Η περίοδος της εφηβείας θεωρείται ορόσημο για την ζωή του ανθρώπου καθώς χαρακτηρίζεται από δραματικές αλλαγές σε όλο το φάσμα της ζωής, τόσο σε φυσικό όσο σε γνωστικό και κοινωνικό επίπεδο.

Η ψυχική υγεία αποτελεί βασικό παράγοντα για την ατομική προσαρμοστικότητα και ανάπτυξη. Είθισται να περιγράφεται και να γίνεται κατανοητή με βάση το μοντέλο ασθένειας και την απουσία πόνου, αρρώστιας ή κάποιας διαταραχής.

Εφηβεία ονομάζεται το τελευταίο στάδιο της ανάπτυξης του ατόμου στην πορεία του προς την ωρίμανση. Χρονολογικά τοποθετείται χονδρικά στην ηλικία 12-18 ετών, και για τα κορίτσια ξεκινά με την πρώτη έμμηνο ρύση ενώ για τα αγόρια με την πρώτη εκσπερμάτωση. Τα κριτήρια αυτά είναι αρκετά σχετικά αφού κάθε παιδί έχει δικό του ρυθμό ανάπτυξης που επηρεάζεται σαφώς και από το εξωτερικό περιβάλλον.

Η περίοδος της εφηβείας είναι μια πολύ σημαντική αναπτυξιακά περίοδος, η δεύτερη πιο σημαντική μετά την πρώιμη παιδική ηλικία. Σε αυτό το διάστημα, πραγματοποιούνται ταχύτατες αλλαγές σε βιολογικό, γνωστικό και κοινωνικό επίπεδο.

Ξεκινώντας με τις βιολογικές αλλαγές, αυτό που συμβαίνει είναι πως η παραγωγή ντοπαμίνης και τα λειτουργικά επίπεδα άλλων νευροδιαβιβαστών αλλάζουν και φτάνουν τα σταθερά επίπεδα των ενηλίκων περίπου στην ηλικία των 16 ετών.

Εφηβεία και όχι ΕφηΒΙΑ, είναι ο τίτλος που θα μπορούσαμε να δώσουμε στη συνέντευξη που έδωσε η Ψυχολόγος της Ison Psychometrica, κα. Έλενα Αβραντίνη, στην Έλενα Καλαμπαλίκη

Η εφηβεία περιγράφεται συχνά ως μια περίοδος που διακρίνεται από έντονες αλλαγές, σύγχυση και αντιδράσεις. Ωστόσο, υπό ένα περισσότερο ψυχοδυναμικό πρίσμα, μπορεί να ιδωθεί και ως μια διαδικασία πένθους, η οποία δεν αφορά στην απώλεια κάποιου σημαντικού προσώπου, αλλά στη σταδιακή απομάκρυνση από τον παιδικό εαυτό. 

«Οι νέοι μας τώρα φαίνεται να αγαπούν την πολυτέλεια. Έχουν κακούς τρόπους και περιφρονούν την εξουσία. Δεν δείχνουν σεβασμό στους ενήλικους και ξοδεύουν τον χρόνο τους τριγυρνώντας και κουτσομπολεύοντας μεταξύ τους. Είναι θρασείς και έτοιμοι να αντιλέγουν στους γονείς τους, να μονοπωλούν τη συζήτηση σε μια παρέα, να τρώνε λαίμαργα και να τυραννούν τους δασκάλους τους.»

Η εφηβεία σαν έννοια είναι, σε μεγάλο βαθμό, δημιούργημα του δυτικού πολιτισμού. Σε άλλες πιο απλές κοινωνίες, οι νέοι μόλις καταστούν έτοιμοι βιολογικά για τεκνοποίηση, θωρούνται ενήλικες. Αντίθετα, στις δυτικές κοινωνίες η εφηβεία είναι μια περίοδος χάριτος μια περίοδος προπαρασκευής και ωρίμανσης ώστε οι έφηβοι να προετοιμαστούν για τις πολυσύνθετες υποχρεώσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ως ενήλικες.

Η εφηβική αυτοκτονικότητα είναι ένα θέμα που προκαλεί έντονο προβληματισμό και βαθιά συγκίνηση, ιδιαίτερα όταν ερχόμαστε σε επαφή με εφήβους μέσα από τον θεραπευτικό, εκπαιδευτικό ή οικογενειακό μας ρόλο.

Είναι συνηθισμένο μερικές φορές οι έφηβοι να νιώθουν "λίγο χάλια", πεσμένα, ή να μην έχουν όρεξη. Η εφηβεία είναι μία περίοδος ανησυχίας με αρκετές σωματικές, συναισθηματικές, ψυχολογικές, και κοινωνικές αλλαγές. Παρ' όλα αυτά, μη ρεαλιστικές ακαδημαϊκές, κοινωνικές, ή οικογενειακές προσδοκίες δημιουργούν έντονη αίσθηση απόρριψης και καταλήγουν σε βαθιά απογοήτευση.

Η εφηβεία αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο στάδιο στη ζωή ενός ατόμου, που χαρακτηρίζεται από μια σειρά σημαντικών ψυχολογικών, συναισθηματικών και σωματικών εξελίξεων.

Ο αυτοτραυματισμός, ως συμπεριφορά χαρακτηρίζεται αρχικά από την παρόρμηση και από τη σκόπιμη πρόθεση πρόκλησης πόνου. Δεν στοχεύει στην αυτοκτονική συμπεριφορά, αλλά να προσφέρει ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο που βιώνει το άτομο. Ωστόσο ο αυτοτραυματισμός μπορεί να θεωρηθεί ως ένας προγνωστικός παράγοντας για την πρόθεση ενός ατόμου να προχωρήσει σε απόπειρα αυτοκτονίας, και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί κατάλληλα (αξιολόγηση αυτοκτονικού ιδεασμού/απόπειρας).

Κάπνισμα
Τα στατιστικά στοιχεία επιδεικνύουν ότι η έναρξη του καπνίσματος πραγματοποιείται σε πολύ νεαρή ηλικία. Οι σημερινοί καπνιστές ουσιαστικά δεν θυμούνται το λόγο που «δοκίμασαν» το πρώτο τους τσιγάρο.

Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή που επηρεάζει τη σκέψη, τη διάθεση, το συναίσθημα και συνοδεύεται από σωματικές ενοχλήσεις. Έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών, τη μεταβολή στο ωράριο του ύπνου, αλλοιώνει τον τρόπο που βλέπει το άτομο τον εαυτό του και τον κόσμο.

Εφηβεία! Από μόνη της ως λέξη ακούγεται σημαντική, γεμάτη περιέργεια, σαν να δυσκολεύει και λίγο, σαν να περιμένουν όλοι έφηβοι, γονείς, περιβάλλον να συμβεί κάτι δύσκολο, κάτι ανήσυχο, κάτι δυσεπίλυτο.

Όλοι περιμένουν τι στραβό θα συμβεί, τι δεν θα πάει όπως το προέβλεπαν, τι δεν θα είναι στο χέρι τους να το αντιμετωπίσουν. Και όλοι θα καταλήγουν στις ίδιες λέξεις... «Δύσκολη η εφηβεία».

Το Δ.Σ. της Αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας Κέντρο Παιδιού και Εφήβου (Κ.Π.Ε.) καλεί τους υποψηφίους να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για την κάλυψη: Μιας θέσης εργασίας στο Κέντρο Ημέρας Εφήβων με Αυτισμό στη Δυτική Αττική (Περιστέρι)  «Στην Αυλή του Κόσμου» του Κ.Π.Ε. στην Αθήνα, με ειδικότητα:

Νέα θέση εργασίας, μερικής απασχόλησης, σε Ιατρείο Ψυχικής Υγείας, στο Νέο Ψυχικό.

Πολλά παιδιά στην εφηβεία δυσκολεύονται να διαχειριστούν σε ψυχολογικό επίπεδο τη νέα κατάσταση που τους συμβαίνει. Οι έφηβοι αντιμετωπίζουν πολλές μεταβολές τόσο στο σώμα τους, όσο και στον εγκέφαλο και την ψυχολογική τους κατάσταση.

Χωρίς αμφιβολία, όλοι/ες μας στην εφηβική μας ηλικία έχουμε κληθεί να απαντήσουμε στην κλασική και χιλιοειπωμένη ερώτηση «Τι θέλεις να γίνεις, όταν μεγαλώσεις;».

Η εφηβεία είναι η περίοδος όπου ο έφηβος αγωνίζεται να διαμορφώσει μια δική του ταυτότητα και να μην υιοθετήσει αυτή που του δίνουν οι γονείς του και η κοινωνία. Το κύριο χαρακτηριστικό των εφήβων είναι η έλλειψη συμβιβασμού. Αυτό τους δίνει την ώθηση να είναι “αληθινοί” και να μην αποδέχονται “ψευδείς λύσεις. - Winnicott