Διαβάζοντας με ενδιαφέρον την αρθρογραφία σχετικά με την επιστήμη της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας η οποία τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται στη χώρα μας, θέλουμε να μοιραστούμε εν συντομία τους προβληματισμούς μας σχετικά με τη φύση, τη φιλοσοφία και το αντικείμενο του κλάδου.

Για να κατανοήσουμε τις προκλήσεις των νέων συμβουλευτικών ψυχολόγων στην Ελλάδα, θα επιχειρήσουμε μια περίληψη της ταυτότητας του συμβουλευτικού ψυχολόγου όπως αυτή έχει διαμορφωθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η συμβουλευτική ψυχολογία αποτελεί ένα σχετικά νέο κλάδο στην επιστήμη της Ψυχολογίας. Στην βάση της βρίσκονται αξίες όπως η σημαντικότητα της θεραπευτικής σχέσης στην ψυχολογική παρέμβαση, η έμφαση στην ψυχική υγεία και όχι στην παθολογία, η επικέντρωση στις ανθρωποκεντρικές αξίες και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα.

Αυτές οι αξίες προκύπτουν απο και περιγράφουν τη φιλοσοφία του κλάδου και προσδίδουν στην δουλειά του/της συμβουλευτικού ψυχολόγου ένα χαρακτήρα λιγότερο «ιατρικό» (π.χ. ο συμβουλευτικός ψυχολόγος ως η «αυθεντία» που θα «θεραπεύσει» «ανεπιθύμητα» συμπτώματα) και περισσότερο «συνεργασιακό» (η επαγγελματική θεραπευτική σχέση ως εργαλείο αυτογνωσίας και κατανόησης των εσωτερικών διεργασιών και φορέας αλλαγής μέσω των συντονισμένων δυνάμεων του επαγγελματία και του πελάτη). Κατ αυτή την έννοια αυτή η θεραπευτική δουλειά θεωρείται μια μορφή «τέχνης» -αυτής του σχετίζεσθαι (Spinelli, 2001).

Στην καρδιά λοιπόν της συμβουλευτικής ψυχολογίας βρίσκεται η προτροπή του Carl Rogers στον/στην επαγγελματία: να δίνει σάρκα και οστά στις ανθρωπιστικές αξίες που πρεσβεύει και όχι απλώς να «πραγματοποιεί» ψυχολογικές παρεμβάσεις πάνω σε άλλους (Woolfe, 1996).

Από την άλλη, οι ρίζες της συμβουλευτικής ψυχολογίας  στην επιστήμη της Ψυχολογίας, καθιστούν την συμβουλευτική ψυχολόγο ικανή να κάνει κλινική αξιολόγηση η οποία βασίζεται πάνω σε επιστημονικά δεδομένα προκειμένου να αναλύσει, να κατανοήσει, να προβλέψει, να προτείνει και να εξηγήσει τα ψυχικά φαινόμενα.

Επιπλέον η συμβουλευτική ψυχολόγος έχει εκπαιδευτεί επαρκώς και  δρά ως ερευνήτρια, δηλαδή μπορεί να διοργανώνει ερευνητικές μελέτες πάνω σε ψυχολογικές θεραπείες και τα αποτελέσματά τους. Ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη διττή και αλληλοσυμπληρούμενη φύση του επαγγέλματος του συμβουλευτικού ψυχολόγου είναι «επιστήμονας-θεραπευτής» (scientist-practitioner) (Spinelli, 2001).

Ως θεραπευτής/ θεραπεύτρια, ο/η συμβουλευτικός ψυχολόγος δεν ξεχνά την ερευνητική του/της διάσταση: συλλέγει συνεχώς στοιχεία, διερευνά μαζί με τον πελάτη/ την πελάτισσα, «χτίζει» την κατανόηση του εσωτερικού του/της κόσμου, προτείνει παρεμβάσεις και αξιολογεί το αποτέλεσμά τους. Ως ερευνητής/ ερευνήτρια, δεν ξεχνά την θεραπευτική του/της ματιά: οι συμμετέχοντες/ συμμετέχουσες στην έρευνα αντιμετωπίζονται ως πολύπλοκα και μοναδικά άτομα, όχι ως απρόσωπα νούμερα που απαρτίζουν το ερευνητικό δείγμα.

Μια άλλη ιδιότητα της συμβουλευτικής ψυχολογίας είναι η «δημιουργική αλληλεπίδραση» διαφορετικών σχολών ψυχοθεραπευτικής θεωρίας και πράξης. Ο/η συμβουλευτικός/ή ψυχολόγος συνήθως έχει εκπαιδευτεί σε 2 ή περισσότερες ψυχοθεραπευτικές θεωρίες έτσι ώστε να μπορεί να συνθέτει τις γνώσεις και τις δεξιότητες που ανταποκρίνονται πραγματικά στις ειδικές ανάγκες του κάθε ανθρώπου (Clarkson, 1996). 

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η συμβουλευτική ψυχολογία έχει συγκεκριμένη ταυτότητα η οποία είναι συναφής αλλά ταυτόχρονα και διαφορετική απο άλλα επαγγέλματα ψυχικής υγείας. Η διαφορά αυτή αντικατοπτρίζεται και στην εξειδικευμένη εκπαίδευση που απαιτείται για να αποκτήσει κάποιος την ειδικότητα του/της συμβουλευτικού/ής ψυχολόγου.

Για να μπορεί κάποιος να αποκαλείται συμβουλευτικός/ή ψυχολόγος πρέπει να 1) έχει βασικό πτυχίο Ψυχολογίας και 2) να έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές πάνω στο αντικείμενο της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας από έγκριτα προγράμματα όπως υπογραμμίζεται στους κανόνες δεοντολογίας Ευρωπαϊκών οργανισμών (πχ Βρετανικός Σύλλογος Ψυχολόγων).

Σε κράτη όπως η Μεγάλη Βρετανία, δίδεται και η εναλλακτική οδός σε πτυχιούχους ψυχολόγους να αποδείξουν ότι η θεραπευτική/ερευνητική εργασία και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που ακολούθησαν σε μεταπτυχιακό επίπεδο είναι εφάμιλλα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης στη συμβουλευτική ψυχολογία (independent route).

Σε κάθε περίπτωση, η ταυτότητα της συμβουλευτικής ψυχολόγου, δεν προκύπτει αλλά καλλιεργείται και αξιολογείται. Έτσι λοιπόν, στα ελληνικά δεδομένα, παρατηρείται η παρανόηση ότι πτυχιούχοι ψυχολόγοι που έχουν ειδικευθεί στη συμβουλευτική ή σε κάποια ψυχοθεραπεία να αποκαλούνται συμβουλευτικοί ψυχολόγοι. Επίσης, παρατηρείται το λάθος οι όροι «συμβουλευτική» και «συμβουλευτική ψυχολογία» να χρησιμοποιούνται πολλές φορές ως ταυτόσημοι.

Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να υποστηριχθεί η ταυτότητα του κλάδου της συμβουλευτικής ψυχολογίας και αυτά που έχει να προσφέρει στον τομέα της ψυχικής υγείας. Επίσης, τίθεται και ως θέμα ηθικής και δεοντολογίας: το τι υπηρεσίες προσφέρει ο/η κάθε επαγγελματίας εξαρτάται από τη σωστή κατάρτιση του και την επίγνωση των ορίων του ρόλου του.

Ένας τρόπος να υποστηριχθεί αυτό είναι η ενημέρωση του κοινού για τη συμβουλευτική ψυχολογία: αυτή άλλωστε είναι και η δική μας πρόθεση. Για περισσότερη ενημέρωση σχετικά με την ταυτότητα του συμβουλευτικού ψυχολόγου παραθέτουμε συνδέσμους επαγγελματικών οργανισμών άλλων χωρών. 


Συγγραφή άρθρου
:
Μαρία Ερση Κολίρη & Δρ Χριστίνα Βαλλιανάτου,

Έγκριτες Συμβουλευτικές Ψυχολόγοι/ Chartered Counselling Psychologists (Βρετανική Ψυχολογική Εταιρεία)

http://www.therapynetwork.gr/ 


Βιβλιογραφία

Clarkson P (1996) The Eclectic and Integrative Paradigm: between the Scylla of confluence and the Charybdis of confusion? in R.Woolfe & W.Dryden (Eds) Handbook of Counselling Psychology. London: Sage

Spinelli, E (2001) Counselling Psychology: A hesitant hybrid or a tantalising innovation Counselling Psychology Review, 16 (3), 3-12.

Woolfe, R (1996) The Nature of Counselling Psychology in R.Woolfe & W.Dryden (Eds) Handbook of Counselling Psychology. London: Sage

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από την Εταιρία Ψυχοκοινωνικών Μελετών
ζητούνται ψυχολόγοι

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος πρόσληψης προσωπικού ΣΟΧ1/2020 για την υλοποίηση της Πράξης «Δημιουργία οικοτροφείου 15 ενηλίκων χρονίων πασχόντων από διαταραχές αυτιστικού φάσματος χαμηλής λειτουργικότητας»  στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020, Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής.

Ζητούνται ειδικοί ψυχικής υγείας από το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών
ζητούνται ψυχολόγοι

Το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών (ΕΚΕΨΥΕ) για την κάλυψη των αναγκών του σε προσωπικό και για την προσήκουσα λειτουργία των μονάδων του, ενδιαφέρεται να συνεργαστεί με Ιατρούς, Ψυχολόγους, Κοινωνικούς Λειτουργούς, υπό καθεστώς έκδοσης δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους, για χρονικό διάστημα έως ένα (1) έτος και ως ακολούθως:

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο
παιδιά με καρκίνο

Ψυχοκοινωνική υποστήριξη στα παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με τον καρκίνο, αλλά και τις οικογένειες τους, θα παρέχει πλέον ο Παγκρήτιος Σύλλογος Γονέων και Φίλων Παιδιών με νεοπλασία η «Ηλιαχτίδα».

Αν οι άνθρωποι είναι τόσο δημιουργικοί, γιατί κάνουν τόσο καταστρεπτικά πράγματα
Carl Rogers

Υπάρχουν αμέτρητα παραδείγματα ανθρώπων με μια συμπεριφορά απέναντι στον εαυτό τους και στους άλλους που μπορεί να χαρακτηριστεί οτιδήποτε άλλο εκτός από δημιουργική ή επoικοδομητική. Μια σύντομη ματιά σε οποιαδήποτε εφημερίδα ή σε τηλεοπτικές ειδήσεις μας αποκαλύπτει συγκλονιστικά και τρομακτικά παραδείγματα της ικανότητας του ανθρώπου να είναι βάναυσος, «μοχθηρός» ίσως έλεγαν ορισμένοι.

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares