Όταν το είδωλο δεν είναι εσύ… Ενσώματες αναμνήσεις, εικόνες από “άλλες ζωές” και η ψυχοθεραπευτική εργασία με την ύπνωση και τον καθρέφτη

Η αξιοπιστία μιας μαρτυρίας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, η διερεύνηση των οποίων είναι μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση.

Όλες οι μελέτες του ανθρώπου από την ιστορία μέχρι τη γλωσσολογία και την ψυχολογία αντιμετωπίζουν το εξής ερώτημα; Αν, σε τελική ανάλυση, είμαστε προϊόντα κάθε είδους εξωτερικών παραγόντων ή αν, σε πείσμα των διαφορών μας, έχουμε κάτι που μπορούμε να το ονομάσουμε κοινή ανθρώπινη φύση, δια της οποίας μπορούμε να αναγνωριστούμε ως ανθρώπινα όντα.

Φίλος, συνάδελφος, σύντροφος, παιδί, γονέας, επαγγελματίας. Αυτοί είναι κάποιοι από τους ρόλους που λίγο πολύ όλοι στην καθημερινότητα μας καλούμαστε να αναλάβουμε. Ρόλοι οι οποίοι εναλλάσσονται ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο κινούμαστε και με τους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε στην κάθε δεδομένη περίπτωση.

Ο Χάρης είναι ευαίσθητος, έξυπνος, φιλότιμος και ονειροπόλος. Από μικρός φαντάζεται τον εαυτό του να πετυχαίνει κάτι σημαντικό για το οποίο όλοι θα τον επευφημούν και εκείνος θα νιώθει υπερήφανος, μα όσο το ονειρεύεται τόσο αυτό απομακρύνεται. Μεγάλωσε με τη χάρη να νιώθει σημαντικός και ηττημένος παράλληλα.

Γιατί δεν είμαι καλά; Τι είναι αυτό που έχω; Μήπως σπάει το φράγμα του φυσιολογικού; Πώς μου προέκυψε; Γιατί να το παθαίνω; Θα μπορέσω να το διαχειριστώ; Η αλήθεια είναι ότι ο πόνος στη ζωή είναι ένα μέρος της ψυχής από τον οποίο γινόμαστε σοφότεροι.

Με ρωτούν συχνά, μα πως συνδιάζετε η Λακανική ψυχανάλυση με την Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία, είναι τόσο άσχετα αντικείμενα.

Από την εποχή του Καρτέσιου, ελάχιστα ζητήματα έχουν απασχολήσει τους φιλοσόφους τόσο έντονα όσο ο γρίφος της συνείδησης. Το «σκέφτομαι άρα υπάρχω» που ο Καρτέσιος χρησιμοποίησε ως θεμέλιο της φιλοσοφίας του, αποτελούσε άμεση αναγνώριση του κεντρικού ρόλου της συνείδησης που αφορά τόσο την οντολογία (αυτό που υπάρχει) όσο και την επιστημολογία (τι γνωρίζουμε και πώς το γνωρίζουμε).

Εδώ και αιώνες, να μην πούμε χιλιετίες, ο εγκέφαλος, αποτελεί ένα ανεξάντλητο πεδίο έρευνας, καθώς η φύση και η ύπαρξή του, αποτελούν μυστήριο για τον άνθρωπο και την επιστήμη.

Επικοινωνήσαμε διαδικτυακά με την Αναστασία Γαβρίλη, ψυχολόγο, εξειδικευμένη στην ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία ενηλίκων, εφήβων, ζευγαριών και οικογένειας, με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από το κρατικό πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.

Η σωματική ψυχοθεραπεία είναι μια αναλυτική ψυχοθεραπεία που εισάγει ένα επιπλέον εργαλείο  στη διάγνωση και τη θεραπεία του ψυχισμού : το σώμα.

Ανέκαθεν τα όνειρα απασχολούσαν τον άνθρωπο, εδώ και χιλιάδες χρόνια προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματά τους και να τα ερμηνεύσει.
Στη Μεσοποταμία ερμήνευαν τα όνειρα ως προφητικά και τα χρησιμοποιούσαν για θεραπεία πριν 3.000 χρόνια.

Η ανάγκη των ανθρώπων για δεσμούς προσκόλλησης, δηλαδή για σταθερούς δεσμούς αγάπης, ασφάλειας και φροντίδας, δεν περιορίζεται στη διάρκεια των πρώτων χρόνων. Αντίθετα, η συγκεκριμένη ανάγκη παραμένει αναλλοίωτη για ολόκληρη τη ζωή.

Το συναίσθημα είναι μία πολύπλοκη διαδικασία που φανερώνει την υποκειμενική σχέση ανάμεσα στο άτομο και μία κατάσταση. Είναι η αρνητική ή θετική θυμική αντίδραση σε ένα ερέθισμα που παίρνουμε από το περιβάλλον, που μπορεί να συμπεριλαμβάνει και τη συμπεριφορά ενός άλλου ατόμου.

Το πνευματικό κίνημα του Διαφωτισμού σηματοδοτεί την έλευση της εποχής της νεωτερικότητας. Ο Διαφωτισμός κατέρριψε τις προκαταλήψεις και τις αυθεντίες του παρελθόντος και θεμελιώνεται στον ανθρωποκεντρισμό και τον ορθολογισμό, με την έννοια της χρήσης του λόγου σε κάθε περιεχόμενο σκέψης.

Είναι δύσκολο στις μέρες να εμπιστευτούμε και να επενδύσουμε σε ανθρώπους και καταστάσεις χωρίς δεύτερες σκέψεις και σενάρια καταστροφής. Προβάλλουμε μία εικόνα του εαυτού στους γύρω μας, μέσα από τη κοινωνική μας ζωή, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υψώνουμε τείχη και πείθουμε τους εαυτούς μας ότι είμαστε αυτάρκεις και ολοκληρωμένοι. Έτσι, ο άλλος καλείται να πάρει έναν δευτερεύοντα ρόλο, μοιραία.

Σε ποιόν να πω τον πόνο μου, αφού κανείς δεν με ακούει; Γιατί κανείς δεν με καταλαβαίνει;
Και κάπως μας τα φέρνει η ζωή και έρχονται στιγμές που αισθανόμαστε εγκλωβισμένοι, διχασμένοι μεταξύ επιλογών, πονεμένοι, αγχωμένοι, αποστασιοποιημένοι ή δυστυχισμένοι και κατακλυζόμαστε από αυτήν την έντονη ανάγκη να εκφράσουμε σε κάποιον άνθρωπο τη θέση μας, τα συναισθήματά μας.

Αν ενώ νιώθεις γενικά καλά σου έρθει μια είδηση πολέμου, θανάτου ενός αγαπημένου προσώπου, απόρριψης, καταστροφής κλπ. εύλογα θα αποδώσεις στην κακή είδηση την ανησυχία την οποία θα νιώσεις.

Υπάρχουν λόγια που δεν ειπώθηκαν ποτέ, κι όμως στέκουν ανάμεσά μας σαν σκιές που μακραίνουν με τον χρόνο. Κάθε οικογένεια, κάθε σχέση κουβαλά το δικό της άγραφο υπόλοιπο συναισθημάτων, το βάρος των ανείπωτων. 

Πώς ο άνθρωπος αφηγείται την ψυχική του διαδρομή μέσα από την επαγγελματική του ταυτότητα.