Ομοφυλοφιλία

Τα ξημερώματα της 28 Ιουνίου 1969 έγινε εισβολή των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας στο gay bar “Stonewall” της Νέας Υόρκης, με πρόφαση την παράνομη πώληση οινοπνεύματος. Οι συλλήψεις και η βία που ακολούθησε προκάλεσαν την αντίδραση των θαμώνων, η οποία συνεχίστηκε τις επόμενες ημέρες, οδηγώντας στον σχηματισμό του “Gay Απελευθερωτικού Μετώπου” (Gay Liberation Front).

Ανάμεσα στις διεκδικήσεις του ήταν η προστασία των LGBT ατόμων στον εργασιακό χώρο, η ανάκληση των αναχρονιστικών νόμων περί σοδομισμού και η θέσπιση νομοθεσίας κατά των διακρίσεων.

Σύμφωνα με τον ιστορικό David Carter, ο οποίος έγραψε σχετικό βιβλίο, η κληρονομιά που άφησε το Stonewall έιναι «η συνεχιζόμενη πάλη για την LGBT ισότητα». Η 28η Ιουνίου θεωρήθηκε ορόσημο στην ιστορία του ομοφυλοφιλικού κινήματος κι έτσι καθιερώθηκε έκτοτε ο Ιούνιος ως Μήνας LGBT Υπερηφάνειας. Στο πλαίσιο του Μήνα Υπερηφάνειας, θα κάνω μια σύντομη ανασκόπηση του πώς η ψυχιατρική κοινότητα πραγματεύτηκε το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας, επισημαίνοντας το ρόλο των διεκδικήσεων μεμονωμένων ατόμων και συλλογικοτήτων στην αποψυχιατρικοποίησή της και την αλλαγή της στάσης του κοινού απέντι στο θέμα.

Ο όρος ομοφυλόφιλος

Ο όρος «ομοφυλόφιλος» έγινε δημοφιλής στα τέλη του 19ου αιώνα μέσω ενός ψυχιάτρου, του Γερμανού Richard von Krafft-Ebing. Μέχρι τότε κυριαρχούσε ο όρος «σοδομίτης», ο οποίος είχε μια ηθική χροιά, περίπου σαν να χαρακτηρίζονταν κάποιος ως «μέθυσος» ή «χαρτοπαίκτης», στηριζόταν όμως αμιγώς στη συμπεριφορά. Αντίθετα, ο «ομοφυλόφιλος» ήταν μια ιατρική κατάσταση, μια ασθένεια που θα έπρεπε είτε να θεραπευτεί, είτε να διωχθεί ποινικά. Επρόκειτο για έναν ιατρικό όρο, επιστημονικοφανή, που όμως εμπεριείχε όλες τις προκαταλήψεις της εποχής γύρω από το θέμα.

Οι κοινωνικές αυτές προκαταλήψεις άργησαν πολύ να αλλάξουν. Παρότι ο πατέρας της ψυχανάλυσης Sigmund Freud είχε ήδη επισημάνει από το 1935 ότι η ομοφυλοφιλία δεν είναι ασθένεια, ούτε χρειάζεται θεραπεία, τις δεκαετίες του '50 και του '60, διάφορες μορφές «θεραπείας» της ομοφυλοφιλίας εφαρμόστηκαν από την ιατρική κοινότητα. Ορισμένες μάλιστα από αυτές ήταν εξευτελιστικές και επιβλαβείς για την υγεία, όπως η «θεραπεία αποστροφής» με ηλεκτροσόκ.

Η κατάργηση της ομοφυλοφιλίας από τη λίστα των ψυχικών διαταραχών

Λίγα χρόνια μετά τα γεγονότα του Stonewall, το 1972, ένας ασυνήθιστος ομιλητής συμμετείχε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Φορώντας μια αστεία λαστιχένια μάσκα για να διαφυλάξει την ανωνυμία του, ο επονομαζόμενος ως «Dr. Henry Anonymous» παρουσιάστηκε ως ομοφυλόφιλος ψυχίατρος. Μιλώντας για τον κοινωνικό αποκλεισμό που είχε δεχτεί εξαιτίας του σεξουαλικού του προσανατολισμού, υποστήριξε την άμεση κατάργηση της ομοφυλοφιλίας από τη λίστα των ψυχικών διαταραχών.

Η ιδιαίτερη ομιλία του John Fryer, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, πυροδότησε μια σειρά έντονων συζητήσεων και αντιπαραθέσεων. Τελικά, σε ψηφοφορία της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας το 1973 αποφασίστηκε η κατάργηση της ομοφυλοφιλίας από τη λίστα των ψυχικών διαταραχών. Στην πραγματικότητα όμως καταργήθηκε οριστικά το 1987 από το αμερικάνικο ταξινομικό σύστημα DSM-III-R και το 1992 από το ICD-10 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ενώ υπάρχουν χώρες που ακόμα ταξινομούν την ομοφυλοφιλία στις ψυχικές διαταραχές, όπως η Ινδονησία.

Γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η οπτική της ψυχιατρικής κοινότητας διαμορφώνεται από τις κοινωνικές αντιλήψεις που επικρατούν σε έναν δεδομένο τόπο και χρόνο και δεν είναι καθόλου σταθερή, αλλά μεταβαλλόμενη. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως στην προαναφερόμενη, ο ψυχιατρικός λόγος δε διατήρησε την απαραίτητη επιστημονική ουδετερότητα, υποστηρίζοντας πολιτικές και κοινωνικές σκοπιμότητες. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη παρανόηση, καθώς οι γιατροί δεν είναι ούτε νομοθέτες, ούτε κριτές.

Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι στο πλαίσιο των γενικότερων κινητοποιήσεων για τα LGBT δικαιώματα, η άποψη και η στάση της ψυχιατρικής κοινότητας άλλαξε σταδιακά, έστω και με αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

Είναι καθήκον μας, από οποιοδήποτε πόστο, να διεκδικούμε την ισότητα όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Ο δρόμος έχει τη δική μας ιστορία!

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μοσχόπουλος - Ψυχίατρος

Νίκος Μοσχόπουλος: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ο Νίκος Μοσχόπουλος είναι ψυχίατρος – ψυχαναλυτής και υποψήφιος διδάκτωρ Α.Π.Θ. Είναι μέλος της Φροϋδικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδος και επιστημονικός συνεργάτης της Γ' Ψυχιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Επίσης, είναι συνιδρυτής και επιστημονικός υπεύθυνος της TherapyToday.gr, της 1ης υπηρεσίας e-ψυχοθεραπείας στην Ελλάδα.

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πανελλαδικές εξετάσεις και άγχος: ο ρόλος των γονέων
Πανελλαδικές εξετάσεις

Οι σχολικές εξετάσεις, ιδίως οι πανελλαδικές, αποτελούν σταθερή πηγή άγχους για τους περισσότερους μαθητές, αλλά και για τους γονείς τους. Είναι γνωστό ότι οι ημέρες των πανελλαδικών εξετάσεων και το διάστημα που μεσολαβεί για την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων αποτελούν περίοδο έντονου στρες για τους εφήβους μαθητές και τους γονείς τους.

Καταρρίπτοντας δημοφιλείς μύθους για την αυτοκτονία
Αυτοκτονία

Η πρόσφατη αυτοκτονία του τραγουδιστή των Prodigy Keith Flint ήταν ένα απροσδόκητο νέο, που συγκλόνησε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Με αυτή τη δυσάρεστη αφορμή, αποφάσισα να γράψω ένα κείμενο για τις αυτοκτονίες, τους πολλούς μύθους που κυκλοφορούν γύρω από αυτές και τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε ένα άτομο που μας λέει ότι σκέφτεται να αυτοκτονήσει.

Στίγμα της ψυχικής διαταραχής: ο ρόλος των ΜΜΕ
Ψυχική διαταραχή

H στιγματοποίηση ατόμων με ψυχικές διαταραχές είναι δυστυχώς κοινή πρακτική σε πληθώρα ΜΜΕ, με κίνητρο τη μεγαλύτερη και ταχύτερη διάδοση σχετικών ειδήσεων ή απλά λόγω άγνοιας. Χαρακτηρισμοί όπως «τρελός», «ψυχοπαθής», «ψυχάκιας» και άλλοι, όχι λιγότερο προσβλητικοί χρησιμοποιούνται πολύ συχνά, ενώ εξίσου συνηθισμένη είναι η σύνδεση αυτών των ατόμων με το έγκλημα, ακόμα κι αν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ή αν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά.

«Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν»; Μια δεύτερη ματιά στην τρίτη ηλικία
Τρίτη ηλικία

«Κοντόκουσι» είναι ιαπωνική λέξη και σημαίνει «μοναχικός θάνατος». Είναι δυστυχώς ένας όρος που ανταποκρίνεται σε μια άβολη πραγματικότητα, καθώς στην Ιαπωνία δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως υπερήλικες, πεθαίνουν μόνοι και αβοήθητοι κάθε χρόνο. Οι σοροί πολλών από αυτούς ανακαλύπτονται τυχαία μετά από μέρες μέσα στις κατοικίες τους, καθώς κανένας δεν τους είχε αναζητήσει. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που απασχολεί εδώ και χρόνια την τοπική επιστημονική κοινότητα.

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares