Η έννοια της σχέσης αναφέρεται στο δεσμό ανάμεσα σε πρόσωπα. Τόσο η λέξη «έξη» όσο και η λέξη σχέση αποτελούν παράγωγα του ρήματος «έχω». Ωστόσο, στην αρχαία γλώσσα η λέξη «έξις» αναφερόταν σε συνήθειες που χαρακτηρίζονται από διάρκεια, ενώ η λέξη «σχέσις» δήλωνε κυρίως την επαφή ή τη σύνδεση που χαρακτηρίζεται από προσωρινότητα. 

Στις μέρες μας, οπωσδήποτε το ζητούμενο σε μια σχέση είναι η μονιμότητα. Στην αρχική φάση της σύναψης μιας σχέσης κανένας δεν σκέφτεται την προσωρινότητα αυτής, την ημερομηνία λήξης της, αλλά αντιθέτως επενδύει συναισθηματικά σ’ αυτή. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα γίνεται όλο και πιο συνηθισμένο, ζευγάρια να ζητούν βοήθεια για να επιλύσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, να λάβουν ενίσχυση και να αντιμετωπίσουν τα αδιέξοδα που τα πολλά χρόνια σχέσης έχουν δημιουργήσει. 

Η ικανότητά μας να αρχίζουμε και να συνεχίζουμε σχέσεις βρίσκεται στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης και του τρόπου ζωής. Οι ανθρώπινες επιθυμίες απορρέουν από τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Το πώς βλέπουμε τους άλλους ελέγχεται από μια συγκεκριμένη εγκεφαλική περιοχή που ονομάζεται RAS (δικτυωτό σύστημα ενεργοποίησης). Σ’ αυτό το σημείο αποφασίζεται το πόσο έλκονται δύο άτομα και αν υπάρχει συναισθηματικό μέλλον μεταξύ τους - οπότε παραμένουν στη σχέση ή φεύγουν. Στην αρχή του έρωτα, π.χ μια γυναίκα ενθουσιάζεται με κάποια από τα χαρακτηριστικά του συντρόφου της. Αυτό πυροδοτεί το RAS της να τον δει θετικά. Έτσι οτιδήποτε ανακαλύψει για το άτομό του, θα το βλέπει θετικά. Όλα αυτά τα θετικά του στοιχεία τα αφομοιώνει χωρίς μεγάλες αλλαγές στη ρουτίνα της. Η κοπέλα αυτή είναι ερωτευμένη, έχει βρει τον ιδανικό σύντροφο, τον άντρα με τον οποίο θέλει να ζήσει τη ζωή της. Μερικά όμως χρόνια αργότερα, η ίδια κοπέλα δεν είναι ευτυχισμένη στο γάμο της, αισθάνεται έντονο στρες και απογοήτευση από τη συζυγική της ζωή. Τώρα το RAS της αντιλαμβάνεται τα κάποτε θετικά χαρακτηριστικά του ως αρνητικά. Το RAS της έχει αλλάξει, όχι όμως απαραίτητα και η συμπεριφορά του συντρόφου της. Τον βλέπει με διαφορετικό τρόπο, τον κρίνει με διαφορετικά κριτήρια. 

Για να λειτουργήσει μια σχέση θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι είναι φυσιολογικό για το RAS να αλλάξει στο πώς βλέπει τα πράγματα, από το θετικό στο αρνητικό και πάλι πίσω στο θετικό. Η παλινδρόμηση στην αρνητική θέαση μπορεί να αλλάξει με την αναγνώριση και την απόρριψη των αρνητικών σκέψεων. Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για μια ειλικρινή και εκ βαθέων συζήτηση με τον εαυτό. Το πρώτο λάθος λοιπόν που μπορεί να γίνει σε μια σχέση είναι η μη συνειδητοποίηση της πηγής των αρνητικών σκέψεων, η διάχυσή τους στην καθημερινότητα του ζευγαριού και η επιρροή τους στη συμπεριφορά. Οπωσδήποτε λάθος επιλογή είναι η έλλειψη προσπάθειας αλλαγής των δυσλειτουργικών σκέψεων, συμπεριφορών, συναισθημάτων, η κατάπνιξή τους και τελικώς το κλείσιμο στον εαυτό. 

Συχνά επίσης, ο/η σύντροφος βρίσκει ένα τρίτο πρόσωπο αλλά και πράγμα ή ασχολία, όπου μπορεί να διοχετεύσει τις ανάγκες και να βρει την ικανοποίηση που δε λαμβάνει. Η τριγωνοποίηση είναι πολύ συχνή κατάληξη των προβλημάτων στις σχέσεις χωρίς να τα λύνει αλλά να τα διογκώνει οδηγώντας ταυτόχρονα στην απώλεια του αισθήματος αυτοεκτίμησης και συχνά στην κατάθλιψη. 

Επίσης, ένας μεγάλος εχθρός της σχέσης είναι η απέχθεια του κόπου, η επιδίωξη της ευκολίας και των διευκολύνσεων που οδηγούν τον άνθρωπο να πιστέψει ότι δικαιούται τα πάντα και μπορεί να τα αποκτήσει χωρίς κόπο. Κόπο χρειάζεται και η ουσιαστική επικοινωνία που δεν είναι διατεθειμένα αρκετά ζευγάρια να καταβάλουν. Τα περισσότερα προβλήματα στις ανθρώπινες σχέσεις ξεκινούν από την έλλειψη επικοινωνίας. Δεν μπορείς να επικοινωνήσεις όταν ταυτόχρονα τσεκάρεις τα μηνύματα στο κινητό σου, βλέπεις τηλεόραση ή κάνεις ζάπινγκ στα αθλητικά κανάλια. Η τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου είναι ότι επιθυμεί να πάρει αλλά δεν είναι έτοιμος να δώσει. 

Ένα επιπλέον λάθος στις σχέσεις είναι το κυνήγι της ευτυχίας, το θορυβώδες, το εφήμερο, το θάμπος της επιφάνειας. Θεωρώντας δεδομένη τη σχέση μας, μεταθέτουμε το κέντρο βάρους από το πρόσωπο που ζούμε μαζί σε δευτερεύοντα κέντρα όπως είναι η προσπάθεια για ανούσια ευδαιμονία. 

Πολλές επίσης αναφορές έχουν γίνει για τη ρουτίνα και τη διαβρωτική καθημερινότητα. Όμως η ρουτίνα δε βρίσκεται στην καθημερινότητα αλλά στην έλλειψη ενδιαφέροντος των συντρόφων να συνεχίζουν να μαθαίνουν ο ένας τον άλλο, στην αδυναμία τους να βιώσουν αυτό που σημαίνει αγάπη. 

Πηγή συγκρούσεων είναι και οι «ασυμβίβαστοι ρόλοι των φύλων», η διαφορετική προετοιμασία που έχουν ο άνδρας και η γυναίκα για τη θέση τους στον κόσμο καθώς και η διαφορετική κατανόησή του. 

Ανασταλτικά για την ευτυχία επιδρά και η έλλειψη καταμερισμού των υποχρεώσεων της σχέσης, όπως για π.χ το μοίρασμα των οικιακών δουλειών στο σπίτι, συχνή πηγή καβγάδων όταν μένουν πίσω λόγω των πολλαπλών υποχρεώσεων των συντρόφων. 

 Η έλλειψη εμπιστοσύνης, δικαιοσύνης, συγχώρεσης, η έλλειψη διαλόγου, διαχείρισης του θυμού και των συγκρούσεων μπορούν επίσης να πλήξουν τη σχέση ανεπανόρθωτα. 

«Ό,τι αγάπησα χάθηκε μαζί με τα σπίτια που ήταν καινούρια το περασμένο καλοκαίρι και γκρέμισαν με τον αγέρα του φθινοπώρου»  
Γ.Σεφέρης 

 Εναπόκειται σ’ εμάς να αντιληφθούμε τις φθοροποιούς δυνάμεις στη σχέση μας και να επιδιώξουμε την αλλαγή.    

Βιβλιογραφία:

1. Shimberg EF. (1999): Blending Families. Berkley Publishing, New York
2.Μουσούρου Λ. (2006): Οικογένεια και οικογενειακή πολιτική. Εκδ. Gutenberg

 

Συγγραφή Άρθρου

Ελίνα Τσιούλη - Ψυχολόγος

Ελίνα Τσιούλη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος Διαχείρισης του Στρες (μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Ιατρική Σχολή Αθηνών), μέλος του Πανελληνίου Ψυχολογικού Συλλόγου. Ατομική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία για τη διαχείριση προβλημάτων στρες και την προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πόσο ελκυστικοί είστε; Παράγοντες που το καθορίζουν
ελκυστικότητα

Νευροψυχολογικές έρευνες έδειξαν ότι αυτή η πρωτογενής μορφή μηνύματος έχει την επιρροή της στον υποσυνείδητο νου. Σημάδια γονιμότητας, όπως η συμμετρία του προσώπου, ιδανική αναλογία μέσης-γοφών, μακριά μαλλιά στις γυναίκες, θεληματικό πηγούνι στους άνδρες, πλατύ στέρνο, φαρδιοί ώμοι είναι πρωτογενή χαρακτηριστικά που δημιουργούν μια θετική αρχική εντύπωση.

Συναισθηματική νοημοσύνη: βασικά στοιχεία και παράγοντες που την καθορίζουν
Συναισθηματική νοημοσύνη

Έχουμε δύο μυαλά, ένα που σκέφτεται και ένα που αισθάνεται και αυτοί οι δύο διαφορετικοί τρόποι γνώσης αλληλεπιδρούν στη δόμηση της διανοητικής μας ζωής. Ο ένας, ο λογικός νους, είναι ο τρόπος κατανόησης του οποίου έχουμε επίγνωση: ενσυνείδητος, στοχαστικός, ικανός να συλλογίζεται. Δίπλα σ’αυτόν υπάρχει κι ένα δεύτερο σύστημα γνώσης, παρορμητικό και μερικές φορές παράλογο: o συγκινησιακός νους.

Τηλεοπτικά παιχνίδια επιβίωσης: ποια πρότυπα δημιουργούν;
survivor games

Το στοιχείο της επιβίωσης έχει κάνει αισθητή την παρουσία του τα τελευταία χρόνια σε διάφορα τηλεοπτικά παιχνίδια. Οι συμμετέχοντες σε αυτά τα παιχνίδια μπαίνουν καλά στο ρόλο του Ροβινσώνα, κάτι που εντείνει το ένστικτο της επιβίωσής τους, καθώς εφοδιάζονται με τις απολύτως απαραίτητες πρώτες ύλες και καλούνται να δημιουργήσουν αντικείμενα ή να μονομαχήσουν για την τροφή τους ώστε να κρατηθούν ζωντανοί.

Τι μας κάνει ευτυχισμένους;
ευτυχισμένη

“H ευτυχία δεν είναι η απουσία της στενοχώριας”. 

Aπό τους αρχαίους Έλληνες και τους Βουδιστές μέχρι τους φιλοσόφους και τους πολιτικούς, οι στοχαστές έχουν αναζητήσει το νόημα της ευτυχίας. Τα τελευταία χρόνια, οι ψυχολόγοι έχουν σημαντικά συνεισφέρει σ’ αυτήν τη συζήτηση, με εμπειρικά δεδομένα και μετρήσεις, συμπεριφορικές ερμηνείες και ορισμούς.

Διαλογισμός και στρες
διαλογισμός

Oι διαλογιζόμενοι βιώνουν σημαντικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης καλύτερης πνευματικής και ψυχικής λειτουργίας”. Ο διαλογισμός έχει γίνει δημοφιλής σε αρκετές χώρες της Δύσης, ειδικά στις ΗΠΑ. Η πρακτική του διαλογισμού περιγράφεται στα Βεδικά κείμενα. Ο όρος διαλογισμός πλέον χρησιμοποιείται για να αναφερθεί σ’ ένα μεγάλο και ποικίλο αριθμό διαφορετικών τεχνικών.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).