Τι είναι οι μηχανισμοί άμυνας; Ως άνθρωπος χρησιμοποιώ μια πληθώρα από τεχνικές ή μηχανισμούς για να χειριστώ το περιβάλλον μου, να μειώσω την εσωτερική ένταση που δημιουργεί η σύγκρουση μαζί του και να προστατεύσω τελικά τον εαυτό μου από τις δυσάρεστες εμπειρίες. Οι ψυχικοί αυτοί μηχανισμοί άμυνας, που είναι τις περισσότερες φορές ασυνείδητοι, λειτουργούν για να ανακουφιστεί το άγχος μου και να ελέγξω τις συγκρούσεις που βιώνω εξαιτίας των αντιθέσεων που δημιουργούνται ανάμεσα στις κοινωνικές επιταγές και τις ατομικές μου ανάγκες.

Η συνάντηση με το περιβάλλον, μεταξύ του ''εγώ' και του ''όχι εγώ'', δεν είναι μια διαδικασία παθητική. Παίρνουμε και διαλέγουμε και, συγχρόνως, και το περιβάλλον παίρνει και διαλέγει. Αυτή η διάδραση ως βίωμα από μόνο του είναι πολύπλοκο, ενίοτε δύσκολο και συγχρόνως έχει ρoή. Βέβαια, πολλές φορές οι άνθρωποι - θεωρώντας το έξυπνο τρόπο επιβίωσης - μεταβάλλουμε το βίωμα αυτό, χειριζόμενοι το όριο επαφής του, ώστε να αντέξουμε αυτό που μας ζητείται από τη διάδραση.

Η Θεωρία της Gestalt τόσο στην πρακτική όσο και στη μέθοδό της είναι επικεντρωμένη, ως προσέγγιση στο παρόν. Και τόσο η επίγνωση όσο και το πεδίο, που είναι οι κυρίαρχες ιδέες της, έχουν νόημα στην παρούσα στιγμή. Στο τώρα. Πολλά σημαντικά ρεύματα φιλοσοφικά, πνευματικά, πολιτικό, επιστημονικά ή ψυχολογικά όπως και η θεραπεία Gestalt, συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στη φαινομενολογία αυτής της επίγνωσης. Υπάρχουν βέβαια και άλλες προσεγγίσεις που αυτήν την οπτική τη θεωρούν δεδομένη ή άλλες που την αμφισβητούν.

Συνήθως, όταν κάποιος προσπαθεί πάρα πολύ να αλλάξει και να γίνει κάτι το oπoίo δεν είναι, παραμένει ο ίδιος. Αντίστοιχα, όταν κάποιος προσπαθεί να επιβάλει σε κάποιον άλλον να αλλάξει , συνήθως αποτυγχάνει. Η αλλαγή θα συμβεί όταν ένας άνθρωπος αποφασίσει να δώσει το χρόνο και την προσπάθεια να ''είναι αυτό που είναι, να είναι ως ένα όλον του εαυτού του στο κάθε τώρα του''. Εάν ο θεραπευτής αρνηθεί το ρόλο του ανθρώπου που αλλάζει τους άλλους, του ανθρώπου που δημιουργεί μόνος του τις αλλαγές στους άλλους, τότε η ουσιαστική αλλαγή του άλλου θα επέλθει στο βαθμό που ο άλλος το επιθυμεί.

Πολλές φορές στην κλινική μας πράξη συναντούμε διάφορα αιτήματα από ζευγάρια με τα οποία έρχονται στη θεραπεία. Τα ζευγάρια που πηγαίνουν για θεραπεία για κάποιο σεξουαλικό θέμα συνήθως έρχονται με το αίτημα ενός προβλήματος για το οποίο χρειάζεται να βρουν κάποια λύση.

Σύμφωνα με τη θεραπεία Gestalt, κάθε άνθρωπος αποτελεί ένα «όλον» το οποίο περιλαμβάνει διάφορα μέρη (π.χ. σώμα και ψυχή, τρυφερή και σκληρή πλευρά, θάρρος και φόβο). Αρκετά συχνά λοιπόν, προβάλλουμε στο περιβάλλον μας, σε άλλους ανθρώπους ή σε σύμβολα, μέρη του εαυτού μας, τα οποία δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε (π.χ. τη σκληρή μας πλευρά).

Ντροπή.. ένα συναίσθημα βαθιά υπαρξιακό και γνώριμο. Εκδηλώνεται μέσα από ένα ευρύ φάσμα, από την ελαφριά αμηχανία που όλοι μας πολλές φορές έχουμε βιώσει μέχρι την κατάσταση πανικού και την παράλυση. 
Συχνά συνοδεύεται με την ενοχή, ωστόσο είναι σημαντικό να τη διαχωρίσουμε  από την ντροπή καθώς η δεύτερη είναι το συναίσθημα που συνδέεται με το “being”, δηλαδή ότι δεν είμαι επαρκής , δεν είμαι αρκετός, ενώ η ενοχή με το“ doing”, κάνω κάποιο κακό ή πληγώνω κάποιον κ.α.

«Μὴ ζήτει τὰ γινόμενα γίνεσθαι ὡς θέλεις, ἀλλὰ θέλε τὰ γινόμενα ὡς γίνεται καὶ εὐροήσεις», Επίκτητος.

Όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή της ζωή μας βιώνουμε συναισθήματα τα οποία δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε και να αναγνωρίσουμε και ένα από αυτά είναι το αίσθημα απώλειας.

google news iconΗ Πύλη Ψυχολογίας είναι εγκεκριμένος εκδότης (Publisher) στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε πρόσβαση σε όλη την αρθρογραφία καθώς και άμεση ενημέρωση για έρευνες ψυχολογίας και θέματα που αφορούν την επικαιρότητα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας: Πύλη Ψυχολογίας - Google News

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.