Rustout: Όταν δεν έχεις burnout, αλλά έχεις βαρεθεί τη δουλειά σου

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Για χρόνια, όταν μιλούσαμε για την ψυχική επιβάρυνση στην εργασία, η συζήτηση περιστρεφόταν κυρίως γύρω από το burnout. Πολλή δουλειά, συνεχής πίεση, εξάντληση, deadlines, ευθύνες που δεν τελειώνουν ποτέ. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.

Τι συμβαίνει όταν δεν είσαι εξαντλημένος επειδή έχεις πάρα πολλά να κάνεις, αλλά επειδή δεν έχεις τίποτα που να σε κινητοποιεί πραγματικά;

Όταν πηγαίνεις στη δουλειά, κάνεις όσα πρέπει, κοιτάς το ρολόι και περιμένεις να περάσει η ώρα; Όταν αισθάνεσαι ότι έχεις ικανότητες που δεν χρησιμοποιούνται, ότι δεν μαθαίνεις κάτι καινούργιο και ότι, όσο περνούν οι μήνες, απλώς παραμένεις στο ίδιο σημείο;

Αυτή η κατάσταση περιγράφεται όλο και περισσότερο με τον όρο rustout – ή boreout, όταν αναφερόμαστε στη χρόνια εργασιακή ανία.
Η American Psychological Association (APA) ανέδειξε πρόσφατα το φαινόμενο, επισημαίνοντας ότι η χρόνια υποδιέγερση στην εργασία μπορεί να συνδέεται με αποστασιοποίηση, απογοήτευση και αίσθηση επαγγελματικού αδιεξόδου.

Rustout και burnout: Δύο διαφορετικές πλευρές

Η διαφορά ανάμεσα στα δύο μπορεί να φαίνεται απλή.

Στο burnout, νιώθεις ότι έχεις περισσότερα από όσα μπορείς να διαχειριστείς. Οι απαιτήσεις είναι υπερβολικές και ο χρόνος ή οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν.

Στο rustout, το πρόβλημα μπορεί να είναι ακριβώς το αντίθετο: η εργασία δεν προσφέρει αρκετή πρόκληση, ποικιλία, αυτονομία ή αίσθηση νοήματος.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όποιος βαριέται στη δουλειά του έχει rustout. Μια δύσκολη εβδομάδα, μια περίοδος ρουτίνας ή η φυσιολογική κόπωση δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη προβλήματος.

Το rustout αφορά περισσότερο μια επίμονη κατάσταση αποσύνδεσης από την εργασία. Μπορεί κάποιος να έχει αρκετές υποχρεώσεις και παρ' όλα αυτά να βαριέται. Δεν είναι απαραίτητα ότι «δεν έχει τίποτα να κάνει». Μπορεί να κάνει πολλά πράγματα που όμως δεν τον προκαλούν, δεν του δίνουν αίσθηση εξέλιξης ή δεν του φαίνονται ουσιαστικά.

«Δεν είμαι κουρασμένος. Απλώς δεν με ενδιαφέρει τίποτα.»

Το rustout δεν εμφανίζεται πάντα θεαματικά. Μπορεί να ξεκινήσει πολύ ήσυχα. Αρχικά, μπορεί να παρατηρήσεις ότι δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς. Αφήνεις μια εργασία για αργότερα, ανοίγεις μηχανικά το κινητό, κοιτάς την ώρα ή σκέφτεσαι τι θα κάνεις μετά τη δουλειά. Στη συνέχεια, μπορεί να αρχίσεις να λειτουργείς με τη λογική «κάνω απλώς τα απαραίτητα». Δεν υπάρχει απαραίτητα άγχος. Υπάρχει όμως μια αίσθηση αδιαφορίας.

Κάποιος μπορεί να σκέφτεται:

• «Δεν αντέχω άλλο να κάνω το ίδιο πράγμα.»
• «Ξέρω ότι μπορώ να προσφέρω περισσότερα.»
• «Δεν μαθαίνω τίποτα καινούργιο.»
• «Έχω κολλήσει εδώ.»
• «Περιμένω απλώς να τελειώσει η μέρα.»
• «Δεν με δυσκολεύει η δουλειά μου. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.»

Η χρόνια ανία στην εργασία έχει συσχετιστεί με δυσκολίες στη συγκέντρωση, περιπλάνηση της σκέψης και αναβλητικότητα, ενώ η παρατεταμένη επαγγελματική στασιμότητα μπορεί να συνοδεύεται από μειωμένη εμπλοκή και αίσθηση αποσύνδεσης.

Όταν η δουλειά δεν αξιοποιεί αυτό που μπορείς να κάνεις

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία του rustout είναι η αναντιστοιχία ανάμεσα στις δυνατότητες του ανθρώπου και στις απαιτήσεις της εργασίας του.

Φαντάσου έναν εργαζόμενο που έχει γνώσεις, δημιουργικότητα και διάθεση να αναλάβει πρωτοβουλίες, αλλά η καθημερινότητά του αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από επαναλαμβανόμενες διαδικασίες στις οποίες δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσει ιδιαίτερα αυτές τις ικανότητες. Ή έναν νέο επαγγελματία που ξεκινά με ενθουσιασμό, αλλά μετά από λίγο καιρό διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει καμία ευκαιρία να μάθει, να εξελιχθεί ή να αναλάβει περισσότερες ευθύνες.

Η δουλειά μπορεί να είναι «ασφαλής» και σταθερή, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργεί την αίσθηση ότι ο άνθρωπος μένει στάσιμος. Έρευνα στην οργανωσιακή ψυχολογία δείχνει ότι παράγοντες όπως η αυτονομία, η ποικιλία καθηκόντων, η δυνατότητα αξιοποίησης δεξιοτήτων, η μάθηση και η αίσθηση νοήματος συνδέονται με μεγαλύτερη εργασιακή εμπλοκή και ευεξία.

Γιατί η βαρεμάρα στη δουλειά δεν είναι απλώς «τεμπελιά»;

Η φράση «βαριέμαι στη δουλειά μου» συχνά συνοδεύεται από ενοχή.

• «Μα τι παράπονο έχω; Έχω δουλειά.»
• «Άλλοι θα ήθελαν να βρίσκονται στη θέση μου.»
• «Μήπως είμαι απλώς τεμπέλης;»

Όμως η εργασιακή ανία δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη εργατικότητας.

Μπορεί να σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο έχει σχεδιαστεί η εργασία δεν ταιριάζει πλέον στις ανάγκες, στις δεξιότητες ή στις προσδοκίες του εργαζομένου.

Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική διάκριση: άλλο το «δεν θέλω να κάνω τίποτα» και άλλο το «θέλω να κάνω κάτι που να με ενδιαφέρει περισσότερο». Μερικές φορές πίσω από τη φαινομενική αδιαφορία κρύβεται μια πραγματική ανάγκη για εξέλιξη.

Όταν η στασιμότητα επηρεάζει και την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας

Η εργασία καταλαμβάνει σημαντικό μέρος της ενήλικης ζωής. Για πολλούς ανθρώπους δεν αποτελεί μόνο έναν τρόπο εξασφάλισης εισοδήματος, αλλά και έναν χώρο στον οποίο μαθαίνουν, δημιουργούν, συνδέονται με άλλους και διαμορφώνουν μέρος της επαγγελματικής τους ταυτότητας.

Όταν για μεγάλο χρονικό διάστημα αισθάνονται ότι δεν εξελίσσονται, μπορεί να εμφανιστεί η σκέψη: «Μήπως τελικά δεν είμαι τόσο ικανός όσο νόμιζα;»

Η συνεχής υποαξιοποίηση των δυνατοτήτων μπορεί να επηρεάσει το κίνητρο, την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση επαγγελματικής ταυτότητας. Η APA επισημαίνει ότι το rustout μπορεί να γίνει αποθαρρυντικό ακριβώς επειδή ο εργαζόμενος αισθάνεται ότι περνά σημαντικό μέρος της ζωής του σε μια δραστηριότητα που δεν του επιτρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του.

Έτσι, η σκέψη δεν είναι πλέον μόνο «βαριέμαι τη δουλειά μου», αλλά μπορεί να γίνει «βαριέμαι αυτό που έχει γίνει η επαγγελματική μου ζωή».

Πρέπει πάντα να αλλάξουμε δουλειά;

Όχι απαραίτητα. Η πρώτη αντίδραση όταν κάποιος νιώθει επαγγελματική ανία μπορεί να είναι: «Πρέπει να φύγω». Κάποιες φορές πράγματι μια αλλαγή εργασιακού περιβάλλοντος μπορεί να είναι αυτό που χρειάζεται. Δεν είναι όμως η μοναδική λύση.

Μπορεί να υπάρχουν μικρότερες αλλαγές που θα δημιουργήσουν περισσότερο ενδιαφέρον: ανάληψη ενός νέου project, εκμάθηση μιας δεξιότητας, μεγαλύτερη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, περισσότερη ποικιλία στα καθήκοντα ή συνεργασία με διαφορετικούς ανθρώπους.

Η λεγόμενη ανασχεδίαση της εργασίας μπορεί να βοηθήσει έναν εργαζόμενο να αποκτήσει περισσότερη αυτονομία, ποικιλία και ευκαιρίες ανάπτυξης. Ακόμη και όταν δεν είναι δυνατό να αλλάξει ο ίδιος ο ρόλος, η κοινωνική πλευρά της εργασίας –η συνεργασία, η επικοινωνία και η ανατροφοδότηση– μπορεί να κάνει την καθημερινότητα περισσότερο ενδιαφέρουσα.

Φυσικά, δεν μπορούν όλοι οι εργαζόμενοι να αλλάξουν εύκολα δουλειά ή να ζητήσουν νέες αρμοδιότητες. Οι οικονομικές υποχρεώσεις, η αγορά εργασίας και οι συνθήκες του κάθε ανθρώπου παίζουν σημαντικό ρόλο. Γι' αυτό και η λύση δεν είναι πάντα τόσο απλή όσο «βρες μια άλλη δουλειά».

Μήπως αυτό που λείπει δεν είναι χρόνος, αλλά νόημα;

Ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική ερώτηση. Μερικές φορές δεν χρειαζόμαστε λιγότερη δουλειά. Χρειαζόμαστε μια διαφορετική σχέση με τη δουλειά που κάνουμε.

Η αίσθηση ότι αυτό που κάνουμε έχει κάποιο νόημα, ότι αξιοποιούμε τις ικανότητές μας, ότι μαθαίνουμε και ότι προχωράμε μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με τον αριθμό των ωρών που εργαζόμαστε.

Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα που αναφέρθηκε από την APA υποστηρίζει ότι η αποδοχή της αβεβαιότητας στην επαγγελματική πορεία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να βρίσκουν περισσότερο νόημα, ικανοποίηση και εμπλοκή στην εργασία τους, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την «τέλεια» επαγγελματική επιλογή.

Και τελικά;

Το rustout μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε όταν μιλάμε για την ψυχική υγεία στην εργασία: δεν επηρεάζει μόνο το πόσο πολύ δουλεύουμε, αλλά και το πώς βιώνουμε αυτό που κάνουμε.

Μπορεί να έχουμε μια δουλειά χωρίς υπερβολικές απαιτήσεις και παρ' όλα αυτά να μην είμαστε καλά. Η ψυχική επιβάρυνση δεν έρχεται πάντα από το «πάρα πολύ». Μερικές φορές έρχεται από το «τίποτα δεν αλλάζει». Αυτό λοιπόν, είναι το πρώτο βήμα για να αναρωτηθούμε με ειλικρίνεια: «Τι ακριβώς μου λείπει από τη δουλειά μου; Περισσότερη πρόκληση; Περισσότερη ελευθερία; Μάθηση; Εξέλιξη; Ή μήπως περισσότερο νόημα;»

Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε αν χρειαζόμαστε απλώς μια αλλαγή στην καθημερινότητά μας ή αν έχουμε αρχίσει να απομακρυνόμαστε από μια επαγγελματική ζωή που κάποτε είχε περισσότερο ενδιαφέρον για εμάς.

Βιβλιογραφία:

American Psychological Association. (2026, July 23). Learning to live with uncertainty may pay off at work.

American Psychological Association. (2026, September 1). The hidden cost of workplace rustout. Monitor on Psychology, 57(6).

Hakanen, J. J., & Kaltiainen, J. (2026). Work engagement: Feeling happy, motivated, and resilient at work. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 13(1), 23-48.

Harju, L. K., Van Hootegem, A., & De Witte, H. (2022). Bored or burning out? Reciprocal effects between job stressors, boredom and burnout. Journal of Vocational Behavior, 139, 103807.

Seppälä, P., Harju, L., Virkkala, J., & Hakanen, J. J. (2024). Is boredom at work bad for your health? Examining the links between job boredom and autonomic nervous system dysfunction. Stress and Health, 40(3), e3326.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Βαρβάρα (Βέρα) Πιτσογιάννη - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας · Life Coach

Βαρβάρα (Βέρα) Πιτσογιάννη: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

BSc Λογοθεραπεύτρια, Απόφοιτος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων|
MSc Σύμβουλος Ψυχοκοινωνικής Υγείας,Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών|
NeuroLinguistic Programming-NLP coaching (INLPTA accredited)| PhD (c) Υποψήφια Διδάκτωρ

Εξειδικεύσεις:

Διαζύγιο Πένθος απώλεια Life Coaching

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.