Ο ρατσισμός, το δόγμα που υποστηρίζει την εγγενή ανωτερότητα μιας φυλής και αποβλέπει στη διατήρηση της «καθαρότητάς» της και της κυριαρχίας της πάνω στις άλλες, είναι ένα φαινόμενο που αναβιώνει μέχρι και σήμερα. Σύμφωνα με έρευνες μάλιστα, το φύλο, η φυλή και η ηλικία είναι ευρέως οι πιο διαδεδομένες μορφές εδραίωσης του ρατσισμού (Mackie, Hamilton, Susskind & Rosselli, 1996). Είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την προκατάληψη, τις στάσεις και τα στερεότυπα.

Κάθε φορά που ένα άτομο (ή μια ομάδα) αποφασίζει να αλλάξει τη γνώμη των άλλων και να τους κάνει να δεχθούν τη δική του, κινητοποιεί ψυχολογικές ''δυνάμεις'' που είτε στρέφουν την απόπειρα αυτή με επιτυχία είτε την οδηγούν στην αποτυχία.

Καθημερινά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μας φέρνουν αντιμέτωπους με ποικίλα περιστατικά κοινωνικής βίας. Κλοπές, τρομοκρατικά χτυπήματα, βανδαλισμοί, συμπλοκές, οικογενειακές τραγωδίες. Πολλά περιστατικά, με διαφορετικές μορφές εκτέλεσης, και κοινό παρονομαστή ένα φαινόμενο που εξελίσσεται ραγδαία και είτε ως θύματα, μάρτυρες ή παρατηρητές, μας επηρεάζει άμεσα.

Λένε πως τα στερεότυπα μας είναι προέκταση του εαυτού μας που εμφανίζονται οπουδήποτε και σε ανύποπτες στιγμές.
Μας καθορίζουν χωρίς να το καταλαβαίνουμε και μας στερούν ένα κομμάτι ελευθερίας. Όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με παρόμοια στιγμιότυπα καθημερινά που άλλοτε τα προσπερνάμε και άλλοτε όχι. 

Η θεωρία της γνωστικής ασυμφωνίας αναπτύχθηκε από τον Leon Festinger (1919-1989), έναν Αμερικανό εκπαιδευτικό και κοινωνικό ψυχολόγο, και εδράζεται στην ανακολουθία στάσεων-συμπεριφοράς, δηλαδή, σε αυτό που συμβαίνει όταν βιώνουμε ασυμφωνία ανάμεσα σ' αυτό που πιστεύουμε και σ’ αυτό που κάνουμε.

Το ψυχολογικό φαινόμενο της αγελαίας ή ομαδικής σκέψης (groupthink) λαμβάνει χώρα όταν τα μέλη μιας ομάδας παρουσιάζουν τόσο έντονη επιθυμία συναίνεσης ώστε εγκαταλείπουν την κοινή λογική που υπαγορεύει τη ρεαλιστική εκτίμηση εναλλακτικών τρόπων δράσης, την κριτική θεώρηση μίας άποψης και τη διατύπωση λιγότερο αρεστών πεποιθήσεων.

Η έκτροπη συμπεριφορά ή κοινωνική απόκλιση ή κοινωνική παρέκκλιση (deviant behavior) είναι μία κοινωνικά προσδιορισμένη συμπεριφορά και μπορεί να οριστεί ως κάθε συμπεριφορά που θεωρείται μη προσδοκώμενη, μη ανεκτή και επιλήψιμη από μια κοινωνική ομάδα ή μια κοινωνία, ενώ μπορεί να θεωρηθεί και "έγκλημα".

google news iconΗ Πύλη Ψυχολογίας είναι εγκεκριμένος εκδότης (Publisher) στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε πρόσβαση στην αρθρογραφία και άμεση ενημέρωση για έρευνες ψυχολογίας και θέματα ψυχικής υγείας: Πύλη Ψυχολογίας - Google News

Κοινωνική Ψυχολογία: Βασικά Άρθρα

Εξειδικευμένοι Συνεργάτες

Βιβλία για: Κοινωνική Ψυχολογία

Οι ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ