Κι έναν άνθρωπο να βοηθήσαμε, είναι σημαντικό, τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Μήττας αναφερόμενος στις τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης που λειτούργησαν για την αντιμετώπιση της Covid-19. Στην πραγματικότητα, οι γραμμές αυτές, αφενός βοήθησαν χιλιάδες ανθρώπους, αφετέρου αποτέλεσαν καλό πιλότο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθούν και πάλι, αναλόγως με την εξέλιξη της πανδημίας.

Απολογισμός τηλεφωνικής ψυχολογικής υποστήριξης εν μέσω πανδημίας

Tο τηλεφωνικό κέντρο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ξεκίνησε στα μέσα Μαρτίου με πρωτοβουλία του περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολου Τζιτζικώστα και λειτουργούσε μέσα από την υποδομή και την τεχνογνωσία της Extraline.

Τον πρώτο μήνα επικοινώνησαν 15.712 άτομα με τους κοινωνικούς επιστήμονες, κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους της Περιφέρειας με ερωτήματα από το αν μπορούν να βγουν από το σπίτι, μέχρι για να καταγγείλουν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.

Οι φοβίες των πολιτών στην καραντίνα

Ήταν πολύ μεγάλος ο φόβος των πολιτών σε καθημερινά θέματα. Ήταν κάτι καινούργιο για τον καθένα μας, εξηγεί ο κ. Μήττας. Πολλοί ήταν αυτοί που έθεταν ερωτήσεις για το τι πρέπει να κάνουν με τον/την σύζυγο, τα παιδιά, τους συγγενείς, αν μπορούν να βγαίνουν έξω από το σπίτι έστω και για πέντε λεπτά, ακόμη κι αν μπορούν να ανοίξουν την πόρτα του σπιτιού τους.

Η ψυχολογία των πολιτών εν μέσω καραντίνας

Επίσης πολλοί ασθενείς με προβλήματα καρδιάς επαναλάμβαναν πολλές φορές τις κλήσεις τους μέσα στην ημέρα για να έχουν την έγκριση του επιστήμονα σε ότι ήθελαν να κάνουν. Σε όλο αυτό το διάστημα με τον εγκλεισμό, η ψυχολογία των ανθρώπων γίνονταν καθημερινά όλο και και χειρότερη. Το αισθανόσουν στον απότομο τρόπο που μιλούσαν στο τηλέφωνο, σημειώνει ο κ. Μήττας.

Περιστατικά που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι ειδικοί

Περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, θέματα υγείας -ιδιαίτερα ηλικιωμένων- και σχέσεις γονιών-παιδιών ήταν τα βασικά θέματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν και οι κοινωνικοί επιστήμονες στις τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης του δήμου Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με την Ναταλία Ζαχαρτζή, κοινωνική λειτουργό, επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης Δήμου Θεσσαλονίκης «Σείριος».

Συνεργασία των δομών του Δήμου Θεσσαλονίκης

Η καραντίνα έφερε αλλαγή ισορροπιών σε πολλά θέματα και ιδιαίτερα στις σχέσεις με τα παιδιά. Αμβλύνθηκαν τα όρια και δυσκολεύτηκε ο κόσμος να τα διαχειριστεί, εξηγεί η κ. Ζαχαρτζή, η οποία σημειώνει ότι υπήρξε πολύ καλή συνεργασία ανάμεσα στις δομές του Δήμου Θεσσαλονίκης, όπως κοινωνική πολιτική και βοήθεια στο σπίτι.

Οι γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης σε επιφυλακή

Όταν αντιμετωπίζουμε μια μη γνώριμη κατάσταση, έρχεται πανικός και ο πανικός φοβίζει, εξηγεί η κ. Ζαχαρτζή. Η περίοδος του εγκλεισμού, εξαιτίας της πανδημίας της Covid 19, έφερε πολλές κοινωνικές δομές αντιμέτωπες με χιλιάδες ανθρώπους που ένιωσαν τον πανικό. Οι τηλεφωνικές γραμμές τηλεφωνικής υποστήριξης μετά το τέλος της καραντίνας σταμάτησαν να λειτουργούν, ωστόσο όλες οι δομές είναι πανέτοιμες, σύμφωνα με τον κ. Μήττα και την κ. Ζαχαρτζή, να αντιμετωπίσουν ένα νέο κύμα, καθώς πλέον υπάρχει η τεχνογνωσία.

Επιπτώσεις του lockdown στην ψυχική υγεία φοιτητών

Όπως είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φουντουλάκης, η πρώτη μελέτη, που αφορά τις επιπτώσεις της καραντίνας στην ψυχική υγεία των φοιτητών, έδειξε αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης και νέων περιστατικών κατάθλιψης, σκέψεων αυτοκτονίας καθώς υψηλή πίστη σε θεωρίες συνωμοσίας. Σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης αυτής το ποσοστό των φοιτητών που έκαναν σκέψεις αυτοκτονίας κυμαίνεται μεταξύ 2,5-3%, και όπως ανέφερε ο κ. Φουντουλάκης είναι υψηλό καθώς κανονικό θεωρείται ένα ποσοστό της τάξης του 0,5%. Επίσης η πίστη σε θεωρίες συνωμοσίας ανέρχεται σε 30% αλλά και αν συνυπολογιστούν και απαντήσεις όπως ''ίσως'' το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 50%.

Επιπτώσεις του lockdown στην ψυχική υγεία του γενικού πληθυσμού

Ανάλογα ευρήματα προκύπτουν και από τα μέχρι στιγμής δεδομένα μιας δεύτερης έρευνας η οποία αφορά την ψυχική υγεία του γενικού πληθυσμού στη διάρκεια του lockdown. Όπως ανέφερε ο κ Φουντουλάκης κατά τη διάρκεια του lockdown περισσότερο ζορίστηκαν οι νέοι και οι γυναίκες.

Ο εγκλεισμός επέδρασε έντονα στην ψυχική υγεία. Θα πρέπει στον σχεδιασμό της πολιτικής προστασίας να λαμβάνεται υπόψη η ψυχική υγεία.

Αν ένα ποσοστό 10% του πληθυσμού έχει κατάθλιψη και ένα 10% έχει πολύ έντονο στρες, αυτό το 20% δεν θα μπορέσει να βοηθήσει και γι αυτό κατά τον σχεδιασμό της πολιτικής προστασίας πρέπει να δοθεί βάρος στην ψυχική υγεία» είχε πει ο κ Φουντουλάκης, καθηγητής Ψυχιατρικής στη Γ’ Ψυχιατρική Κλινική του ΑΠΘ, υπό την ευθύνη του οποίου είχαν σχεδιαστεί οι δύο έρευνες για τις επιπτώσεις του Lockdown.

Πηγές

1.  ΑΠΕ- ΜΠΕ
2. Αρχείο άρθρων Πύλης Ψυχολογίας:  Αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης,στρες και αυτοκτονικών σκέψεων σε φοιτητές

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr