θετική πλευρά, αρνητικά συναισθήματα

Πολλές φορές δεν είναι καθόλου εύκολο να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματά μας. Κάντε μια παύση και αναρωτηθείτε: Πως νιώθω ακριβώς αυτή τη στιγμή; Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται σε αυτή την ερώτηση και συχνά απαντάνε με «δεν ξέρω» ή με μια σκέψη όπως «Νιώθω ότι πρέπει να βρω δουλειά». Αν και αυτή η δυσκολία φαίνεται αρκετά παράδοξη -αν υποθέσουμε ότι γνωρίζουμε τον εαυτό μας καλύτερα από τον καθένα- είναι τελείως κατανοητή γιατί εκ των πραγμάτων…

Τα συναισθήματα προκαλούν σύγχυση

Τα ευχάριστα νέα για τα συναισθήματά μας: Τα συναισθήματα που βιώνουμε μας παρέχουν πληροφορίες σε σχέση με όσα συμβαίνουν γύρω μας, μας δίνουν κίνητρο να αναλάβουμε δράση, μας αποτρέπουν από τον κίνδυνο, μας βοηθούν να πάρουμε αποφάσεις και να κατανοήσουμε καλύτερα τόσο τον εαυτό μας όσο και τους γύρω μας.

Τα όχι και τόσο ευχάριστα νέα: Τα συναισθήματα είναι αρκετά πολύπλοκα. Κι αυτό, γιατί μπορούμε να βιώσουμε επιμέρους και πολλές φορές αντιφατικά μεταξύ τους συναισθήματα την ίδια στιγμή. Για παράδειγμα, μπορούμε να είμαστε χαρούμενοι αλλά και τρομαγμένοι με την καινούρια δουλειά ή θυμωμένοι και γεμάτοι ενοχές επειδή στεναχωρήσαμε κάποιον δικό μας. Τα πράγματα ίσως γίνονται ακόμη πιο περίπλοκα αν σκεφτούμε ότι τα βασικά μας συναισθήματα, αυτά που αντιπροσωπεύουν τους βαθύτερους φόβους μας αλλά και τις βασικές μας συναισθηματικές ανάγκες κρύβονται πίσω από άλλα δευτερογενή συναισθήματα. Ίσως έχετε δει κάποιον που δείχνει εξαγριωμένος όταν στην πραγματικότητα μπορεί να νιώθει ντροπή να εκφράσει αυτό που τον έχει πληγώσει.

Πίσω στο χρόνο:

Στις περισσότερες οικογένειες τα θετικά συναισθήματα είναι πολύ πιο αποδεκτά από τα «αρνητικά» και ως εκ τούτου πολλές φορές οι γονείς προσπαθούν να βρουν μια λύση για τα συναισθήματα των παιδιών, αντί να τα βοηθήσουν να εστιαστούν στην εμπειρία τους, προκειμένου να την κατανοήσουν.

 Όλοι μας έχουμε ακούσει μηνύματα-λύσεις σ’ ένα συναίσθημα όπως: «Δε χρειάζεται να φοβάσαι», «Μην ανησυχείς! Όλα καλά θα πάνε!», «Μη στεναχωριέσαι! Το κεφάλι ψηλά!», «Μην κλαις!», «Δε χρειάζεται να αγχώνεσαι».

Στα παραπάνω μηνύματα, ένα παιδί θα προσπαθήσει να ακούσει την οδηγία και θα αναζητήσει τον τρόπο που θα πάει παρακάτω, στην επόμενη δραστηριότητα, βάζοντας, όμως, στην άκρη ένα συναίσθημα και οικοδομώντας έναν κανόνα σχετικά με τον τρόπο που πρέπει ή δεν πρέπει να αισθάνεται. Παρότι αυτές οι προσπάθειες των γονιών είναι συνήθως καλοπροαίρετες και στόχο έχουν να ανακουφίσουν ένα παιδί από την αναστάτωση, στην πραγματικότητα τέτοιες εκλογικεύσεις το βλάπτουν, καθώς παρακάμπτουν τις συναισθηματικές του ανάγκες και απορρίπτουν ως μη σημαντική τη βαθύτερη και πιο προσωπική πτυχή της ταυτότητάς του: τα συναισθήματα.

Το μήνυμα που παίρνει, τελικά, ένα παιδί είναι πως οι ανάγκες του και το ίδιο δεν είναι σημαντικά και μαθαίνει να αποκλείει από τη σκέψη του πληροφορίες που έχουν να κάνουν με την ξεχωριστή προσωπικότητά του και τις προτιμήσεις του.

Το «Μην κλαις!» είναι διαφορετικό από το «Κλαις, γιατί τρόμαξες ότι θα χτυπήσεις, επειδή έπεσες από το ποδήλατο», ακριβώς επειδή ένα παιδί χρειάζεται να μάθει να κατανοεί τον εσωτερικό του κόσμο.

Στο σήμερα:

Τελικά, όλη αυτή η προσπάθεια καταπίεσης, εκλογίκευσης και ελέγχου των «αρνητικών» συναισθημάτων φέρνει στο παρόν ενήλικες που:

  • ασκούν κριτική στα δικά τους συναισθήματα, αλλά και των άλλων
  • φοβούνται μήπως χάσουν τον έλεγχο
  • δε θέλουν να θυμώσουν και να απογοητεύσουν τους άλλους
  • μπαίνουν ως επί το πλείστον σε ανισότιμες σχέσεις
  • νιώθουν ανεπαρκείς
  • δυσκολεύονται να αντλήσουν ικανοποίηση από τη ζωή

Αν σας αγγίζουν σε προσωπικό επίπεδο οι παραπάνω δυσκολίες, ίσως, αναβιώνετε πια ένα παρελθόν με τις οδηγίες για τη ζωή που σας δόθηκαν, όταν ήσασταν παιδιά. Το να έρθετε σε επαφή με ένα συναίσθημα είναι τελείως διαφορετικό από το να επιτρέψετε σε αυτό να επηρεάσει τη συμπεριφορά σας με υπονομευτικό τρόπο. Μπορείτε να είστε πληγωμένοι, χωρίς να θυματοποιείστε, θυμωμένοι, χωρίς να γίνεστε επικριτικοί με τους άλλους, φοβισμένοι χωρίς την ανάγκη να κρυφτείτε.

Καλώς ή κακώς, όλα τα συναισθήματα, ακόμη και τα πιο δύσκολα, είναι σημαντικά και αλληλένδετα μεταξύ τους και όταν παίρνουμε μια απόσταση επιλεκτικά από το θυμό, τη λύπη και τους φόβους μας χάνουμε παράλληλα την ικανότητα να αισθανθούμε αυθεντικά ευτυχισμένοι.

Αρθρογράφος: Βασίλης Καραβασίλης, MSc Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής, Συνεργάτης του Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου – Πολυχώρου Animus Corpus

Συγγραφή Άρθρου

Animus Corpus Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο - Πολυχώρος - Ψυχολόγος

Animus Corpus Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο - Πολυχώρος: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Το Animus Corpus είναι ένα Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο – Πολυχώρος επιστημόνων υψηλής ειδίκευσης, κατάρτισης και εμπειρίας, για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας, οι οποίες απευθύνονται σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, παιδιά, εφήβους, ενήλικες και άτομα της τρίτης ηλικίας. Οι συνεργάτες του Animus Corpus καλύπτουν τους ακόλουθους βασικούς τομείς: Ψυχολογία, Ψυχιατρική, Λογοθεραπεία, Ειδική Διαπαιδαγώγηση

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ψυχολογική Υποστήριξη στους Πληγέντες
Ψυχολογική Υποστήριξη

Η καταστροφή ως ψυχολογικό γεγονός παράγει τραύμα, φόβο, άγχος και σοκ. Οι ψυχολογικές συνέπειες είναι έντονες ενώ η αποδιοργάνωση και το στρες μπορεί να οδηγήσουν σε μακροχρόνια συναισθηματικά προβλήματα. Αυτό που χρειάζονται άμεσα οι επιζώντες της καταστροφής είναι να αναγνωρίσουμε την εμπειρία τους ακούγοντας την αγωνία τους είτε γιατί έχασαν το σπίτι τους, είτε για το θάνατο τους αγαπημένου τους προσώπου ή του κατοικίδιού τους.

Ξεπερνώντας την ανάγκη για συνεχή αποδοχή από τους αλλους
ανάγκη αποδοχής

Ίσως σας είναι δύσκολο να εκφράσετε τις ανάγκες, τις προτιμήσεις και τα συναισθήματά σας στους άλλους, επειδή νιώθετε ότι: α) γίνεστε βάρος ή ενοχλητικοί, επειδή τους απασχολείτε με τα δικά σας, β) φαίνεστε αδύναμοι και «λιγότεροι» απέναντί τους, αλλά και απέναντι στον εαυτό σας, γ) το ενδιαφέρον είναι ειλικρινές, μόνο όταν εκφράζεται χωρίς να το ζητήσετε, δ) είναι πιο ευχάριστο να δίνετε απ’ το να παίρνετε, ε) δεν σας αξίζει να σας προσέξουν και να πάρετε κι εσείς κάτι απ’ τους γύρω σας, στ) είναι προτιμότερο να αποφύγετε τη ντροπή που θα βιώνατε αν δείχνατε την ευάλωτη πλευρά σας ή απλώς, δεν σας είναι σαφές τι χρειάζεστε ή πώς νιώθετε μια δεδομένη στιγμή.

Γιατί οι Σχέσεις Τρομάζουν;
σχέσεις

Πολλές φορές, το δύσκολο δεν είναι να βρούμε την αγάπη μέσα σε μια σχέση, αλλά να μπορέσουμε να την αντέξουμε και να την αποδεχτούμε.
Η εμπειρία μιας ρομαντικής σχέσης, εκτός από ενθουσιασμό και συναισθήματα ευφορίας, μπορεί να πυροδοτήσει φόβους και άγχη που σχετίζονται με την εγγύτητα.

Διαχείριση Θυμού στη Διπολική Διαταραχή
διπολική διαταραχή

Η διπολική διαταραχή χαρακτηρίζεται από ακραίες διακυμάνσεις – είτε απότομες είτε σταδιακές - ανάμεσα σε δύο συναισθηματικές διαθέσεις: α) Υπέρμετρη έξαρση (μανία) β) Κατάθλιψη.

Πώς να Επιλέξω Παιδικό Σταθμό για το Παιδί μου;
Παιδικός Σταθμός

Ο παιδικός σταθμός, στις μέρες μας, είναι κάτι το αναγκαίο για την οικογένεια. Αποτελεί, αφενός μια καλή λύση στο πρόβλημα της φύλαξης και περιποίησης του παιδιού τις ώρες που εργάζονται οι γονείς και αφετέρου προσφέρει στο ίδιο το παιδί ερεθίσματα και δυνατότητες κοινωνικές/γνωστικές/συναισθηματικές που προάγουν την ανάπτυξή του συνολικά.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).