Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Κάποιες φορές ένα παιδί επιστρέφει από το σχολείο πιο σιωπηλό από ό,τι συνήθως. Κλείνεται στο δωμάτιό του, εκνευρίζεται εύκολα ή αρχίζει να βρίσκει συχνότερα λόγους για να μην πάει σχολείο.

Ο γονέας μπορεί να παρατηρήσει μια αλλαγή, χωρίς όμως να γνωρίζει τι ακριβώς έχει συμβεί.

  • «Είναι απλώς μια δύσκολη περίοδος;»
  • «Έχει άγχος για το σχολείο;»
  • «Κάτι συνέβη με τους συμμαθητές του;»
  • «Μήπως το κοροϊδεύουν;»

Η ανάγκη του γονέα να καταλάβει είναι απολύτως φυσιολογική. Ωστόσο, η πρώτη και σημαντικότερη κίνηση δεν είναι πάντοτε να βρούμε αμέσως την απάντηση. Είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες μέσα στις οποίες το παιδί θα μπορέσει να μιλήσει.

Γιατί ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να πει ότι φοβάται, ότι νιώθει μόνο ή ότι κάποιος το παρενοχλεί. Μπορεί να φοβάται ότι δεν θα το πιστέψουν, ότι η κατάσταση θα γίνει χειρότερη ή ότι θα απογοητεύσει τους γονείς του.

Και κάποιες φορές μπορεί ακόμη και να μην έχει βρει τις λέξεις για να περιγράψει αυτό που του συμβαίνει.

Δεν υπάρχει ένα μόνο «σημάδι» εκφοβισμού

Ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να εκφραστεί με διαφορετικούς τρόπους και να αφορά σωματικές, λεκτικές ή κοινωνικές συμπεριφορές, καθώς και περιστατικά που συμβαίνουν διαδικτυακά.

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να μην αντιμετωπίζουμε κάθε αλλαγή στη συμπεριφορά ενός παιδιού ως απόδειξη ότι υφίσταται εκφοβισμό.

Αλλαγές όπως η αποφυγή του σχολείου, η πτώση στη σχολική επίδοση, η κοινωνική απόσυρση, οι δυσκολίες στον ύπνο, η ευερεθιστότητα ή συχνά σωματικά ενοχλήματα μπορεί να σχετίζονται με άγχος ή με μια σειρά διαφορετικών δυσκολιών.

Αυτό που χρειάζεται την προσοχή μας δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μια σημαντική και επίμονη αλλαγή στη συμπεριφορά ή στη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού.

psychology.gr THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.

Η παρατήρηση δεν είναι διάγνωση. Είναι η αφετηρία μιας συζήτησης.

Όταν το παιδί λέει «δεν έχω τίποτα»

Ένα παιδί μπορεί να μην είναι έτοιμο να μιλήσει την πρώτη φορά που θα το ρωτήσουμε.

Και αυτό μπορεί να είναι δύσκολο για έναν γονέα που ανησυχεί.

Η επαναλαμβανόμενη ανάκριση, όμως, μπορεί να κάνει το παιδί να απομακρυνθεί περισσότερο.

Ερωτήσεις όπως:

  • «Ποιος σου το έκανε;»
  • «Γιατί δεν του απάντησες;»
  • «Γιατί δεν μου το είπες νωρίτερα;»

psychology.gr PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Περιλαμβάνει ομάδες εποπτείας ανά ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ομάδες εποπτείας ανά επαγγελματικό αντικειμένο και πληθυσμό, επιμορφωτικά σεμινάρια εξειδίκευσης, Ομάδες συνάντησης για σύνδεση και δικτύωση, Mentoring για ψυχοθεραπευτές που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην άσκηση του επαγγέλματος..

μπορεί να προκύπτουν από αγωνία και προστατευτική διάθεση, αλλά ενδέχεται να κάνουν το παιδί να αισθανθεί ότι πρέπει να δώσει αμέσως εξηγήσεις.

Μερικές φορές είναι πιο βοηθητικό να ξεκινήσουμε με κάτι απλούστερο: «Σε έχω παρατηρήσει λίγο διαφορετικό τελευταία και αναρωτιέμαι πώς είσαι. Δεν χρειάζεται να μου πεις κάτι που δεν είσαι έτοιμος να πεις. Θέλω μόνο να ξέρεις ότι είμαι εδώ.»

Έτσι, δεν απαιτούμε την αποκάλυψη. Δημιουργούμε χώρο για αυτήν.

Το παιδί χρειάζεται πρώτα να νιώσει ασφαλές

Όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει μια δύσκολη εμπειρία στο σχολείο, η πρώτη ανάγκη δεν είναι πάντοτε να βρεθεί αμέσως λύση. Χρειάζεται να αισθανθεί ότι κάποιος μπορεί να ακούσει αυτό που συνέβη χωρίς να το κατηγορήσει.

  • Ότι δεν ευθύνεται για τη συμπεριφορά κάποιου άλλου.
  • Ότι δεν χρειάζεται να ντραπεί επειδή φοβήθηκε.
  • Ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς να θεωρηθεί αδύναμο.

Η συναισθηματική ασφάλεια στο σπίτι δεν σημαίνει ότι ο γονέας θα συμφωνεί με όλα όσα κάνει ή λέει το παιδί. Σημαίνει ότι το παιδί μπορεί να εκφράσει ακόμη και κάτι δύσκολο χωρίς να φοβάται ότι θα χάσει τη σχέση ή την αποδοχή του γονέα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην εφηβεία, όταν η ανάγκη για αυτονομία συνυπάρχει με την ανάγκη για έναν ασφαλή ενήλικα.

Να ακούμε χωρίς να βιαζόμαστε να ερμηνεύσουμε

Όταν ένα παιδί αποκαλύπτει ότι κάποιος το κοροϊδεύει, το αποκλείει ή το εκφοβίζει, είναι φυσικό ο γονέας να αισθανθεί θυμό, φόβο ή αδικία.

Η αντίδραση, όμως, χρειάζεται να είναι όσο γίνεται πιο σταθερή.

Το παιδί μπορεί να χρειάζεται πρώτα να ακούσει:

  • «Χαίρομαι που μου το είπες.»
  • «Δεν φταις εσύ για αυτή τη συμπεριφορά.»
  • «Θα το αντιμετωπίσουμε μαζί.»

Αντίθετα, μια έντονη ή παρορμητική αντίδραση μπορεί να δημιουργήσει στο παιδί τον φόβο ότι, αν μιλήσει, θα χάσει τον έλεγχο της κατάστασης.

Ο γονέας δεν χρειάζεται να γίνει ερευνητής, ανακριτής ή τιμωρός.

Χρειάζεται να γίνει σύμμαχος.

Όταν το άγχος και ο εκφοβισμός συνδέονται

Ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή άγχους για ένα παιδί. Το σχολείο, ένας χώρος στον οποίο περνά μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του, μπορεί να αρχίσει να συνδέεται με φόβο, ντροπή ή ανασφάλεια.

Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη σχολική συμμετοχή, τις σχέσεις και τη διάθεση του παιδιού.

Για αυτό είναι σημαντικό οι ενήλικες να μην περιορίζονται μόνο στο: «Πρέπει να είσαι δυνατός.»
Το παιδί δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει μια δύσκολη κατάσταση μόνο του. Χρειάζεται να γνωρίζει ότι υπάρχουν ενήλικες που έχουν την ευθύνη να το προστατεύσουν.

Όταν υπάρχει υποψία ή επιβεβαιωμένο περιστατικό εκφοβισμού, η συνεργασία με το σχολείο και τους αρμόδιους επαγγελματίες είναι σημαντική, ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Η συμπεριφορά είναι ένας τρόπος επικοινωνίας — όχι πάντα ένα μήνυμα με μία μόνο ερμηνεία

Ένα παιδί που αποσύρεται μπορεί να φοβάται. Μπορεί να ντρέπεται. Μπορεί να αισθάνεται ότι δεν ανήκει. Μπορεί όμως να αντιμετωπίζει και κάτι εντελώς διαφορετικό.
Γι' αυτό χρειάζεται προσοχή απέναντι στις γρήγορες ερμηνείες.

Το παιδί δεν είναι ένα σύνολο «σημάτων» που περιμένουμε να αποκωδικοποιήσουμε. Είναι ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε μια συγκεκριμένη αναπτυξιακή, οικογενειακή και κοινωνική συνθήκη.

Η δουλειά του γονέα δεν είναι να καταλάβει τα πάντα αμέσως. Είναι να παρατηρήσει, να πλησιάσει και να παραμείνει διαθέσιμος.

Και αν το παιδί δεν μιλά;

Η σιωπή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν υπάρχει πρόβλημα.

Ούτε όμως αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι υπάρχει.

Αν μια αλλαγή στη συμπεριφορά επιμένει, αν το παιδί αποφεύγει συστηματικά το σχολείο, εμφανίζει έντονο ή επίμονο άγχος, απομονώνεται σημαντικά ή η καθημερινή του λειτουργικότητα επηρεάζεται, αξίζει να αναζητηθεί η γνώμη ενός ειδικού ψυχικής υγείας.

Ο στόχος δεν είναι να βάλουμε γρήγορα μια ταμπέλα σε αυτό που συμβαίνει. Είναι να καταλάβουμε τι χρειάζεται το συγκεκριμένο παιδί.

Γιατί πίσω από μια αλλαγή στη συμπεριφορά μπορεί να υπάρχει φόβος, θλίψη, θυμός, αίσθημα απόρριψης, μια δυσκολία στις σχέσεις ή κάτι που ακόμη δεν έχει μπορέσει να εκφραστεί με λόγια.
Και ίσως αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορεί να προσφέρει ένας γονέας: να είναι εκεί πριν το παιδί βρει τις λέξεις, ώστε όταν τις βρει, να ξέρει πού μπορεί να τις αφήσει.

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ιωάννα Ντίμοβα - Ψυχολόγος

Ιωάννα Ντίμοβα: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:
  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια. Συνεργάτιδα του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Arkesis.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ PSYCHOLOGY.GR
Online & Διά ζώσης
Ξεκίνα εδώ το θεραπευτικό ταξίδι σου. Απάντησε σε σύντομες ερωτήσεις και θα σου προτείνουμε 3 θεραπευτές, εξηγώντας το σκεπτικό των επιλογών μας.