Ναρκισσισμός

Στις μέρες μας η δύναμη της εικόνας έχει τεράστιο αντίκτυπο στο πως αυτοπροσδιοριζόμαστε στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο στο οποίο ζούμε. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας συντελούν σε μεγάλο βαθμό στην ανάγκη μας για αυτοπροβολή. Το φαινόμενο του ναρκισσισμού είναι διάχυτο καθώς ένα μεγάλο ποσοστό συνανθρώπων μας ασχολείται και προβάλει την προσωπική του ζωή μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Τι υποδηλώνει όμως το φαινόμενο του ναρκισσισμού?

Στις ακραίες περιπτώσεις το άτομο είναι ερωτευμένο με το "ιδεώδες" είδωλο του εαυτού του. Το είδωλο αυτό τον προστατεύει από βαθύτερα συναισθήματα ανασφάλειας που ο κάθε άνθρωπος βιώνει.

Χαρακτηριστικά ναρκισσισμού

Τα κύρια χαρακτηριστικά στον ναρκισσισμό είναι ο εγωκεντρισμός, η έλλειψη εν συναίσθησης και η έντονη ανάγκη θαυμασμού από τους άλλους. Η συμπεριφορά των ναρκισσιστών είναι χειριστική αποβλέποντας πάντα στην ικανοποίηση των προσωπικών τους αναγκών.

Ο Μεγαλειώδης εαυτός είναι το βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα στο ναρκισσισμό.

Οι ναρκισσιστές προβάλλουν μια ψευδή εικόνα που οι ίδιοι έχουν χτίσει για τον εαυτό τους, υπερ-μεγενθύνοντας τα "ταλέντα" τους και τα επιτεύγματά τους. Αυτή η μεγαλειώδης εικόνα τους προστατεύει από συναισθήματα κενού και ανασφάλειας τα οποία υπάρχουν, αλλά τα έχουν απωθήσει επειδή δεν είναι σε θέση να τα διαχειριστούν. Συνήθως σχετίζονται με άτομα που θα τους προσφέρουν αμέριστο θαυμασμό ενώ οι ίδιοι δεν είναι σε θέση να συνδεθούν πραγματικά και να δημιουργήσουν στενές σχέσεις με τους άλλους. Οι άνθρωποι που τους περιβάλλουν δεν πρέπει να αντιληφθούν τυχόν αδυναμίες τους για να μην απομακρυνθούν από δίπλα τους.

Οι σχέσεις τους βασίζονται σε ένα εύθραυστο οικοδόμημα προσποίησης και θαυμασμού που ενδέχεται  να καταρεύσει σε ανύποπτο χρόνο. Το "εγώ" τους γίνεται ευάλωτο από άτομα που έχουν αυτοπεποίθηση και "τολμούν" να τους αμφισβητήσουν . Σε αυτή την περίπτωση προσπαθούν να υπονομεύσουν τον "αντίπαλο" ούτως ώστε να είναι οι ίδιοι  οι κυρίαρχοι  της κατάστασης.Οι ναρκισσιστές συχνά γίνονται προκλητικοί παραβιάζοντας τα όρια των άλλων προς ίδιον όφελος και αισθάνονται "απειλή" όταν κάποιος επιχειρήσει να τους βάλει όρια.

Ναρκισσισμός και οικογένεια

Ο Ναρκισσιμός εκκολάπτεται μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον κυρίως από τις γονεικές προσδοκίες. Τα άτομα που μεγαλώνουν με ναρκισσιστικούς γονείς είναι δύσκολο να επιδιώξουν ισότιμες και υγιείς σχέσεις, κυρίως επειδή επιδιώκουν να είναι πάντα οι "πρωταγωνιστές" σε μια ομάδα.  Οι γονείς αυτοί συνήθως βλέπουν τα παιδιά τους σαν προέκταση του εαυτού τους. Όταν εκπληρώνουν τις επιθυμίες τους γίνονται "τα καλά παιδιά," ενώ σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να καταλήξουν να είναι ο "αποδιοπομπαίος τράγος" της οικογένειας. Τα παιδιά με την σειρά τους συσχετίζουν την αγάπη με τον θαυμασμό και για να κερδίσουν την "αγάπη" των γονιών πρέπει να εκπληρώνουν τις προσδοκίες τους.

Η εμμονική σχέση με την ματαιοδοξία οδηγεί στην αλλοτρίωση του ατόμου.

Η Alice Miller υποστηρίζει ότι οι ναρκισσιστικές διαταραχές και  η κατάθλιψη ξεκινούν όταν κάποιος υιοθετεί συμπεριφορές με απώτερο σκοπό την ικανοποίηση επιθυμιών και αναγκών τρίτων (γονείς, οικογένεια). Σε τέτοιες περιπτώσεις ένας άνθρωπος που πετυχαίνει πολλά συνήθως αποδέχεται τον εαυτό του μόνο όταν καταφέρνει να κερδίζει τις εντυπώσεις των άλλων. Αυτό συμβαίνει επειδή στηρίζει την αυτοεκτίμηση του στις προσδοκίες των άλλων και όχιστην αυθεντικότητα των συναισθημάτων του.

Σε αρκετές περιπτώσεις καταθλιπτικών επεισοδίων οι άνθρωποι βιώνουν αισθήματα κενού, ματαιότητας και φόβου ότι θα πάψουν να είναι "δυνατοί", γεγονός που υποδηλώνει την αποξένωση από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Η απώλεια του αληθινού εαυτού ξεκινάει από την παιδική ηλικία και είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας του παιδιού να είναι πάντα ο "καλύτερος" ο "μοναδικός" για να έχει την αγάπη και την αποδοχή των γονιών του. Μεγαλώνοντας με αυτό το τρόπο το παιδί κουβαλάει το τεράστιο φορτίο να αποδεικνύει πάντα ότι είναι ο "καλύτερος" προσπερνώντας τις πραγματικές του επιθυμίες. Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ διαφορετική.

Τελειώνοντας θα αναφέρω μια πολύ σοφή σκέψη από μια ιστορία του Μπουκάι στο βιβλίο "Ιστορίες να Σκεφτείς" Ο καθένας βλέπει του υπόλοιπους κοιτάζοντάς τους από ψηλά ή χαμηλά, ανάλογα με τη δική του θέση στον κόσμο.

Ανάλογα με τα όρια του 
ανάλογα με τις συνήθειες του,
ανάλογα με την επιθυμία του,
ανάλογα με την ανάγκη του... 

 

Διαβάστε ακόμη για το ναρκισσισμό, το σχετικό άρθρο: Ναρκισσιστικές Προσωπικότητες 

Συγγραφή Άρθρου

Αλεξάνδρα Παπαγιάννη
Master in the science of Psychology.
Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η διττή φύση των ενοχών
ενοχές

Ενοχές, ένα γνώριμο συναίσθημα για τον καθένα μας. Η σύγκρουση του καλού και του κακού παιδιού που συνυπάρχουν μέσα μας. Η ενοχή αναπτύσσεται κατά την περίοδο της παιδικής ηλικίας (3-5 έτη) από τα "μη" και τα "πρέπει" που επιβάλλονται από τους γονείς. Εμπλουτίζεται από τις απαιτήσεις μιας πολύ απαιτητικής μητέρας και την αυστηρότητα και τα όρια του πατέρα.  Η έννοια του "κακού" που η κάθε θρησκεία διδάσκει στα μέλη της επίσης συντελεί στην ανάπτυξη των ενοχών.

Διπολική διαταραχή & αλληλεπίδραση
Διπολική διαταραχή

Οι άνθρωποι τις περισσότερες φορές μπλοκάρονται από τις περιοριστικές πεποιθήσεις τους και αδυνατούν να σκεφτούν με πιο σύνθετο τρόπο. Από ένα μεμονωμένο γεγονός οδηγούνται πολλές φορές σε λάθος συμπεράσματα και αυτό έχει αρνητικές συνέπειες στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. 

Εσωτερικό παιδί
Εσωτερικό παιδί

Βαδίζοντας ανάμεσα στο πλήθος ένιωσα το χέρι ενός περαστικού να με σκουντάει βίαια στο μπράτσο. Θυμός και οργή άρχισαν να με πλημμυρίζουν καθώς το σώμα μου άρχισε να αναβιώνει κάποιες βίαιες καταστάσεις του παρελθόντος. Ήθελα να γυρίσω πίσω και να αρχίσω να κοπανάω αυτό το άτομο, που ούτε καν κατάλαβε ότι με άγγιξε, καθώς συνέχιζε αμέριμνο την πορεία του.


Βρείτε ειδικό Ψ.Υγείας

Ο μοναδικός εξειδικευμένος κατάλογος Ψυχολόγων, Συμβούλων Ψ.Υγείας.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).