Σύμφωνα με τη γραμμική αντίληψη του χρόνου, η παιδική ηλικία θεωρείται ως ένα στάδιο ανάπτυξης το οποίο ολοκληρώνεται καθώς διανύουμε την πορεία προς την ενηλικίωση. Στην πραγματικότητα, η προσωπικότητά μας εξελίσσεται διαδοχικά εμπεριέχοντας σε κάθε στάδιο της ζωής μας όλες τις εμπειρίες των προηγούμενων σταδίων.

Τα συναισθήματα είναι συγκινησιακές καταστάσεις που εκφράζονται μέσω σωματικών αισθήσεων και εντάσεων, μέσω της μη - λεκτικής επικοινωνίας (χειρονομίες, κινήσεις, εκφράσεις του προσώπου, στάση του σώματος, οπτική επαφή, κλπ.) και μέσω στοιχείων όπως ο ρυθμός, τόνος και ένταση της φωνής κ.λπ, ενώ ο τρόπος που τα αντιλαμβανόμαστε και τα περιγράφουμε, επηρεάζεται από τις εμπειρίες, τα κίνητρα και τις βαθύτερες πεποιθήσεις μας.

Ο εαυτός μας αποτελεί μια πολυσύνθετη οντότητα. Η επίγνωση του αφορά το σώμα και την εξωτερική μας εμφάνισή, τον εσωτερικό μας κόσμο (σκέψεις, συναισθήματα, βαθύτερες πεποιθήσεις, στάσεις, αξίες, κλπ.), και τον κοινωνικό μας κόσμο (στενές σχέσεις, κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, οικογένεια, άλλες ομάδες, κοινωνικό - πολιτισμικό πλαίσιο κλπ).

Για την επιβίωση μας από τη στιγμή της γέννησής μας, χρειάζεται να καλύπτονται από τους ενήλικες ορισμένες βιολογικές μας ανάγκες (όπως η λήψη τροφής, η φροντίδα της σωματικής υγείας, η προστασία από τις καιρικές συνθήκες, κλπ). Όμως, για να μπορέσει κάποιος ως παιδί και αργότερα ως ενήλικας να αναπτυχθεί ως προσωπικότητα, να επιδιώκει ισορροπημένες σχέσεις και να θωρακίσει την ψυχική του υγεία, χρειάζεται να καλύπτονται επίσης ορισμένες βασικές ψυχοσυναισθηματικές ανάγκες.

Ο άνθρωπος είναι εξελικτικά προσανατολισμένος να δημιουργεί σχέσεις με τους άλλους και να εντάσσεται σε ομάδες, ώστε να καλύψει τις βιοτικές, συναισθηματικές και ψυχολογικές του ανάγκες. Οι J. Bowlby (θεωρία του δεσμού) και D. Winnicott (Θεωρία των αντικειμενότροπων σχέσεων), μέσα από τις μελέτες τους σε βρέφη, ανέδειξαν την εξελικτική βάση της δημιουργίας στενών συναισθηματικών και φροντιστικών δεσμών και της αίσθησης του «ανήκειν».