Η ανάπτυξη είναι οδυνηρή επειδή έχετε μάθε να αποφεύγετε χιλιάδες πόνους στη ζωή σας. Αποφεύγοντάς τους δεν καταφέρνετε να τους καταστρέψετε, συσσωρεύονται. Εάν συνεχίσετε να καταπίνετε τους πόνους σας, αυτοί θα παραμείνουν στο σύστημά μας. Γι' αυτό η ανάπτυξη είναι οδυνηρή: όταν αρχίσετε να ωριμάζετε, όταν αποφασίσετε να μεγαλώσετε, πρέπει να αντιμετωπίσετε όλους τους πόνους που έχετε καταπιέσει. Δεν μπορείτε να τους παρακάμψετε.

Ως άνθρωποι, βρισκόμαστε από τη φύση μας σε μια οριακή κατάσταση. Από τη μία, τείνουμε προς το άπειρο, επιθυμώντας να κατανοήσουμε ό,τι μας υπερβαίνει, αλλά και να πράξουμε ό,τι είναι πέρα από τις δυνάμεις μας.

Ο ανθρώπινος πόνος είναι αναπόφευκτα δεμένος με την διαδικασία του ζην. Η λέξη άλλωστε που έχουμε στην ελληνική μας γλώσσα γενέθλια (γενέθλια = η γένεση, η εκκίνηση του άθλου) υποδηλώνει ότι ο πόνος, η δυσκολία είναι άμεσα συνυφασμένα με τη φύση του ανθρώπου.

Στην ζωή όλοι ενίοτε, θα βιώσουμε την απουσία και τον πόνο του αποχωρισμού, για ότι αγαπάμε. Πως μπορεί όμως να υπάρξει όφελος, για κάτι που ευαισθητοποιεί τις χορδές τις καρδιας και προξενεί πόνο;

Η ζωή είναι απρόβλεπτη, ρευστή... σαν το νερό που παίρνει διάφορες μορφές… Βαλτώνει, έχει ροή, κινείται ήσυχα, γίνεται καταρράκτης, γίνεται θάλασσα, είναι ορμητικό, είναι βροχή ή καταιγίδα, είχαι χιόνι, είναι ακίνητο και παγωμένο, κρύβει πλάσματα, βράχους ή παγόβουνα, ενίοτε καθαρό σαν κρύσταλλο, άλλοτε θολό και σκοτεινό… Έτσι κι η ζωή.