μάθει πώς να διαχειρίζεται το άγχος και τις εκδηλώσεις του, μέσα από την ψυχοθεραπεία και τη θεραπευτική παρέμβαση του ψυχολόγου – ψυχοθεραπευτή.

Σε κάθε περίπτωση συστήνεται το άτομο να αναζητήσει τη βοήθεια ειδικού, καθώς, χωρίς θεραπεία, τα συμπτώματα δεν αναμένεται να περιοριστούν, αντίθετα είναι πιθανόν να επιδεινωθούν.

Συγγραφή Άρθρου

Αρετή Δρακάκη - Ψυχολόγος

Αρετή Δρακάκη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, MSc - Ψυχοθεραπεύτρια - ειδίκευση στη Συστημική Θεραπεία / Σύμβουλος Καριέρας - Εργασιακή Ψυχολόγος. Ατομική & Ομαδική Ψυχοθεραπεία, Θεραπεία ζευγαριού & οικογένειας, Συμβουλευτική καριέρας & επαγγελματικός προσανατολισμός.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα
Περί Διπολικής

Η διπολική διαταραχή είναι μια σοβαρή ψυχική νόσος με βιολογική αιτιολογία που...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Διαφοροποίηση: το κλειδί για την αυτογνωσία και την ψυχική μας υγεία
Διαφοροποίηση οικογένεια

Η Διαφοροποίηση είναι μια σπουδαία έννοια και, όπως θα περιγράψω παρακάτω, ο διαφοροποιημένος άνθρωπος μοιάζει να είναι ο «τέλειος» άνθρωπος, μολονότι το τέλειο δεν υφίσταται στη ζωή. Για να ακριβολογούμε πρόκειται για έναν αυθεντικό, ισορροπημένο και ψυχικά υγιή άνθρωπο.

Εξάρτηση από το Διαδίκτυο & τα Smartphones
Εξάρτηση Διαδίκτυο

Είναι η εξάρτηση από το internet και τα smartphones η νέα τάση της εποχής; Η απάντηση είναι μάλλον ναι. Άνθρωποι είναι σε ένα μέρος μαζί και ταυτόχρονα χώρια, ο καθένας στην οθόνη του κινητού, του tablet ή του υπολογιστή του. Μπορούμε να πούμε ότι αυτό συνέβαινε και παλαιότερα, με τα βιβλία ή τις εφημερίδες; Συνέβαινε.

Η μελαγχολία των Χριστουγέννων και σύντομος οδηγός επιβίωσης

Οι εορτές των Χριστουγέννων προκαλούν, σε πολλούς, αισθήματα θλίψης. Είναι η περίοδος, κατά την οποία ερχόμαστε περισσότερο αντιμέτωποι με τις ελλείψεις της ζωής μας. Το αίσθημα μοναξιάς, αδιέξοδου ή αποτυχίας, που προσπαθούμε να κρύψουμε όλο τον υπόλοιπο χρόνο, ξεχύνεται ανεξέλεγκτο τις γιορτές. 

Τι είναι η Συμβουλευτική Καριέρας: βήμα προς βήμα για τον επιθυμητό στόχο

Η Συμβουλευτική Καριέρας - Επαγγελματική Συμβουλευτική περιλαμβάνει την κατανόηση των ικανοτήτων, των δυνατών σημείων, των λιγότερο δυνατών, των ενδιαφερόντων, των εργασιακών κινήτρων και της "επαγγελματικής" προσωπικότητας του ανθρώπου.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :