Κοίταξα κι εγώ αλλού - Και τώρα ήρθε η ώρα να κοιτάξω τον εαυτό μου

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Αναρωτήσου μια στιγμή. Κορόιδεψες ποτέ κάποιον; Τον είπες κοντό, χοντρό, γυαλάκια; Γέλασες μαζί του επειδή ήταν αλλοδαπός; Επειδή δε φορούσε ακριβά ρούχα ή “μάρκες”; Αδιαφόρησες για κάποιον συνάνθρωπο που ζητούσε βοήθεια ή ελεημοσύνη και είπες “όλοι τα ίδια κάνουν”;

Γύρισες την πλάτη σου σε έναν άστεγο επειδή μύριζε ή είχε σκισμένα ρούχα; Στο σχολείο κορόιδεψες συμμαθητή/τρια επειδή είχε ψείρες; Επειδή διάβαζε πολύ και τον έλεγαν φυτό ή επειδή διάβαζε συλλαβιστά; Επειδή δεν ήταν cool και δε φορούσε στυλάτα παπούτσια ή επειδή ήταν φτωχός; Γέλασες ενώ τον κορόιδευε κάποιος άλλος;

 Ίσως να μην είπες τίποτα. Ίσως απλώς να στάθηκες εκεί. Ίσως αποφάσισες στιγμιαία να μην τον υπερασπιστείς για να μη γίνεις εσύ ο επόμενος στόχος.

Εγώ το έκανα. Και ντρέπομαι. Όχι γιατί ήμουν παιδί αλλά γιατί σήμερα ως ενήλικας καταλαβαίνω κάτι που τότε δε μπορούσα: Για εμένα μπορεί να ήταν απλά μια στιγμή αλλά για εκείνον μια πληγή. Και δεν ξέρω πόσο βαθιά πληγή ήταν ή αν το ξέχασε ποτέ. Γιατί μπορεί να ήμουν ένας από τους πολλούς που το έκαναν αλλά να ήμουν και αυτός που δεν το περίμενε ποτέ να το κάνει.

Δεν ξέρω αν το είπε εκείνη τη μέρα στους γονείς του ή ποτέ.
Δεν ξέρω αν το ξέχασε ή αν κοίταξε τον εαυτό του στον καθρέφτη και αναρωτήθηκε τι δεν πηγαίνει καλά επάνω του.
Δεν ξέρω αν σκέφτηκε την επόμενη μέρα να μην ξαναπάει σχολείο ή αν θυμήθηκε χρόνια αργότερα τη συγκεκριμένη στιγμή.

Και αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη σκέψη. Γιατί εμείς θυμόμαστε τη δική μας πρόθεση που την καμουφλάρουμε με δικαιολογίες τύπου “Έλα μωρέ παιδιά ήμασταν”, “Πλάκα κάναμε”, “Δεν το εννοούσαμε”, “Κι εμάς μας κορόιδεψαν”. Και για εμάς μπορεί όντως να μην ήταν τίποτα. Ο άλλος όμως θυμάται το αποτέλεσμα. Γιατί δε μας έδωσε κανείς το δικαίωμα να μπορούμε να αποφασίσουμε πόσο πρέπει ή αντέχει κάποιος να πονέσει από αυτό που του κάναμε.

Και αυτό μπορεί να γίνει ακόμα πιο άβολο. Μπορεί να μην ήσουν αυτός που κορόιδευε ή που έβριζε, αλλά να ήσουν αυτός που γελούσε ή που στεκόταν δίπλα και δεν είπε τίποτα. Αυτός που τραβούσε βίντεο ή έκανε like.

Γιατί το να μένεις σιωπηλός δε σε κάνει απαραίτητα ουδέτερο. Μπορεί να σε κάνει συνένοχο. Και το ξέρω γιατί έχω υπάρξει κι εγώ αυτός ο τύπος. Όχι ο χειρότερος της παρέας, αλλά ένα παιδί που θέλει να γίνει αποδεκτό και να μην είναι ο επόμενος στόχος. Έτσι κάποιος άλλος πληρώνει αυτό το τίμημα. Και αυτό είναι κάτι που το μαθαίνεις μεγαλώνοντας με τον άσχημο τρόπο. Δε χρειάζεται να είσαι κακός για να κάνεις κακό. Το ότι δεν θεωρούμαστε κακοί άνθρωποι δεν είναι δικαιολογία, είναι προειδοποίηση. Αν πιστέψουμε ότι κακοί είναι μόνο οι άλλοι δε θα κοιτάξουμε ποτέ πραγματικά τον εαυτό μας.

Μεγαλώσαμε. Κάποιοι γίναμε γονείς, άλλοι δάσκαλοι, εκπαιδευτικοί, επιτυχημένοι επαγγελματίες. Άλλοι έχουμε δημόσιο λόγο και μιλούν για την ανθρωπιά, τον ρατσισμό και το bullying. Για τη διαφορετικότητα και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Για το δικαίωμα που έχει ο καθένας μας να είναι αυτό που είναι. Και πολύ σωστά κάνουμε.

Απλά πρέπει πρώτα να αναρωτηθούμε: Πώς φερθήκαμε όταν είχαμε τη “δύναμη” να πληγώσουμε κάποιον; Μήπως πληγώναμε πάντα τον πιο αδύναμο; Ακόμα και όταν μας πλήγωναν κάποια άτομα εμείς δεν αντιδρούσαμε προς αυτά. Γιατί ήταν πιο δυνατά, πιο μάγκες, πιο cool. Μεταφέραμε τις προσβολές σε άτομα που ξέραμε ότι ήταν πιο αδύναμα, άτομα που οι πιθανότητες να αντιδράσουν ήταν μηδαμινές. Για να νιώσουμε κι εμείς ισχυροί με αυτόν τον τρόπο.

Είναι εύκολο να γράψουμε ή να πούμε ότι κανείς δεν πρέπει να κρίνεται από την εμφάνισή του ή την καταγωγή του. Και να κάνουμε και μια ανάρτηση. Το δύσκολο είναι να θυμηθείς εκείνο το παιδί και να παραδεχτείς: “Κάποτε ήμουν κι εγώ μέρος του προβλήματος”.

Μεγαλώνοντας αυτό μπορεί να συνεχιστεί αλλά με άλλες λέξεις. Το φυτό γίνεται αντικοινωνικός, ο χοντρός είναι αυτός που δεν προσέχει τον εαυτό του. Το φτωχό παιδί είναι τώρα αυτός με το παλιό αυτοκίνητο, που μένει σε υποβαθμισμένη περιοχή, σε ημιυπόγειο ή ακόμα με τους γονείς του γιατί δεν έχει τη δυνατότητα να ανεξαρτητοποιηθεί οικονομικά. Ως ενήλικες λοιπόν, έχουμε βρει κομψούς τρόπους να αποκλείουμε αυτούς τους ανθρώπους. Η ουσία όμως είναι ίδια. Βάζουμε τους ανθρώπους σε κουτάκια, τα τσεκάρουμε και αποφασίζουμε ποιος αξίζει.

Δεν τα γράφω όλα αυτά για να πω ότι ήμουν ένα κακό παιδί. Ήμουν όμως ένα παιδί που έκανε κακό. Υπήρξα ένα παιδί που έκανε κάτι από όλα αυτά. Ούτε γράφω για να πω ότι είμαι καλύτερος από εκείνους που συνεχίζουν να το κάνουν. Δεν ξέρω αν είμαι. Γιατί το να μεγαλώνεις δε σημαίνει ότι απαλλάσσεσαι από τις προκαταλήψεις σου, αλλά ότι αρχίζεις να τις βλέπεις. Και όταν τις βλέπεις έχεις πλέον δύο επιλογές. Να τις κρατήσεις ή να τις αλλάξεις.

Κάποτε μπορεί να πλήγωσα κάποιον χωρίς να καταλάβω τι έκανα. Σήμερα αν δω να κοροϊδεύουν κάποιον θέλω τουλάχιστον να μπορώ να πω κάτι. Αν δω κάποιον μόνο του να μπορώ να καθίσω δίπλα του. Αν δω κάποιον να αντιμετωπίζεται σαν σκουπίδι θέλω να θυμηθώ ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που γεννήθηκε για να είναι σκουπίδι. Και κυρίως να θυμάμαι το παιδί που υπήρξα. Όχι για να το μισήσω. Αλλά για να μην ξαναγίνω αυτό. Το έχω καταφέρει; Θα το καταφέρω; Δεν ξέρω. Ξέρω ότι θα προσπαθήσω με όλη μου τη δύναμη όμως.

Γιατί τελικά όλοι έχουμε μέσα μας δύο ιστορίες. Η μία είναι του ανθρώπου που μας πλήγωσε και η άλλη στην οποία αυτός ο άνθρωπος ήμασταν εμείς.

Για την πρώτη θυμώνουμε.
Αλλά για τη δεύτερη σωπαίνουμε.

Πρέπει όμως να βρούμε το θάρρος να μιλήσουμε για τη δεύτερη. Να πούμε: “Το έκανα. Γέλασα, κορόιδεψα, γύρισα την πλάτη μου, κοίταξα αλλού”. Και μετά να πάρουμε απόφαση ότι αυτό που κάναμε τότε δεν αλλάζει. Αλλά μπορούμε να αποφασίσουμε τι άνθρωπος θέλουμε να είμαστε από εδώ και πέρα. Ίσως να είναι αυτή η αρχή της πραγματικής ανθρωπιάς. Όχι να πιστεύουμε ότι είμαστε καλύτεροι από τους άλλους, αλλά να έχουμε το θάρρος να παραδεχτούμε πως κάποτε δεν ήμασταν.

Γιατί πριν κουνήσουμε το δάχτυλο σε κάποιον πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε τα δικά μας χέρια. Μπορεί να έχουν ακόμα κάτι πάνω τους από κάτι που κάναμε κάποτε. Και μπορεί να μην είναι αργά να το κατεβάσουμε ή ακόμα και να το στρέψουμε σε εμάς.

Εγώ το έκανα. Το κούνησα. Και ντρέπομαι για αυτό. Ντρέπομαι απέναντι στο Γρηγόρη, τον Γιάννη, την Αγγελική, την Κατερίνα, τη Δήμητρα, τον Κώστα. Θυμάμαι ακόμα το πρόσωπο της Κατερίνας όταν την κορόιδεψα επειδή είχε ψείρες. Ντρέπομαι επειδή γύρισα την πλάτη σε κάποιον που μου ζήτησε βοήθεια, την είχε πραγματικά ανάγκη, αλλά έκρινα πως όχι, δεν αξίζει.

Δεν μπορώ να αλλάξω το παιδί που ήμουν. Μπορώ όμως να φροντίσω να μη χρειαστεί ποτέ ξανά κάποιος να με θυμάται ως έναν από αυτούς που κοίταξαν αλλού.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.