Η δυσλεξία είναι μια διαταραχή της μάθησης  που  εμποδίζει την ικανότητα του ατόμου να διαβάζει.  Τα άτομα με δυσλεξία αποδίδουν στο διάβασμα χειρότερα από το προσδοκώμενο, με βάση τη νοημοσύνη τους. Αν και η διαταραχή διαφέρει από άτομο σε άτομο, τα άτομα με δυσλεξία συναντούν δυσκολίες στο συλλαβισμό, στη φωνολογική επεξεργασία (δηλαδή στη διαχείριση των ήχων), στην ανάγνωση, στο γραπτό λόγο, στην ορθογραφία και στη μεταφορά της σκέψης σε γραπτό λόγο.

Η δυσλεξία δεν οφείλεται σε νοητικούς, ψυχογενείς ή περιβαλλοντικούς λόγους,  αλλά σε νευρολογικά και κληρονομικά αίτια. 

Η αιτιολογία της δυσλεξίας δεν είναι ξεκάθαρη αν και πρόκειται για μια  κληρονομική (γενετική) διαταραχή, η οποία συναντάται μέσα σε οικογενειακά περιβάλλοντα. Κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι με δυσλεξία έχουν ανωμαλίες στη λειτουργία περιοχών του εγκεφάλου,  οι οποίες σχετίζονται με την ανάγνωση και τη γλώσσα. 

Τα συμπτώματα της δυσλεξίας ποικίλουν ανάλογα με τη σοβαρότητα της διαταραχής και την ηλικία του ατόμου.  Αν και είναι δύσκολο να γίνει διάγνωση αν ένα παιδί είναι δυσλεκτικό πριν πάει στο σχολείο,  υπάρχουν κάποια συμπτώματα,  η εμφάνιση των οποίων αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της δυσλεξίας. Συγκεκριμένα, αν παρατηρηθεί ότι το παιδί της προσχολικής ηλικίας  μαθαίνει καινούργιες λέξεις πολύ αργά, αν έχει δυσκολία στο να κάνει ομοιοκαταληξία ανάμεσα σε λέξεις και αν αργεί να αποφασίσει με ποιο χέρι θα γράψει (αν του είναι δύσκολο να αποφασίσει αν θα  είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας),  υπάρχουν κάποιες πιθανότητες να είναι δυσλεκτικό. 

Άλλα συμπτώματα που κάνουν την εμφάνισή τους στην αρχή της σχολικής ηλικίας είναι τα ακόλουθα: δυσκολία εκμάθησης του αλφάβητου, δυσκολία συσχέτισης των ήχων με τα γράμματα που τους αντιπροσωπεύουν, δυσκολία αναγνώρισης ή παραγωγής ομοιοκαταληκτικών λέξεων, δυσκολία μέτρησης των  συλλαβών των λέξεων,  δυσκολία τεμαχισμού των λέξεων σε ήχους, δυσκολία αποκωδικοποίησης των λέξεων, δυσκολία ανάκτησης λέξεων, σύγχυση των εννοιών «πριν/ μετά, πάνω/ κάτω, δεξί/ αριστερό». 

Τα μεγαλύτερα παιδιά εμφανίζουν συμπτώματα όπως: αργό διάβασμα, μεγάλη ανορθογραφία, δυσκολία συσχέτισης των λέξεων με τις σωστές ερμηνείες τους και αντιστροφή γραμμάτων. Άλλα συμπτώματα έχουν να κάνουν με την αδυναμία των παιδιών να είναι μέσα στα χρονικά πλαίσια των εξετάσεων του σχολείου και  με δυσκολίες  στην  οργάνωση και στην κατανόηση  γρήγορων οδηγιών  που δίνονται στα πλαίσια του σχολικού τους περιβάλλοντος. Σε επίπεδο συμπεριφοράς, λόγω του φόβου τους ότι μπορεί να κάνουν λάθη  και στην ομιλία τους,  τα  δυσλεκτικά παιδιά μπορεί  είτε να αποσύρονται και να  φέρονται με πολύ συνεσταλμένο τρόπο ή  να συμπεριφέρονται επιθετικά και προβαίνουν σε τραμπουκισμούς. 

Οι παιδαγωγοί και οι ψυχολόγοι συμφωνούν ότι  η αντιμετώπιση της δυσλεξίας θα πρέπει να εστιάζεται στα μαθησιακά προβλήματα των δυσλεκτικών. Ιδίως τα παιδιά που πιθανολογείται ότι είναι δυσλεκτικά θα πρέπει να εξετάζονται από ψυχολόγο. Η αντιμετώπιση της δυσλεξίας περιλαμβάνει τη χρήση εκπαιδευτικών εργαλείων,  τα οποία σκοπό έχουν την επαύξηση της ικανότητας του διαβάσματος. Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να  γίνεται χρήση φαρμάκων ή συμβουλευτικής θεραπείας για την αντιμετώπιση της δυσλεξίας. Όσο πιο γρήγορα ξεκινήσει η αντιμετώπιση της, τόσο πιο ευνοϊκά θα είναι τα αποτελέσματα για το δυσλεκτικό άτομο

Πέρα όμως  από την επαγγελματική βοήθεια που θα πρέπει να δεχτεί το δυσλεκτικό παιδί,  σημαντική είναι και η βοήθεια από τους γονείς του. Οι γονείς,  μέσα από την προσπάθειά τους,  μπορούν να βελτιώσουν σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα διαβάσματος του δυσλεκτικού παιδιού τους. Υπάρχουν μια σειρά από πρακτικές συμβουλές τις οποίες μπορούν να ακολουθήσουν,  ώστε να  βοηθήσουν την εκπαιδευτική εξέλιξη του παιδιού τους.

Μερικές από αυτές είναι οι ακόλουθες: Οι γονείς μπορούν να διαβάζουν στο παιδί τους από έξι μόλις μηνών δείχνοντας τις λέξεις καθώς τις διαβάζουν,  μπορούν να δείχνουν στο παιδί ότι το διάβασμα είναι σημαντικό στην καθημερινή ζωή,  μπορούν να παίζουν παιχνίδια με ομοιοκαταληξίες, να τραγουδούν τραγούδια δίνοντας έμφαση στην ομοιοκαταληξία και στην παρήχηση, να ενθαρρύνουν το παιδί τους να γράφει, να εστιάζουν την προσοχή του παιδιού τους  σε καινούργιες λέξεις, να παίζουν παιχνίδια ορθογραφίας, να βοηθούν το παιδί τους στην οργάνωση (μέσω ρολογιών, ημερολογίων), να μοιράζονται την ευχαρίστηση του διαβάσματος μέσα από την ανάγνωση βιβλίων,  που αφορούν τόσο το παιδί όσο και τους ίδιους,  και γενικότερα να διαβάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στο και με το παιδί τους.

Τέλος,  αξίζει να σημειώσουμε ότι ο γονεϊκός ρόλος δε θα πρέπει να σταματάει μόνο σε βελτιωτικές πρακτικές του διαβάσματος,  αλλά θα πρέπει να επεκτείνεται και στη συναισθηματική υποστήριξη του παιδιού. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την καλή πληροφόρηση του γονιού σχετικά με το θέμα της δυσλεξίας, αλλά και με την έμπρακτη υποστήριξη του παιδιού.  Το παιδί, το οποίο πολλές φορές φτάνει στο συμπέρασμα ότι είναι «χαζό», εξαιτίας της αποτυχίας που βιώνει στο σχολικό του περιβάλλον, έχει ανάγκη από το χτίσιμο της αυτοπεποίθησής του.

Οι γονείς- σε συνδυασμό ίσως με κάποιον θεραπευτή -θα πρέπει να αναλάβουν να ενδυναμώσουν την αυτοεικόνα του παιδιού τονίζοντάς του τα δυνατά του σημεία.  Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να απαιτούν τελειότητα στην σχολική απόδοση  του, μιας και κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε προβλήματα και στη δική τους σχέση,  αλλά και θα ενέτεινε την σχολική αποτυχία του παιδιού τους.

Συγγραφή Άρθρου

Θαρινή Δημητράσκου
Ψυχολόγος, Msc Οργανωτικής και Οικονομικής Ψυχολογίας
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Τι είναι η δημιουργικότητα;
δημιουργικότητα

Η δημιουργικότητα μπορεί να οριστεί ως η τάση των ανθρώπων να παράγουν ή να αναγνωρίζουν νέες ιδέες που μπορεί να είναι χρήσιμες:

α) στην επίλυση προβλημάτων (π.χ. επιστημονικές ή άλλες ανακαλύψεις)

β) στην επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους (π.χ. τάση για μετάδοση καινοτόμων αξιών)

γ) στην ψυχαγωγία (π.χ. καλλιτεχνικά έργα μουσικής, ποίησης, λογοτεχνίας κλ.) 

Διαταραχή Cotard
Διαταραχή Cotard

Μια από τις πιο περίεργες και πιο σπάνιες νοητικές διαταραχές που έχουν μελετηθεί επιστημονικά είναι η Διαταραχή Cotard, γνωστή επίσης και ως Ψευδαίσθηση Cotard, ως Σύνδρομο Ζωντανού Πτώματος ή ως Μηδενιστική Ψευδαίσθηση. Οι άνθρωποι που πάσχουν από αυτή τη κατάσταση τείνουν να έχουν την εσφαλμένη και ψευδαισθητική εντύπωση ότι είναι νεκροί, ότι είναι εν μέρει νεκροί ή ότι δεν υπάρχουν.

Βιβλιοθεραπεία

Η βιβλιοθεραπεία έχει να κάνει με τη χρήση των βιβλίων για θεραπευτικούς σκοπούς. Το κατάλληλο γραπτό υλικό ή τα κατάλληλα βιβλία μπορούν  να αποτελέσουν   μέσο  για την επίλυση  απλών προβλημάτων (συναισθηματικών ή συμπεριφορικών), να βοηθήσουν  στη θεραπεία ψυχικών ασθενειών και δυσλειτουργιών και να λειτουργήσουν επικουρικά και συμπληρωματικά σε διάφορες ψυχοθεραπείες.

Κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία

Η κατάθλιψη, η οποία  αποτελεί μια από τις πιο συνηθισμένες συναισθηματικές διαταραχές,  προσβάλλει περισσότερα από 34 εκατομμύρια άτομα όλων των ηλικιών κάθε χρόνο.  Μπορεί να συμβεί στον καθένα ανεξάρτητα από την  ηλικία, το φύλο ή την κοινωνικοοικονομική του κατάσταση.

Θετικά συναισθήματα και τρόπος επίτευξής τους
Θετικά συναισθήματα

Η θετική ψυχολογία, το κύριο στοιχείο της οποίας είναι το θετικό συναίσθημα και η ορθή διαχείρισή του, έχει πολλές πρακτικές εφαρμογές στην καθημερινότητα καθώς και ποικίλες θετικές συνέπειες στα άτομα, στην προσωπική, στην επαγγελματική ζωής τους  και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. 

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).