άγχος

Το άγχος είναι ένα αίσθημα που δείχνει σημαντική αύξηση σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς κατά την πάροδο των χρόνων. Αυτό μπορεί να συμβαίνει, καθώς πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Η λέξη "άγχος" προέρχεται ετυμολογικά από το αρχαίο ελληνικό ρήμα ἄγχω, που σημαίνει πιέζω, πνίγω. Αναφέρεται σε μια ψυχική κατάσταση που προκαλείται από έναν μεγάλο αριθμό αιτιών και αφορά τόσο στον αρνητικό όσο και στον θετικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει σε έναν άνθρωπο.  

Τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλεί το άγχος

Συχνά το άγχος περιέχει αρνητικά συναισθήματα είτε ως συμπτώματα, είτε ως προέλευσή του. Δηλαδή, μπορεί να δημιουργηθεί από μια δύσκολη για το άτομο κατάσταση που να περιλαμβάνει πίεση, φόβο, αγωνία ή και ανησυχία. Όπως επίσης, μπορεί και να καταλήξει σε παρόμοια συναισθήματα. 

Παρόλα αυτά, εξελικτικά στον άνθρωπο, το άγχος αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση. Αν υποθέσει κανείς ότι οι πρώτοι άνθρωποι ζούσαν υπό διαφορετικές συνθήκες και ότι, εξελικτικά όλες οι ικανότητες, δεξιότητες, αλλά και τα συναισθηματικά πρότυπα έχουν καταγραφεί στο ανθρώπινο DNA και υπάρχουν ως σήμερα σε άλλες μορφές τότε είναι εύκολο να κατανοηθεί το παρακάτω παράδειγμα. 

Η εξέλιξη του άγχους στον άνθρωπο ανά τους αιώνες

Οι άνθρωποι που ζούσαν σε σπήλαια, είχαν αναπτύξει τρόπους για να μαζεύουν τροφή, να κοιμούνται και να αμύνονται σε τυχόν απειλές. Οι βασικές απειλές τότε, ήταν ίσως κάποια άγρια ζώα που έψαχναν επίσης για τροφή. Όταν, λοιπόν, αυτή η απειλή γινόταν πραγματική, δηλαδή ο άνθρωπος ερχόταν αντιμέτωπος με ένα ζώο και προσπαθούσε για την επιβίωσή του, κάποιοι εσωτερικοί μηχανισμοί βοηθούσαν στην επίλυση του προβλήματος. 

Αρχικά, το βιολογικό κομμάτι του άγχους, υπερδιεγείρει το συμπαθητικό νευρικό σύστημα που αποτελείται από τους προγαγγλιακούς και γαγγλιακούς νευρώνες και προκαλεί έντονη δραστηριότητα στους νοραδρενεργικούς νευρώνες του εγκεφάλου. Αυτό ωθεί το σώμα σε μια κατάσταση άγχους. Το ανθρώπινο σώμα λοιπόν εισάγεται σε μια σειρά αντιδράσεων έναντι μιας απειλής, που ξεκινούν από το σύστημα "Fight or Flight", όπου έχει προστεθεί μεταγενέστερα και το "Freeze". Η φράση "μάχη, φυγή ή πάγωμα" δηλώνει την ετοιμότητα και τον τρόπο που διαχειρίζεται κάποιος μια άμεση, έμμεση, αληθινή ή φανταστική απειλή. 

Συνεπώς, ο άνθρωπος της προϊστορίας και ο σύγχρονος άνθρωπος έχουν μεν κοινό τρόπο αντίδρασης, αλλά όχι τις ίδιες απειλές. Στο σύγχρονο παρόν, ο άνθρωπος αντιμετωπίζει καταστάσεις που το σώμα, συμπεριλαμβανομένου και του εγκεφάλου, δεν είναι απαραίτητα σε θέση να τις διαχειριστεί. Προστίθενται οι συναισθηματικοί και οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες

Το άγχος στον άνθρωπο, μπορεί να προέρχεται ακόμη και από ένα στρεσογόνο αντικείμενο που τοποθετείται από την πρώτη παιδική του ηλικία. Για παράδειγμα, κάποιος που αγχώνεται σε μια φανταστική απειλή, όπως είναι η εκπόνηση μιας εργασίας, πιθανόν να έχει ως παιδί έχει δεχτεί πιέσεις για την επίδοσή του. Οι πιέσεις από το γονεϊκό περιβάλλον οδηγούν σε άγχος για την επίδοση, που μεταγενέστερα μπορεί να ακολουθεί τον ενήλικα πλέον. Αυτή η σύνδεση βιωμάτων ίσως να μη γίνεται αντιληπτή από το άτομο άμεσα. 

Το άγχος και η διαχείρισή του διαφέρουν από άτομο σε άτομο

Το άγχος, είναι μια κατάσταση που μπορεί να είναι καταστροφική για το άτομο, αλλά και ευεργετική. Καταστροφική, όταν τα επίπεδα του άγχους γίνονται μη λειτουργικές συμπεριφορές για το άτομο. Ενώ ευεργετική, όταν οι ισορροπίες που προσφέρει το άτομο στα επίπεδα αυτά οδηγούν σε μια παραγωγική συμπεριφορά. Τα ποσοστά άγχους στον κάθε άνθρωπο μπορεί να είναι διαφορετικά, όπως και η διαχείριση του άγχους. Κάποιος, δηλαδή, που δέχεται ένα στρεσογόνο ερέθισμα (ας υποθέσουμε δυο εργαζόμενους με αρκετές αρμοδιότητες) μπορεί να συμπεριφερθεί με ποικίλους τρόπους. 

Ο ένας εργαζόμενος, ο Α, αποφασίζει να κάνει ένα αρχικό πλάνο των εργασιών του και έπειτα πηγαίνει να χαλαρώσει, χωρίς να ολοκληρώσει κάποια μικρότερα ζητήματα. Ο Β εργαζόμενος, ξεκινά μανιωδώς να εργάζεται στα βασικά ζητήματα, σταματά όμως σε ένα σημείο επειδή δε αντέχει άλλο. Και οι δυο έχουν παράγει μια ποσότητα εργασίας, ίσως να έχουν ένα σεβαστό ποσοστό άγχους, παρόλα αυτά η εργασία φαίνεται πιο ολοκληρωμένη στον Α. Οι διαφορές βρίσκονται αρχικά στη διαχείριση του χρόνου τους και μετέπειτα στη διαχείριση της διάθεσης – συναισθημάτων τους. Ο Β, πιθανόν να είναι πιο αγχωμένος μετά την εργασία, αντίθετα με τον Α που βρήκε εναλλακτικό τρόπο να προσεγγίσει το ζήτημα. Το άγχος στον Α, φαίνεται να είναι δημιουργικό και τα όρια που βάζει στον εαυτό του, προσέφεραν ένα αποτέλεσμα ικανοποιητικά παραγωγικό.  

Υπάρχουν λοιπόν, τόσο βιολογικά όσο και συμπεριφορικά εναύσματα που τοποθετούν το άγχος στην ενήλικη και μη ζωή των ανθρώπων. Οι γνωσιακές σχολές προσθέτουν εξίσου χρήσιμες πληροφορίες για τα αίτια του άγχους. Αναγνωρίστηκαν κάποιες πιθανές αιτίες και η ροή τους όσον αφορά στο άγχος. Πέρα από τις σχολές ψυχολογίας που μιλούν για το άγχος, είναι απαραίτητο να σημειωθεί ότι το άγχος μπορεί να είναι και παραγωγικό. Στο δεύτερο μέρος, θα αναφερθούν τα είδη άγχους. 

Χρυσανθακοπούλου

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσανθακοπουλου Μαρία

xrysanthakopoulou mariaΕφαρμοσμένη Ψυχολογία, Bsc (hons) Applied Psychology.
Ειδίκευση στη Συνθετική Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική ενηλίκων.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Τί θεωρείται ελκυστικό;
ελκυστικότητα

Ο καθένας θεωρεί κάτι ελκυστικό με βάση την υποκειμενική του αντίληψη. Για παράδειγμα, ένα αντικείμενο, ένας άνθρωπος ή μια φωτογραφία μπορεί να εμπνέει διαφορετικά κάποιον και διαφορετικά κάποιον άλλον. 

Σεμινάριο Ψυχολογίας και Gaming στη Digital Expo 2018
Ψυχολογία, Gaming

H μεγαλύτερη συνάντηση Τεχνολογίας και Gaming επιστρέφει στις 29-30 Σεπτεμβρίου 2018, στο Εκθεσιακό Κέντρο Περιστερίου, Digital Expo 2018

Μέσα στον εκθεσιακό χώρο θα πραγματοποιηθούν ενδιαφέρουσες ομιλίες και σεμινάρια σχετικές με τα βιντεοπαιχνίδια και τη τεχνολογία από την ομάδα του DEX! Ένα από τα σεμινάρια επιστημονικού τύπου, είναι η παρουσίαση του θέματος "Ψυχολογία και Gaming" από την ψυχοθεραπεύτρια Χρυσανθακοπούλου Μαρία.

Ψυχική υποστήριξη για τα παιδιά σε καταστάσεις κρίσεων
παιδιά, κρίσεις

Κρίση ονομάζεται οποιαδήποτε κατάσταση "κινδύνου και μεγάλης δυσκολίας", η οποία συχνά έχει έναν αντίκτυπο τόσο στους πάσχοντες όσο και στον κοινωνικό περίγυρο. Η εμπειρία μιας κρίσης και η αντιμετώπιση αυτής, μπορεί να γίνει ακόμη και καθοριστική για συγκεκριμένα σημεία της ζωής ενός ανθρώπου.

Αλκοολισμός
Αλκοολισμός

Αλκοόλ και οργανισμός
Ο οργανισμός ενός ανθρώπου και συγκεκριμένα το πεπτικό σύστημα, απορροφά το αλκοόλ ή αλλιώς την αιθυλική αλκοόλη με μεγάλη ευκολία. Η διαδικασία απορρόφησης, μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες. Για παράδειγμα, αν έχει προηγηθεί πρόσληψη τροφής, καθώς καθορίζει την ταχύτητα προώθησης του αλκοόλ προς το έντερο.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :