Το κύριο συμπεριφοριστικό μοντέλο ανάπτυξης και διατήρησης του άγχους διατυπώθηκε από τον Mowrer (1947). Το μοντέλο των δύο σταδίων του Mowrer υποστηρίζει ότι ο φόβος για ένα συγκεκριμένο ερέθισμα αποκτάται μέσω της κλασικής εξαρτημένης μάθησης και διατηρείται μέσω της συντελεστικής εξαρτημένης μάθησης.

«Οι άνθρωποι ταράζονται όχι απ’ αυτά που συμβαίνουν, αλλά από την άποψή τους γι’ αυτά που συμβαίνουν», είχε πει ο στωικός φιλόσοφος Επίκτητος. Και αυτή ακριβώς είναι η βασική αρχή του Γνωστικού μοντέλου: δεν είναι τα γεγονότα που μας κάνουν να υποφέρουμε, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τα ερμηνεύουμε.

Δυσλειτουργικές συμπεριφορές ονομάζονται οι μορφές συμπεριφοράς, οι οποίες συνήθως προκαλούν προσωπική δυσφορία, ψυχολογική αναπηρία, δυσλειτουργία ή παραβιάζουν τις κοινωνικές νόρμες (Kring, Davison, Neale & Johnson, 2010).

Στο παρόν άρθρο, λοιπόν, γίνεται μια προσπάθεια να κατανοήσει ο αναγνώστης τον ρόλο που διαδραματίζουν τα δευτερογενή οφέλη και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άτομο, όσον αφορά στους τρόπους με τους οποίους η εκάστοτε δυσλειτουργική συμπεριφορά, εφόσον δημιουργηθεί, διατηρείται και ανθίσταται στην αλλαγή.

Οι κλινικές εφαρμογές της γνωστικής προσέγγισης της προσωπικότητας είναι πολύ σημαντικές και έχουν επηρεάσει επαγγελματίες σε πολλούς τομείς της υγείας.

Πολλοί ψυχολόγοι βασίζονται στο γνωστικό μοντέλο για την κατανόηση και θεραπευτική αντιμετώπιση της κατάθλιψης και των διαταραχών που σχετίζονται με το στρες.

Διαχρονικά η τελειομανία έγκειται στα άτομα που αγωνίζονται για την άψογη συμπεριφορά, θέτουν συνεχώς υψηλά πρότυπα και επιδιώκουν συνεχώς τα επιθυμητά αποτελέσματα. Μάλιστα βιώνουν έντονη δυσαρέσκεια όταν κάτι υπολείπεται της τελειότητας. Στην επιστημονική κοινότητα οι γνώμες διίστανται, καθώς μερικοί υποστηρίζουν πως η τελειομανία είναι ένα θετικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που είναι αναγκαίο για την υγιή ανάπτυξη των ατόμων, ενώ άλλοι ισχυρίζονται πως μπορεί να περικλείεται από μια υγιή και φυσιολογική έως μια ανθυγιεινή και νευρωτική σκέψη και συμπεριφορά.

Για τις διαταραχές της προσωπικότητας η διαμόρφωση μιας πιο στενής και θερμής θεραπευτικής σχέσης είναι πιο σημαντική από τις διαταραχές του Άξονα I, καθώς απαιτούν θεραπεία μεγάλης διάρκειας και με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (Beck & Freeman, 1990). Στις διαταραχές προσωπικότητας τα φαινόμενα της μεταβίβασης δίνουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα σχήματα του θεραπευόμενου.

Μια αποτελεσματική σχέση θεραπευτή-πελάτη είναι σημαντική για τη θεραπεία, γεγονός που τεκμηριώνεται ερμηνευτικά με συσχετίσεις της ποιότητας της σχέσης με το θεραπευτικό αποτέλεσμα (Orlinsky et al., 1994). Ωστόσο, στη ΓΝΘ η θεραπευτική σχέση θεωρείται απαραίτητο αλλά όχι επαρκές στοιχείο για ένα καλό θεραπευτικό αποτέλεσμα. Σύμφωνα με έρευνες που δημοσιεύτηκαν, η αποτελεσματικότητα της ΓΝΘ δεν φάνηκε να εξαρτάται από την ύπαρξη μιας καλής θεραπευτικής σχεσης (Roth & Fonagy, 2005).

Τα βασικά στοιχεία της γνωσιακής-συμπεριφοριστικής θεραπείας μπορούν να ομαδοποιηθούν σε εκείνα που συμβάλλουν στην καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος αμοιβαίας συνεργασίας και σε αυτά που υποστηρίζουν τη δομημένη και εστιασμένη στο πρόβλημα θεραπεία.

google news iconΤο Psychology.gr είναι εγκεκριμένος εκδότης στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε πρόσβαση στην αρθρογραφία και άμεση ενημέρωση για έρευνες ψυχολογίας και θέματα ψυχικής υγείας: Psychology.gr - Google News

Γνωσιακή θεραπεία: Βασικά Άρθρα

Εξειδικευμένοι Συνεργάτες

Φόρουμ: Σχετικές Συζητήσεις

B complex

Φόρουμ: Εναλλακτικές Μέθοδοι Θεραπείας

Δευτέρα, 05 Απριλίου 2021 04:55
Αναλυτική ψυχοθεραπεία ή συμπεριφορική?

Φόρουμ: Εμπειρίες Ψυχοθεραπείας - Ψυχολογική & Ψυχιατρική Υποστήριξη

Σάββατο, 03 Απριλίου 2021 14:16
5-HTP

Φόρουμ: Εναλλακτικές Μέθοδοι Θεραπείας

Πέμπτη, 01 Απριλίου 2021 10:26

Οι ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ