O Sigmund Freud γεννήθηκε στη Μοραβία το 1856. Σπούδασε στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Αναμφίβολλα, η εκεί εκπαίδευσή του έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη θεωρία της ψυχανάλυσης που διατυπώθηκε εκ μέρους του.

Σειρά Freud

Πρόσφατα, κυκλοφόρησε στο Netflix η σειρά Freud, η οποία έχει δεχθεί πλήθος κριτικών κάθε είδους. Τον Freud υποδύεται ο ηθοποιός Robert Finster με παρουσιαστικό που θα μπορούσε να αποτελεί τη νεανική εκδοχή του μεγάλου ψυχαναλυτή, ο οποίος είχε μεγάλη αδυναμία στα πούρα. Η σειρά σκιαγραφεί τη ζωή ενός νέου ιατρού, ο οποίος προσπαθεί να αναγνωριστεί στο χώρο και βοηθά στην εξιχνίαση ενός εγκλήματος στη Βιέννη του 19ου αιώνα. Ένας αστυνομικός - επιθεωρητής με συμπτώματα άγχους και ένα μέντιουμ, η λεγόμενη Fleur, αποτελούν τους βασικούς του συμμάχους, καθώς ο νεαρός ιατρός δεν χαίρει εκτίμησης στον κύκλο του.

Οι τεχνικές του Freud

Στη σειρά ξεδιπλώνονται οι ποικίλες τεχνικές που χρησιμοποίησε ο Freud προκειμένου να ανακαλύψει την αιτιολογία των ψυχολογικών προβλημάτων των ασθενών του. Πολύ μεγάλη έμφαση στη σειρά δίνεται στην τεχνική της ύπνωσης, την οποία ο Sigmund διδάχθηκε από τον Γάλλο ψυχολόγο Jean Charcot. Διαπίσωσε, ωστόσο, πως δεν ήταν εφικτή η εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνικής σε όλους τους ασθενείς. Στη σειρά τα στοιχεία της μεταφυσικής, της ψυχανάλυσης, της ίασης και της επιστημονικότητας εμπλέκονται δημιουργώντας μια σκοτεινή ατμόσφαιρα μυστηρίου.

Άλλες τεχνικές και έννοιες που χρησιμοποιούσε ο Freud και εμφανίζονται με εντυπωσιακό τρόπο στα επεισόδια της σειράς είναι η Ερμηνεία των ονείρων, η έννοια του ασυνειδήτου και η κάθαρση.

Υστερία και κάθαρση

Πιο συγκεκριμένα, γίνονται σαφείς αναφορές στην υστερία. Συνεργάτης του Freud, ο Breur Joseph, είχε μιλήσει στον Sigmund για μια ασθενή, γνωστή ως Άννα Ο. που υπέφερε από μια σειρά υστερικών συμπτωμάτων, τα οποία ανακουφίζονταν όταν μπορούσε να τα αναγάγει σ' ένα συγκεκριμένο συμβάν του παρελθόντος της. Μέσα από τη συνειδητοποίηση του ξεχασμένου αυτού γεγονότος, το οποίο ήταν και ο λόγος εμφάνισης αυτών των συμπτωμάτων και αναβιώνοντας το τότε συναισθηματικό τραύμα, τα συμπτώματα είτε εξαφανίζονταν είτε ελαχιστοποιείτο η ένταση τους. Αυτή η εμπειρία ονομάστηκε κάθαρση, η οποία τόσο μέσω του αστυνομικού -επιθεωρητή, όσο και της Fleur αποτυπώνεται στην οθόνη της σειράς.

Ασυνείδητο

Μέσα από την έννοια της κάθαρσης προκύπτει ότι το νοητικό υλικό που είχε απωθηθεί από τη μνήμη, και στην περίπτωση της Fleur δεν υπήρχε η επίγνωσή του, εξακολουθούσε να λειτουργεί μέσα της, αποδίδοντάς της και το ρόλο του ''Τάλτος''. Αυτό το δίχως επίγνωση κομμάτι αποτελεί το ασυνείδητο. Μπορεί ο Freud να μην ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε την νοητική υπόσταση του ασυνειδήτου, αλλά υπήρξε πρωτοπόρος στη διερεύνησή του προσπαθώντας να το κατανοήσει μέσα από φαινόμενα όπως: οι νευρώσεις,οι ψυχώσεις, τα τελετουργικά (που έχουν έντονη παρουσία στη σειρά), οι γλωσσικές παραδρομές και τα όνειρα.

Μεταβίβαση

Την εμφάνισή της φυσικά στη σειρά κάνει και η έννοια της μεταβίβασης, των συμπεριφορών εκείνων απένταντι στο θεραπευτή εκ μέρους του θεραπευόμενου που υποδηλώνουν παρελθοντικές συμπεριφορές του ασθενούς απέναντι στους σημαντικούς του άλλους καθώς και ασυνείδητες επιθυμίες, φαντασιώσεις, φόβους, ενορμήσεις και συναισθήματα. Με αυτόν τον τρόπο επαναλαμβάνονται κατά τη θεραπευτική διαδικασία αλληλεπιδράσεις με άλλους ανθρώπους και σημαντικά πρόσωπα της ζωής του ασθενούς.

Ερωτική μεταβίβαση

Πιο συγκεκριμένα, γίνεται λόγος κατά τη διάρκεια των επεισοδίων για την ερωτική μεταβίβαση. Ο στενός συνεργάτης του Freud τον ενημερώνει προκειμένου να είναι προσεκτικός στα ''ερωτικά καλέσματα'' της θεραπευόμενής του Fleur, ομολογώντας του πως ο ίδιος δεν κατάφερε να αντισταθεί σε ανάλογη περίσταση με μια ασθενή του. Θα κολακευθεί ο Freud από το πρόσωπο της θεραπευόμενής του;

Κριτικές της σειράς Freud από IMDB

Το πρώτο αυστριακό σόου στο Netflix σε φέρνει στην Αυστριακή Αυτοκρατορία στα τέλη του 19ου αιώνα και παρουσιάζει μια ιστορία γεμάτη από μισαλλοδοξία, έγκλημα και ύπνωση. Συχνά μοιάζει με παραλήρημα και προσφέρει ωμές και βάναυσες σκηνές που πραγματικά δεν περίμενα. Ωστόσο, η παρουσίαση είναι εκπληκτική και σε κρατά συνεχώς σε εγρήγορση, αν και υπάρχουν κάποια ελαττώματα. Η ηθοποιία είναι πολύ καλή καθ' όλη τη διάρκεια της σειράς.

Οι οπαδοί του Φρόυντ θα απογοητευτούν επειδή δεν έχει δοθεί η ιστορική ακρίβεια στη σειρά. Νιώθω ότι η σειρά ήθελε πραγματικά να δείξει τον Φρόιντ με νέο φως και γι' αυτό να δείξει κάτι διαφορετικό. Αυτή η νέα ιδέα δημιουργεί μερικές από τις καλύτερες, αλλά και μερικές από τις χειρότερες στιγμές της παράστασης. Προσπαθεί πραγματικά να είναι πολλά διαφορετικά πράγματα και δεν γνωρίζει πάντα τι θέλει.

Επομένως, αυτή η σειρά σίγουρα δεν είναι για όλους και θα πρέπει να έχετε τα μάτια ανοιχτά για μερικές από τις θεωρίες του Freud, ειδικά την ύπνωση. Αλλά το απότομο και αναμνηστικό μίγμα συνωμοσίας, διαταραχής προσωπικότητας και εγκληματικής περισυλλογής προσφέρει μια μεγάλη θέα στην άβυσσο της Αυστριακής Αυτοκρατορίας και επίσης στο ανθρώπινο μυαλό.

Εκδραμάτιση του βιβλίου Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

Ειλικρινά, με τρομάζει η άγνοια τόσο των επικριτών όσο και των απλών θεατών που γράφουν κριτικές εδώ! Αν μπαίνατε στον κόπο να διαβάσετε το αριστούργημα του Φρόυντ "Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση", θα είχατε καταλάβει πριν το τέλος του πρώτου επεισοδίου ότι αυτή η σειρά δεν αφορά τον πραγματικό ιστορικό άνθρωπο, αλλά μια υπέροχη και τολμηρή σειρά για τα υπέροχα γραπτά του και ναι, επίσης μια φανταστική υπόθεση σε συνδυασμό με θρίλερ, φρίκη, ιστορικά στοιχεία και ένα πραγματικό τολμηρό όραμα.

Ο τίτλος κάθε επεισοδίου καλύπτει ένα όνομα κεφαλαίου στο βιβλίο του Freud που αναφέρεται παραπάνω και απεικoνίζει την πνευματική διαδικασία του βιβλίου. Ναι, είναι σαν το Σέρλοκ Χολμς και το supernatural, αλλά η ταινία εξηγεί πολλά από τα κρυμμένα νοήματα της, απλά πρέπει να δώσεις περισσότερη προσοχή στο διάλογο. Οι ηθοποιοί επιλέγονται τέλεια, και κάθε ηθοποιός παίζει το ρόλο του 10 στα 10 ανάλογα με το βάρος του ρόλου για τον οποίο συμμετείχε.

Αποκτήστε το βιβλίο Εισαγωγή στην ψυχανάλυση, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.
Με την Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση (Vorlesungen zur Einfuhrung in die Psychoanalyse, 1917) ο Φρόυντ παραδίδει αυτούσια στο ευρύ κοινό τα κείμενα μιας σειράς 28 διαλέξεων που έδωσε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης κατά τα έτη 1915-1917, με σκοπό να μυήσει ένα όχι αμιγώς επιστημονικό ακροατήριο στις βασικές έννοιες, τις αρχές και τις μεθόδους της ψυχανάλυσης. Πρόκειται για ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του, το οποίο χάρη στο εκλαϊκευμένο ύφος του χαίρει μεγάλης αναγνωσιμότητας από την πρώτη έκδοσή του μέχρι σήμερα.

Δεν πρόκειται για βιογραφία του Freud

Τον Φρόυντ τον έπαιξε σωστά ο Ρόμπερτ Φίνστερ, ο οποίος έπρεπε να απεικονίσει έναν νεαρό ψυχίατρο που θα έδειχνε τόσο σκληρές όσο και βασανισμένες συμπεριφορές ... ένα αρκετά δύσκολο κομμάτι. Η Ella Rumpf έχει έναν προκλητικό ρόλο στην παρουσίαση μιας ευαίσθητης νεαρής γυναίκας και ενός ισχυρού δαίμονα.

Ο επιθεωρητής και οι άλλοι διαδραματίζουν αξιοθαύμαστα τον ρόλο τους και οι ιστορίες τους προσθέτουν και ενισχύουν την ουσία της κύριας ιστορίας. Η διακόσμηση, το σκηνικό, το φως είναι εξαιρετικά. Τίποτα δεν είναι γελοίο, παρά τις αρνητικές κριτικές που δημοσιεύονται. Εάν μπορείτε να ξεπεράσετε τον τίτλο και να ανοίξετε το μυαλό σας σε ένα νέο πείραμα και όραμα, τότε ίσως μπορείτε να δείτε αυτή τη σειρά με διαφορετική προοπτική.

Και πάλι, αυτή η σειρά δεν αποτελεί ένα ντοκιμαντέρ για τον Φρόιντ, αλλά εμπνέεται από τα γραπτά του που έχουν τον Φρόιντ ως ήρωα στην αναζήτηση της αλήθειας για να επικυρώσουν τις θεωρίες του. Ανυπομονώ για την επόμενη σεζόν, συγχαρητήρια στους κινηματογραφιστές και τους ηθοποιούς! Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος είναι πραγματικά εκπληκτικός!

Συγγραφή Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr