split

Η ταινία Split, παρουσιάζει τον Kevin, ένα άτομο που πάσχει από Διασχιστική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΔΔΠ). Η ΔΔΠ, αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή διασχιστικής διαταραχής. Το άτομο, αναπτύσσει δύο ή περισσότερες προσωπικότητες, αναφερόμενες και ως εναλλακτικές καταστάσεις προσωπικότητας (alters).

Διασχιστική διαταραχή προσωπικότητας στην ταινία split

Η κάθε προσωπικότητα, μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του ανθρώπου κάποια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, συνήθως μετά από κάποιο έναυσμα. Κάθε τέτοια προσωπικότητα, μπορεί να έχει δικά της αυτόνομα χαρακτηριστικά, τρόπο αντίληψης και επαφής με το περιβάλλον, αλλά και μια διαφορετική προσωπική ιστορία. Στην ταινία, για παράδειγμα, βλέπουμε τον Κέβιν ως Patricia να ντύνεται και να συμπεριφέρεται διαφορετικά από τον εννιάχρονο Hedwig. Ακόμη παρατηρούμε την προσωπικότητα του Dennis, που πάσχει από Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), ενώ καμία άλλη προσωπικότητα δεν έχει τα συμπτώματα.

Καταλαβαίνουμε ότι ένα alter, μπορεί να έχει διαφορετικό φύλο, σεξουαλικές προτιμήσεις, όνομα, ιδιαιτερότητες, πιστεύω και γενικές προτιμήσεις. Κάποιες φορές, άνθρωποι με ΔΔΤ μπορεί να έχουν επίγνωση και άλλες όχι για την ύπαρξη των προσωπικοτήτων και των χαρακτηριστικών τους. Πιθανό είναι, να μην έχει αναμνήσεις από τη περίοδο που έχει την κυριαρχία κάποια άλλη εναλλακτική προσωπικότητα.

Η πυροδότηση για εναλλαγή προσωπικοτήτων μπορεί να είναι το στρες ή μια υπενθύμιση του τραύματος, όχι μόνο νοητική, αλλά αν το άτομο έχει νοηματοδοτήσει κάποιο αντικείμενο ή κατάσταση σχετικά με την τραυματική εμπειρία. Αυτό μπορεί να είναι ένα διαρκές χάος για τη ζωή του ατόμου κοινωνικά, εργασιακά και σε άλλα περιβάλλοντα.

Αποκτήστε το βιβλίο Γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία διαταραχών προσωπικότητας από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Πολλαπλές προσωπικότητας και ταυτότητες

Η διαφορά στην προσωπικότητα και τις ταυτότητες του ατόμου μπορεί να είναι αισθητή, μπορεί και όχι. Μια ταυτότητα, μπορεί να είναι ενήμερη για την ύπαρξη μιας άλλης, μπορεί και όχι, άρα να έχει και αμνησία για τα γεγονότα που βιώνουν και αφορούν τις άλλες προσωπικότητες. Πιθανόν, να είναι πιο εμφανές όταν το άτομο βρίσκεται κάτω από έντονο στρες. Στην ταινία, ο Kevin, με τη προσωπικότητα του Barry στο προσκήνιο, ενημερώνει τη γιατρό του για τις επικίνδυνες προσωπικότητες που φαίνεται να τον καταλαμβάνουν. Σε αυτή τη περίπτωση, η συγκεκριμένη ταυτότητα, έχει αίσθηση των υπόλοιπων προσωπικοτήτων.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, που ο Barry έχει ζητήσει και παραβρέθηκε, η θεραπεύτριά του φαίνεται να κάνει ερωτήσεις που τον δυσκολεύουν. Στη συνέχεια, ο Dennis εμφανίζεται ως προσωπικότητα. Εδώ φαίνεται η έντονη αλλαγή χαρακτηριστικών, διαφορετική ομιλία, συμπεριφορά, στάση σώματος κ.α. Έτσι και στη πραγματική διάσταση της ασθένειας, κάποιες φορές η αλλαγή μοιάζει εύκολα αντιληπτή.

Εδώ να σημειωθεί, ότι οι ταυτότητες μπορούν να έχουν και υπερφυσικό χαρακτήρα (π.χ. δαίμονας, Θεός, πνεύμα) που συχνά απαιτεί τιμωρίες για πράξεις του παρελθόντος (Τα θύματα κακοποίησης και βιασμού στη παιδική ηλικία αισθάνονται συνήθως ως ένοχα, η τιμωρία μπορεί να απευθύνεται τόσο σε κάποιον θύτη, όσο και στον εαυτό τους).

Αποπροσωποίηση

Κάποιες φορές, οι ασθενείς βιώνουν έντονη αλλαγή και αποπροσωποποίηση. Ίσως να νιώσουν μη πραγματικοί, απόμακροι και αποκομμένοι από σωματικές και νοητικές λειτουργίες. Μοιάζουν να είναι παρατηρητές της ίδιας τους της ζωής και να έχουν απώλεια ελέγχου. Άλλες φορές αισθάνονται διαφορετικά το σώμα τους και τις δυνατότητές του, όπως π.χ. η Patricia έχει γυναικείο σώμα και ασκεί λιγότερο σωματικό έλεγχο στα κορίτσια που έχουν απαχθεί ή ο Hedwig που έχει πιο παιδικό παρουσιαστικό και ψευδίζει.

Η διαφορετικότητα δεν περιορίζεται στα σωματικά χαρακτηριστικά, αλλά τα άτομα μπορεί να έχουν απότομα, αλλαγή στις σκέψεις, παρορμητικά συναισθήματα και ακόμη να ακούν φωνές. Το γύρω περιβάλλον του ατόμου, ίσως να αντιληφθεί από τις προτιμήσεις του ατόμου την αλλαγή, για παράδειγμα άλλες προτιμήσεις φαγητού, ντυσίματος κτλ., όπου μετά επανέρχονται (Haddock, 2001).

Αίτια διασχιστικής διαταραχής ταυτότητας

Η εμφάνιση της Διασχιστικής Διαταραχής Ταυτότητας φαίνεται να είναι πιο πιθανή σε άτομα που έχουν βιώσει έντονο άγχος στη παιδική ηλικία. Το έντονο άγχος δεν αφορά άγχη που σχετίζονται για παράδειγμα με τη σχολική επίδοση, αλλά περιγράφει μια κατάσταση βαθύ συναισθηματικού πόνου σε συνδυασμό με σωματικό, που έχει έντονο ψυχικό αντίκτυπο. Τα ακραία, επαναλαμβανόμενα τραύματα που έχουν ως αφετηρία κάποιο σημαντικό ορόσημο της αναπτυξιακής περιόδου της παιδικής ηλικίας, είναι γενικά αποδεκτό πως μπορεί να οδηγήσουν στη ΔΔΠ.

Το τραύμα συνήθως σχετίζεται με συναισθηματική, σωματική, σεξουαλική κακοποίηση ή παραμέληση. Άλλες περιπτώσεις, μπορεί να περιλαμβάνουν μια φυσική καταστροφή, έναν πόλεμο, απώλεια κάποιου γονικού προσώπου ή κάποια σοβαρή ιατρική ασθένεια. Ο εγκέφαλος, με σκοπό να αντέξει το υπερβολικό στρες που νιώθει, διαχωρίζει σκέψεις, μνήμες και συναισθήματα που σχετίζονται με την τραυματική εμπειρία ή εμπειρίες από το συνειδητό. Όπως στην ταινία, αναφέρεται πως ο πρωταγωνιστής έχει βιώσει ένα τέτοιο τραυματικό γεγονός (κακοποίηση - βιασμός) στη παιδική του ηλικία.

Η έννοια της ταυτότητας

Η έννοια της ταυτότητας, δεν είναι ενιαία τα πρώτα χρόνια της ζωής του ατόμου εώς και την εφηβεία, όπου ξεκινά να διαμορφώνεται. Για να αναπτυχθεί, χρειάζονται εμπειρίες, γνώσεις, πηγές, κοινωνικοί κύκλοι και πολλά άλλα χαρακτηριστικά. Σε παιδιά που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες, οι διάφορες πτυχές εμπειριών που αναμιγνύονται υπό άλλες συνθήκες, παραμένουν διαχωρισμένες. Οι αναμνήσεις, τα συναισθήματα, οι αντιλήψεις και τα βιώματά τους μπορεί να παραμείνουν διαχωρισμένα, αντί να πετύχουν μια συνεκτικότητα και σύνθεση στην αντίληψή τους που αφορά τον εαυτό και τους άλλους.

Διαβάστε το πρώτο μέρος του άρθρου Split: Διχασμένοι ή πολλές φωνές που ζητούν βοήθεια; της συνεργάτιδας της Πύλης μας Χρυσανθακοπούλου Μαρίας

Καθώς αναπτύσσεται το παιδί, μπορεί να αναπτύξει μια αυξανόμενη ικανότητα να αποφεύγει νοητικά την όποια μορφή κακοποίησης, με τη διάσχιση - σαν να μην βρίσκεται εκεί και να μη το βιώνει ή με το να κρύβεται μέσα στο μυαλό του. Κάθε τραυματική εμπειρία ή κάθε φάση ανάπτυξης που έχει κακοποιηθεί ή όχι, μπορεί να αποτελέσει τη δημιουργία μιας διαφορετικής ταυτότητας. Μια κατάκτηση του ερευνητικού κλάδου της Ψυχολογίας για τη ΔΔΤ, είναι το γεγονός ότι άτομα από το ίδιο οικογενειακό πλαίσιο φαίνεται να πάσχουν. Έτσι, έχουμε την πληροφορία, πως η αποσύνδεση τείνει να είναι κληρονομικό φαινόμενο. Ωστόσο, οι γυναίκες είναι πιο συχνό να έχουν Διασχιστική Διαταραχή Προσωπικότητας από τους άντρες, ίσως λόγω των υψηλότερων ποσοστών κακοποίησης προς τις γυναίκες. 

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσανθακοπουλου Μαρία

xrysanthakopoulou mariaΕφαρμοσμένη Ψυχολογία, Bsc (hons) Applied Psychology.
Ειδίκευση στη Συνθετική Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική ενηλίκων.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Κορωνοϊός: Τρόποι ψυχικής επιβίωσης
Κορωνοϊός

Η νέα ασθένεια που πλήττει τον πλανήτη, με το όνομα COVID-19, ξεκίνησε ενεργά στην πόλη Wuhan, στην Κίνα και συγκεκριμένα στην επαρχία Hubei. Τα κρούσματα πνευμονίας εμφανίστηκαν εκεί σε συρροή. Βάσει των κινεζικών υγειονομικών αρχών, ένα νέο στέλεχος κοροναϊού εμφανίζεται (2019-nCoV).

Ψυχολογία: Η έρευνα και η σημασία της
ποιοτική ποσοτική έρευνα

Όπως σε κάθε κλάδο που χρησιμοποιεί ερευνητικές μεθόδους, έτσι και στη ψυχολογία, χρειάζονται τρόποι προσέγγισης δεδομένων. Ο ερευνητής λοιπόν, μέσω της συνεχούς τριβής του με το πεδίο ενδιαφέροντος, πιθανόν να δημιουργήσει ένα ερώτημα στο πώς ή γιατί κάτι συμβαίνει.

Split: Διχασμένοι ή πολλές φωνές που ζητούν βοήθεια;
διασχιστική διαταραχή

Η ταινία ‘Split’ έχει χαρακτηριστεί ως ψυχολογικό θρίλερ και αναφέρεται σε έναν άνδρα πρωταγωνιστή, που απαγάγει τρία έφηβα κορίτσια. Ο James McAvoy υποδύεται έναν άνδρα που εμφανίζεται ως φρενοβλαβής, καθώς αναδύονται 23 διαφορετικές προσωπικότητες από εκείνον. Μια από αυτές  που δεν εμφανίζεται παρα μόνο στο τέλος της πλοκής, παρουσιάζεται από τις υπόλοιπες προσωπικότητες ως η πιο επικίνδυνη.

Ψυχολογία: Δεν έχει βάση, αφού δεν υπάρχει η ψυχή πραγματικά
Ψυχολογία

Συχνά ακούγεται η λέξη ψυχολογία, σε μια ποικιλία εκφράσεων. Από πού προέρχεται όμως πραγματικά; Τι είναι; Έχει πρακτική υπόσταση ή περιέχει μόνο θεωρητικές ρίζες; Με ποιον τρόπο μπορεί να σχετίζεται με την ψυχική υγεία; Είναι πράγματι επιστήμη;
Πολλές φορές, οι άνθρωποι αναρωτιούνται και κυρίως αμφισβητούν την έννοια της ψυχολογίας και συνεπώς των ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων που υπάρχουν.

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares