Ο Κλινικός Νευροψυχολόγος είναι ειδικά εκπαιδευμένος στο να εξετάζει το πώς η συμπεριφορά και οι νοητικές διεργασίες σχετίζονται με τον εγκέφαλο. Ο Νευροψυχολογικός Έλεγχος αξιολογεί τις νοητικές λειτουργίες αλλά και τα ελλείμματα του ασθενούς προκειμένου να εντοπιστεί ακριβώς η φύση αλλά και η περιοχή της βλάβης στον εγκέφαλο και να σχεδιαστούν οι κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις. 

Ένας Παθολόγος, Νευρολόγος ή Ψυχίατρος μπορεί να συστήσει στον ασθενή να υποβληθεί σε Νευροψυχολογικό Έλεγχο όταν υπάρχουν συμπτώματα νοητικής ή συναισθηματικής δυσλειτουργίας και προβλήματα στη συμπεριφορά. Κάποιος όμως μπορεί να υποβληθεί σε Νευροψυχολογικό Έλεγχο αν έχει υποκειμενικά παράπονα νοητικής έκπτωσης. Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολίες στην μνήμη και στην εύρεση λέξεων, δυσλειτουργία σε καθημερινές δραστηριότητες και επιβράδυνση της ταχύτητας εκτέλεσης τους. 

Τα ευρήματα χρησιμοποιούνται για:
1. Την συμπλήρωση μίας διάγνωσης
2. Τον εντοπισμό με ακριβή τρόπο της περιοχής, της έκτασης και της φύσης μίας εγκεφαλικής βλάβης ή κάκωσης
3. Την διαφοροδιάγνωση μεταξύ νευρολογικών ή ψυχιατρικών παθήσεων και
4. Τον σχεδιασμό θεραπευτικών προγραμμάτων Ψυχοθεραπείας ή Νοητικής Ενδυνάμωσης μέσω της Γνωστικής Αποκατάστασης.

Οι ερωτήσεις που συχνά καλείται ο Νευροψυχολογικός Έλεγχος να απαντήσει περιλαμβάνουν την αξιολόγηση της ικανότητας:
1. Επιστροφής στη δουλειά ύστερα από ιατρική κατάσταση που επηρέασε τις νοητικές λειτουργίες (εγκεφαλικό, ολική αναισθησία, χημειοθεραπεία)
2. Ολοκλήρωσης σπουδών (εγκεφαλική κάκωση)
3. Διαχείρισης χρημάτων (νευροεκφυλιστικές και νευρολογικές διαταραχές)
4. Εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων ρουτίνας
5. Οδήγησης
6. Αυτοεξυπηρέτησης
7. Δικαιοπραξίας

Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί κάποιος να υποβληθεί σε Νευροψυχολογικό Έλεγχο αν
1. Υπάρχει μειωμένη επίδοση στο σχολείο ή υποψία μαθησιακών δυσκολιών (WAIS-IV, WISC & δοκιμασίες εκτελεστικών δυσλειτουργιών)
2. Κάποιος χρήζει δικαστικής συμπαράστασης και είναι απαραίτητη η αξιολόγηση της νοητικής/ πνευματικής ικανότητας του κατηγορούμενου (ικανότητα/ ύπαρξη καταλογισμού) κατά την τέλεση της πράξης ή αν κρίνεται η αξιοπιστία ενός μάρτυρα.

Ένας Νευροψυχολογικός Έλεγχος έχει διάρκεια 2 με 3 ώρες και περιλαμβάνει:
1. Την Κλινική συνέντευξη κατά την διάρκεια της οποίας συλλέγονται σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα παρόντα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό, τις καθημερινές δραστηριότητες και την συναισθηματική κατάσταση
2. Τα Νευροψυχολογικά τεστ όπου ο ασθενής απαντάει γραπτά ή προφορικά σε ειδικά σχεδιασμένες και σταθμισμένες ερωτήσεις (ασκήσεις) των οποίων το επίπεδο αυξάνεται κλιμακωτά.  

Την ημέρα της εξέτασης ο ασθενής είναι απαραίτητο να έχει μαζί του γυαλιά οράσεως ή ακουστικό αν τα χρησιμοποιεί όπως επίσης και πρόσφατες εργαστηριακές εξετάσεις (μαγνητική/ αξονική, μαζί με τα πορίσματα). Ο Νευροψυχολογικός Έλεγχος γίνεται πάντα πρωινές ώρες κατά τις οποίες η προσοχή και η συγκέντρωση είναι στα μέγιστα επίπεδα. 

Οι νευροψυχολογικές δοκιμασίες (τεστ) εξετάζουν την ικανότητα του εγκεφάλου να εκτελέσει συγκεκριμένες νοητικές λειτουργίες σε περιορισμένο ή ελεύθερο χρονικό πλαίσιο. Πιο συγκεκριμένα αξιολογούνται οι ακόλουθες νοητικές διεργασίες:
1. Γενική νοητική κατάσταση (Προνοσηρή Νοημοσύνη και IQ)
2. Παράμετροι προσοχής και Ικανότητα Συγκέντρωσης
3. Ταχύτητα επεξεργασίας της Πληροφορίας
4. Οπτική- Ακουστική Μνήμη και Μάθηση
5. Γλωσσική ευχέρεια και κατανόηση
6. Οπτικοχωρικές- Οπτικοκινητικές ικανότητες
7. Εκτελεστικές λειτουργίες
8. Συναισθηματική κατάσταση και Προσωπικότητα 

Μετά την συλλογή των πληροφοριών γίνεται η ερμηνεία και η σύνταξη της κλινικής νευροψυχολογικής αναφοράς όπου καταγράφονται τα διαγνωστικά ευρύματα της εξέτασης καθώς και η πρόταση θεραπευτικής παρέμβασης. Ο Κλινικός Νευροψυχολόγος συμβουλεύει τον ασθενή σχετικά με τα αποτελέσματα και προτείνει κάποιο θεραπευτικό πρόγραμμα αν αυτό κρίνεται απαραίτητο. 

Όλα τα παραπάνω εφαρμόζονται εντός του πλαισίου εμπιστευτικότητας και δεοντολογίας και τηρείται αυστηρά το απόρρητο λόγω των προσωπικών δεδομένων της εξέτασης. 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αναστασία Τέσσα Χριστοδούλου

tessa xristodoulouΚλινική και Δικαστική Ψυχολόγος - Νευροψυχολόγος.
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεύτρια.
Διδάκτωρ Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας στην Ιατρική.