Η αυτολύπη είναι μια εξαιρετικά κοινή αιτία της κατάθλιψης και προκύπτει από την πεποίθηση ότι (α) δεν είναι απλώς λυπηρό και άτυχο να συμβαίνουν δυσάρεστα γεγονότα, αλλά είναι κυριολεκτικά φρικτό, καταραμένο και καταστροφικό και (β) ότι ο συναισθηματικός πόνος επιβάλλεται από έξω και όχι από μέσα. 

Για να ανακουφίσει την κατάθλιψη που προκαλείται από την αυτολύπη, αρχικά γίνεται προσπάθεια από τον ψυχοθεραπευτή, να προσδιοριστεί εάν η κατάσταση είναι πραγματικά τόσο άσχημη όσο ο πελάτης την αντιλαμβάνεται. Αν δεν είναι, του δείχνει γιατί δεν είναι τόσο απαίσια. Ένας νεαρός, που απορρίφθηκε από την αρραβωνιαστικιά του, πιστεύει ότι έρχεται το τέλος του κόσμου, ότι η απόρριψή του είναι απόδειξη της κατωτερότητάς του και ότι δεν θα ερωτευτεί ποτέ ξανά.

Όλα αυτά είναι παράλογα - δεν μπορούν να αποδειχθούν. Μπορεί να αποδειχθεί ότι, ακόμη και χωρίς βοήθεια, θα ξεπεράσει τελικά αυτά τα συναισθήματα, ότι υπάρχουν εκατοντάδες άλλες γυναίκες οι οποίες μπορεί να τον ενδιαφέρουν και ότι η απόρριψή της δείχνει περισσότερο το γούστο της παρά την προσωπικότητά του.

Αντί να λυπάται για τον εαυτό του για το λυπηρό γεγονότος, καλείται να το δει για αυτό που είναι (ένα συχνό περιστατικό, από  το οποίο αν και θλιβερό, μπορεί να επωφεληθεί).

Όταν δεν το βλέπει πια ως ζήτημα ζωής και θανάτου, οι λόγοι του για τη λύπη του παύουν να υφίστανται.

Σε περίπτωση που το περιστατικό είναι πραγματικά κάποιο καταστροφικό γεγονός, πρέπει να δει ότι

(α) ο πόνος που επιβάλλεται από τον εαυτό, κάνει τα πράγματα χειρότερα, ότι

(β) θα πρέπει να προσπαθήσει να αποφύγει αυτόν τον συναισθηματικό πόνο, επειδή είναι εντελώς νευρωτικό να κάνει τα πράγματα χειρότερα όταν η πραγματικότητα είναι ήδη πολύ δύσκολη, και

(γ) να δει ότι είναι η συναισθηματική του διαταραχή, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, είναι το μεγαλύτερο μέρος της δυστυχίας του. Είναι αυτό που κάνει κάποιος στον εαυτό του με το να αισθάνεται λύπη για τον εαυτό του που έχει χάσει την οικογένειά του που τελικά γίνεται πιο οδυνηρό από την πραγματική απώλεια.

Όταν τεθεί η ερώτηση, αλλά «Γιατί μου συνέβη αυτό;» η απάντηση είναι, «Γιατί όχι;». Εφόσον συμβαίνει σε κάποιον στον κόσμο, αν αυτά τα ατυχή γεγονότα δεν του συμβαίνουν κάποιες φορές αυτό απλώς σημαίνει ότι συμβαίνουν πιθανώς σε κάποιον άλλο. Και με τη σειρά τους αυτοί σκέφτονται το ίδιο ερώτημα, επειδή αρνούνται να το δουν ως ένα τυχαίο γεγονός, μία ύπαρξη γεμάτη με αμέτρητους κινδύνους, διανέμοντας τις σκληρές πράξεις του χωρίς λόγο και λόγο.

Η λύπηση των άλλων

Η λύπηση των άλλων είναι η τρίτη και τελευταία μέθοδος με την οποία προκαλείται η ψυχολογική κατάθλιψη. Αν και είναι ένα σημάδι του πολιτισμού να συμπονούμε τους άλλους, είναι επίσης ένα σφάλμα το ότι συχνά το κάνουμε αυτό σε λανθασμένο βαθμό.

Πρέπει να υπάρχει διάκριση μεταξύ ενδιαφέροντος (η οποία είναι "υγιής" συμπεριφορά, οδηγεί σε εποικοδομητική δράση και προκαλεί λίγο προσωπικό πόνο), και υπερβολικής ανησυχίας, (η οποία είναι ανθυγιεινή, συχνά παράγει μικρή εποικοδομητική δράση και παράγει πολύ πόνο). 

Η λύπηση για τους άλλους προκύπτει από τις παράλογες πεποιθήσεις όπως ότι

(α) πρέπει να αναστατωθεί κανείς από τις διαταραχές και τις δυσκολίες άλλων ανθρώπων και

(β) είναι ζωτικής σημασίας για εμάς το τι κάνουν οι άλλοι άνθρωποι και ότι πρέπει να καταβάλουμε μεγάλες προσπάθειες για να τους αλλάξουμε ώστε να είναι όπως θα θέλαμε (Ellis, 1962).

Η πρώτη από αυτές τις παράλογες πεποιθήσεις αντιμετωπίζεται με το να αναρωτηθεί κανείς τι καλό κάνει στον πάσχων εάν αυτός, υποφέρει μαζί του. Αντί να προσφέρει στο θύμα ένα μοντέλο μη-διαταραγμένης συμπεριφοράς για να μιμηθεί, του δείχνει ότι και αυτός θα ήταν εξίσου διαταραγμένος, αν αντιμετώπιζε μία τέτοιο ατυχία. Επιπλέον, δείχνοντας στον πάσχοντα υπερβολική δόση συμπάθειας, το να ξεπεραστεί η φυσική (αλλά νευρωτική) τάση του ίδιου για οίκτο γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αντί από ένα μόνο άτομα που σκέφτεται καταστροφικά τώρα υπάρχουν δύο.

Πώς μπορώ να ξέρω πότε φροντίζω αρκετά και πότε φροντίζω υπερβολικά

Σε περίπτωση που ο θεραπευόμενος ρωτήσει: «Πώς μπορώ να ξέρω πότε φροντίζω αρκετά και πότε φροντίζω υπερβολικά;», η απάντηση είναι απλά, «Όταν πονάει». Το ενδιαφέρον είναι ένας βαθμός φροντίδας που μας κρατάει παραγωγικούς και αρκετά σταθερούς ώστε να δουλέψουμε υπέρ του ατόμου που φροντίζουμε. Το υπερβολικό ενδιαφέρον συμπάσχει περισσότερο από το παραγωγικό ενδιαφέρον και είναι σπατάλη χρόνου και ενέργειας που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά.

 

Βιβλιογραφία:

Paul A. Hauck, Ph.D. An REBT Theory of Depression

Συγγραφή Άρθρου

Μαντώ Κωνσταντουλάκη - Ψυχολόγος

Μαντώ Κωνσταντουλάκη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Με Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Νεα Υόρκη στο New York University, σε συμβουλευτική, και πενταετές μετεκπαίδευση σε Θεραπεία Ζεύγους, Οικογενειακή Θεραπεία και Ομαδική Αναλυση, η Ψυχολόγος Μαντώ Κωνσταντουλάκη είναι κατάλληλη για βοήθεια και ψυχολογική υποστήριξη σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο, ζευγαριών και οικογενειών.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Κατηγορώντας υπερβολικά τον εαυτό - μια πηγή κατάθλιψης

Η θεωρία της κατάθλιψης της ΛογικοΘυμικής Συμπεριφοριστικής προσέγγισης ψυχοθεραπείας δηλώνει ότι τρεις παράγοντες ευθύνονται για όλες τις μορφές ψυχολογικής κατάθλιψης: (1) να κατηγορεί κανείς τον εαυτό του, (2) αυτολύπη και (3) λύπη για άλλους. Κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι ένα άτομο είναι καταθλιπτικό, καθορίζεται ποια από τις τρεις μεθόδους χρησιμοποιεί.

Αγχώδεις Διαταραχές σε παιδιά και εφήβους
Αγχώδεις Διαταραχές παιδιά

Οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι διαταραχές που παρουσιάζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Το άγχος προσδιορίζεται ως ένα πολύπλοκο μοτίβο κινητικών, υποκειμενικών και φυσιολογικών αντιδράσεων απέναντι σε μία αληθινή ή υποτιθέμενη απειλή.

Η Ναρκισσιστική Προσωπικότητα και οι σχέσεις με τους άλλους
Ναρκισσιστική Προσωπικότητα

Οι σχέσεις ανάμεσα στα ναρκισσιστικά άτομα και τους άλλους φορτίζονται υπερβολικά με το πρόβλημα της αυτοεκτίμησης. Ένα από τα προβλήματα της ωρίμανσης των ατόμων αυτών είναι να κατανοήσουν πώς είναι να δέχεσαι ένα άλλο πρόσωπο χωρίς κριτική και χωρίς διάθεση εκμετάλλευσης, να αγαπάς χωρίς να εξιδανικεύεις και να εκφράζεις γνήσια συναισθήματα χωρίς να ντρέπεσαι.

Ναρκισσιστικές Προσωπικότητες
Ναρκισσιστικές Προσωπικότητες

Τα άτομα των οποίων η δομή της προσωπικότητάς τους επιβάλλει να αντλούν επιβεβαίωση από παράγοντες έξω από τον εαυτό τους ονομάζονται από τους ψυχαναλυτές ναρκισσιστικά.
Πολλοί συγγραφείς παρατήρησαν ότι μέσα σε κάθε ματαιόδοξο και μεγαλομανή ναρκισσιστή κρύβεται ένα ντροπαλό παιδί που συνεχώς παρατηρεί τον εαυτό του, και σε κάθε καταθλιπτικό και αυτομεμφόμενο ναρκισσιστή καραδοκεί ένα μεγαλειώδες ομοίωμα αυτού που το άτομο θα έπρεπε ή θα μπορούσε να είναι.

Η θεραπεία του Ναρκισσιστικού - Οριακού Ζεύγους
ναρκισσιστικό οριακό ζεύγος

Στην θεραπεία είναι πολύ πιθανόν πχ ο ναρκισσιστικός τύπος να φανεί ως λογικός, ο μεθοριακός ως αδύνατος, επιθετικός ο «κακός» της υπόθεσης. Ο θεραπευτής ‘οφείλει’ να είναι αμερόληπτος και προς τους δύο, ερμηνεύοντας με ενσυναίσθηση την προβλητική ταύτιση. 

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).