ΔΕΠ-Υ

Ολοένα και περισσότερο έδαφος γενικότερα στον ερευνητικό χώρο της αιτιοπαθογένειας της εκάστοτε ψυχοπαθολογίας αλλά και ειδικότερα της ΔΕΠ-Υ φαίνεται να κερδίζει η επιγενετική θεώρηση η οποία κάνει λόγο για αμοιβαία αλληλεπίδραση βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Σύμφωνα με την επιγενετική, λοιπόν, συγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να ασκήσουν επίδραση στην πρώιμη και στη μετέπειτα νευροβιολογική ανάπτυξη με έναν δυναμικό τρόπο επηρεάζοντας το πώς θα εκφραστούν τα γονίδια.

Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες και ΔΕΠ-Υ

Ειδικότερα, στην περίπτωση της ΔΕΠ-Υ, ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου, όπως ανεπαρκές γονεϊκό σύστημα πειθαρχίας, φτωχή ποιότητα γονεϊκής φροντίδας, γονεϊκή εχθρότητα, απόρριψη, παραμέληση, κακοποίηση, ανασφαλής, αγχώδης ή αποδιοργανωμένη προσκόλληση/δεσμός μητέρας και παιδιού, φαίνεται να αλληλεπιδρούν με συγκεκριμένα μονοπάτια γονιδιακών παραγόντων, επηρεάζοντας τη χημεία του εγκεφάλου –περιλαμβανομένης και της παραγωγής της ντοπαμίνης- τη νευρολογική “ευαισθησία και ιδιοσυγκρασία” του εγκεφάλου, τη νευρολογική ανάπτυξη συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών, όπως του μετωπιαίου φλοιού, ο οποίος παίζει ουσιαστικό ρόλο στην αναγνώριση και στην αυτό-ρύθμιση των συναισθημάτων –φτωχή συναισθηματική αυτό-ρύθμιση με τη σειρά της συνεπάγεται παρορμητικότητα και υπερκινητικότητα- οδηγώντας έτσι στην εμφάνιση της ΔΕΠ-Υ.

Οι προαναφερόμενοι  ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου διαμορφώνουν ένα τραυματικό, απειλητικό, αγχογόνο περιβάλλον,  το οποίο πυροδοτεί στο παιδί μια σειρά από συμπεριφορικές στρατηγικές επιβίωσης, που γίνονται όλο και πιο ακραίες όσο πιο επικίνδυνο γίνεται το περιβάλλον (κακοποίηση, παραμέληση). Αυτές οι στρατηγικές έχουν στόχο να μεταδώσουν σήματα κινδύνου και να εκλύσουν συναισθήματα και αντιδράσεις προστασίας από τους άλλους.

Όσο πιο πολύ το παιδί επικεντρώνεται στην επιβίωση, χρησιμοποιώντας σχετικά ακραίες στρατηγικές, τόσο πιο δύσκολα μπορεί να επιστρέψει την προσοχή του σε άλλες δραστηριότητες, όπως οι φιλίες με τους συνομηλίκους.

Συνεπώς, ορισμένα συμπεριφορικά συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ, όπως για παράδειγμα υψηλά επίπεδα διέγερσης, υπερκινητικότητα, επαγρύπνηση, προσοχή με στόχο τη σάρωση του απειλητικού περιβάλλοντος για τον εντοπισμό ενδεχόμενων κινδύνων,  μπορεί να συνιστούν μέρος των στρατηγικών αυτοπροστασίας του παιδιού, ενώ άλλα συμπτώματα, όπως για παράδειγμα η αδυναμία επικέντρωσης της προσοχής στην επιτέλεση μιας σχολικής εργασίας, μπορεί να κληρονομούνται ως “παρενέργειες” των προαναφερόμενων στρατηγικών αυτοπροστασίας.

Αποκτήστε το βιβλίο ΔΕΠΥράζει, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας με έκπτωση 10%

Μάλιστα, οι έρευνες δείχνουν ότι η πρώιμη και μακροχρόνια έκθεση ενός παιδιού με κάποια γενετική ευαλωτότητα/προδιαθεσιμότητα σε ένα τραυματικό γεγονός (π.χ. κακοποίηση, περιβαλλοντική αποστέρηση) μπορεί να τροποποιήσει την πρώιμη νευρολογική του ανάπτυξη, οργανώνοντας ένα υπερδιεγερμένο νευρωνικό σύστημα απόκρισης στο άγχος,το οποίο βοηθά το παιδί να διαχειριστεί εν δυνάμει απειλητικά περιβαλλοντικά σήματα, εκδηλώνοντας συμπτώματα ΔΕΠ-Υ, τα οποία είναι ενδιαφέρον ότι παραμένουν μαζί με τις όποιες νευροφυσιολογικές αλλαγές έχουν δημιουργηθεί ακόμη και όταν οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου πάψουν να υφίστανται.

Επομένως, συνοψίζοντας τα ερευνητικά στοιχεία για την αιτιοπαθογένεια της ΔΕΠ-Υ παρατηρούμε ότι αυτό που τελικά προτείνεται  είναι ότι  η ΔΕΠ-Υ αποτελεί μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή με υψηλό ποσοστό κληρονομικότητας στην ανάπτυξη και εξέλιξη της οποίας, όμως, σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζουν οικογενειακοί περιβαλλοντικοί παράγοντες (π.χ. γονεϊκή απόρριψη). Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στα γονίδια και σε αυτούς τους περιβαλλοντικούς παράγοντες φαίνεται να είναι διπλής κατεύθυνσης. Έτσι, οι κληρονομημένοι γονιδιακοί παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της ΔΕΠ-Υ επηρεάζουν το περιβάλλον του παιδιού (π.χ. την ποιότητα της παρεχόμενης γονεϊκής φροντίδας) αλλά και το ίδιο το γονεϊκό περιβάλλον του παιδιού επηρεάζει την έκφραση των γονιδιακής ευαλωτότητας προκειμένου να αναπτυχθούν και να εκδηλωθούν τελικά τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ (Howe, 2010. Thapar, Cooper, Eyre & Langley, 2013).

Ακολουθήστε τον σύνδεσμο για να μεταβείτε στο 1ο μέρος του άρθρου:Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και/ή Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ): Αιτιοπαθογένεια, Βιολογικοί & Περιβαλλοντικοί Παράγοντες

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.Howe, D. (2010). ADHD and its comorbidity: an example of gene-environment interaction and its implications for child and family social work. Child and Family Social Work, 15, 265-275.

2.Thapar, A., Cooper, M., Eyre, O., & Langley, K. (2013). Practitioner Review: What have we learnt about the causes of ADHD. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 54, 3-16. 

Συγγραφή Άρθρου

Μπάμπαλου Χριστίνα Ελένη - Ψυχολόγος

Μπάμπαλου Χριστίνα Ελένη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, Τμήμα Ψυχολογίας, Α.Π.Θ. (Υπότροφος ΙΚΥ). MSc Αναπτυξιακή/Εξελικτική & Σχολική Ψυχολογία, Α.Π.Θ. (Υπότροφος Ωνάσειου Ιδρύματος). Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση στην Αξιολόγηση & Ψυχοπαιδαγωγική Υποστήριξη Παιδιών με Δυσκολίες Μάθησης & Προσαρμογής (Ειδικές Ανάγκες), Παν/μιο Μακεδονίας. Συστημική Ψυχοθεραπεία, Τραυματοθεραπεία-EMDR

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ): Αιτιοπαθογένεια, Βιολογικοί & Περιβαλλοντικοί Παράγοντες (1ο μέρος)
ΔΕΠ-Υ

Αναφορικά με την αιτιοπαθογένεια της ΔΕΠ-Υ έχουν διατυπωθεί μια σειρά από υποθέσεις τόσο βιολογικές όσο και περιβαλλοντικές. Αυτό, πάντως, που φαίνεται να είναι κοινά αποδεκτό και να υποστηρίζεται από μια πληθώρα ερευνητικών ευρημάτων είναι ότι η ΔΕΠ-Υ συνιστά μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή με ισχυρή γονιδιακή βάση και ισχυρό ποσοστό κληρονομικότητας όσον αφορά τις κύριες διαστάσεις των πυρηνικών συμπτωμάτων της, για τις οποίες αναφέρεται σημαντική διαγενεαλογική μεταβίβαση.

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και / ή Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ): Κλινική Εικόνα στην Ενήλικη Ζωή (Μέρος ΙΙ)
ΔΕΠ-Υ

Οι διαχρονικές μελέτες ατόμων με ΔΕΠ-Υ δείχνουν ότι τα συμπτώματα σε ακαδημαϊκό, συμπεριφορικό και διαπροσωπικό επίπεδο επιμένουν και στην ενήλικη ζωή. Έτσι, οι πανεπιστημιακοί φοιτητές με ΔΕΠ-Υ συνεχίζουν να εμφανίζουν δυσκολίες με τις υψηλές απαιτήσεις της τριτοβάθμιας πλέον εκπαίδευσης που έχουν να κάνουν με τη συγκέντρωση, την αυτοπαρατήρηση, την επεξεργασία πληροφοριών, τις στρατηγικές μελέτης, καταγραφής σημειώσεων και διαχείρισης χρόνου.

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και / ή Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ): Συμπτωματολογία & Κλινική Εικόνα Ανάπτυξης (Μέρος Ι)
ΔΕΠΥ

Το 1902 ο γιατρός George Still έδωσε μια σειρά από διαλέξεις στις οποίες περιέγραφε την έλλειψη "ηθικού ελέγχου" ανάμεσα σε μια μερίδα παιδιών χωρίς κάποια παρατηρούμενη οργανική βλάβη. Στο διάβα των ετών, μια σειρά από ποικίλες διαφορετικές ονομασίες, όπως σύνδρομο ελάχιστης εγκεφαλικής βλάβης, ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία, αντίδραση υπερκινητικότητας στην παιδική ηλικία, ονομασίες που αντανακλούσαν τις εκάστοτε επικρατούσες επιστημονικές αντιλήψεις για την υποκείμενη αιτιολογία, έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν την διαταραχή που σήμερα είναι γνωστή ως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και / ή υπερκινητικότητας, ΔΕΠ-Υ.

Ψυχολογικές επιπτώσεις στο παιδί όταν αυτό νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΡΟΣ 2ο)
νοσηλεία παιδιού επιπτώσεις

’Ήμουν σίγουρος ότι είχα φτάσει στην μονάδα με ένα κίτρινο τρένο και ότι ένα τέρας ήθελε να με καταβροχθίσει..” (Colville, 2012)

Αναφορικά με τις ψυχολογικές επιπτώσεις στα ίδια τα παιδιά που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ, ο σωματικός πόνος και το άγχος που βιώνει το παιδί κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στη ΜΕΘ αυξάνει την ανάγκη για την παρουσία της μητρικής φιγούρας αλλά η αδυναμία του να επικοινωνήσει, να εκφράσει σκέψεις και συναισθήματα ή η γνωστική του ανικανότητα να κατανοήσει τις εξηγήσεις που του δίνονται εντείνει το αίσθημα μοναξιάς του παιδιού.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares