ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές

Οι ψυχαναγκασμοί (ή αλλιώς τελετουργίες) είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (π.χ. «τσεκάρω δέκα φορές την πόρτα πριν φύγω από το σπίτι») ή νοητικές πράξεις (π.χ. «λέω έξι φορές από μέσα μου το πάτερ ημών»), στις οποίες το άτομο νιώθει ότι πρέπει να προβεί ως απάντηση σε μία ιδεοληψία ή τις εφαρμόζει σαν έναν άκαμπτο κανόνα.

Οι ψυχαναγκασμοί έχουν ως στόχο να μειώσουν τη δυσφορία που προκαλούν στο άτομο οι ιδεοληψίες ή να αποτρέψουν κάποιο γεγονός που φοβάται. Ωστόσο, οι τελετουργίες αυτές είτε δεν συνδέονται ρεαλιστικά με το γεγονός που αποσκοπούν να αποτρέψουν από το να συμβεί (π.χ. «μετράω μέχρι το εκατό για να μην τρακάρει το παιδί μου με το αυτοκίνητο»), είτε χαρακτηρίζονται από υπερβολή (π.χ. «πλένω για δύο ώρες τα χέρια μου για να μην μολυνθώ από κάποιο μικρόβιο»).

Το άτομο δεν κάνει τους ψυχαναγκασμούς για ευχαρίστηση. Μερικές φορές, όμως, οι τελετουργίες μειώνουν βραχυπρόθεσμα το άγχος ή η δυσφορία του ατόμου.

Οι ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές, άλλες είναι πιο εμφανείς, άλλες πιο διακριτικές. Όλα, όμως, τα ψυχαναγκαστικά σύνδρομα έχουν ένα κοινό σημείο: ένα βαθύ αίσθημα ανασφάλειας. Το άτομο για να καθησυχαστεί έχει την ανάγκη να ελέγχει τα πάντα.

«Το άτομο ντρέπεται και υποφέρει, αλλά το αίσθημα αυτό το ξεπερνά», σύμφωνα με τον Λιονέλ Νταντάν, συγγραφέα του βιβλίου «Όλα όσα χρειάζεται να ξέρεις για να νικήσεις του ψυχαναγκασμούς» (Tout savoir sur les TOC pour mieux les vaincre).

Ο ίδιος μας παρουσιάζει τις 4 πιο συνήθεις ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές:

Εμμονή με την Καθαριότητα

Αυτοί που έχουν αυτή την ιδεοληψία, που στην ψυχιατρική ονομάζεται «ιδεοληψία μόλυνσης», πλένουν τα χέρια και το σώμα τους πολλές φορές την ημέρα για να απαλλαγούν από βακτήρια κάθε είδους και να εξασφαλίσουν ότι θα έχουν έναν απόλυτα υγιεινό τρόπο ζωής. Οι άνθρωποι που πάσχουν αποφεύγουν τις επαφές με άλλους ανθρώπους και «θα προτιμούσαν να πεθάνουν παρά να αγγίξουν μια μπάρα στο μετρό ή το κουμπί του ανελκυστήρα» εξηγεί ο Νταντάν. Μπορεί μέχρι και να χρησιμοποιήσουν μέχρι και τη γλώσσα τους για να καλέσουν το ασανσέρ προκειμένου να μην πατήσουν το κουμπί με το δάχτυλο.

Ο φόβος ότι θα κάνουν λάθος

Πρόκειται για τον συνεχή και επίμονο φόβο ότι έχουν ξεχάσει να κάνουν κάτι ή ότι έχουν κάνει κάτι λάθος. Πρέπει, επομένως, να ελέγχουν και να ξαναελέγχουν τα πάντα. Μπορεί να ελέγξουν πέντε φορές ότι κλείδωσαν την πόρτα, ότι έκλεισαν τα πατζούρια, ότι έσβησαν το φούρνο κ.ά. Είναι επίσης πιθανό να διαβάζουν και να ξαναδιαβάζουν το ίδιο κείμενο προκειμένου να επιβεβαιώσουν ότι δεν υπάρχει κανένα λάθος.

Εμμονή με την κακοτυχία

Ο φόβος ότι παραμονεύει κάποια συμφορά. Για παράδειγμα, ένας ασθενής σιχαίνεται τον αριθμό πέντε ή τους άντρες με μουστάκι. Αν πετύχει τυχαία έναν άντρα με μουστάκι στο δρόμο είναι πολύ πιθανό να τρέξει να ελέγξει αν έχει συμβεί εκεί κοντά κάποιο ατύχημα και άμα δεν βρει κάτι, παραμένει με την αμφιβολία. Αυτή η ιδεοληψία συνιστά μεγάλο πρόβλημα καθώς τα άτομα που υποφέρουν από αυτήν καταλήγουν να εγκαταλείπουν οποιαδήποτε δραστηριότητα μπορεί να ενέχει οποιονδήποτε κίνδυνο (π.χ. οδήγηση αυτοκινήτου, η δουλειά με δυνητικά βλαβερά εργαλεία κ.ά.)

Εμμονή με τη συμμετρία

Πρόκειται για αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν στην κλινική πρακτική «ιδεοληψία συμμετρίας». Μια δουλειά δεν μπορεί να γίνει αν δεν είναι όλα συμμετρικά και σε τάξη. Το γραφείο, το πληκτρολόγιο και η οθόνη του υπολογιστή δεν είναι απολύτως παράλληλα μεταξύ τους; Τρόμος! Τα άτομα αυτά γίνονται σύντομα ανυπόφορα για τους οικείους τους καθώς θέλουν τα πράγματα να είναι τακτοποιημένα με συγκεκριμένο τρόπο και οποιαδήποτε ακαταστασία τους προκαλεί πολύ έντονο άγχος.

Υπάρχουν πάντως κέντρα που χρησιμοποιούν αποτελεσματικές θεραπευτικές μεθόδους στα οποία μπορεί να απευθυνθεί κανείς για να πάρει συμβουλές αν ανησυχεί για κάποιον οικείο του.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ | Επιστημονική δημοσίευση: Le Parisien

Η εισαγωγή αποτελεί απόσπασμα από το άρθρο Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή: Συμπτώματα, διαγνωστικά κριτήρια, αντιμετώπιση της επιστημονικής συνεργάτιδος της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr Αριστέας Λιάκου.

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Τα 10 καλύτερα βιβλία αυτοβοήθειας
αυτοβοήθεια

Πολλές φορές μπορεί να νιώθουμε ότι έχουμε χάσει το δρόμο μας και δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τις νέες προκλήσεις ή ακόμη και παρελθοντικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα να τα στριχμώχνουμε όλα στο χρονοντούλαπο και να καταλήγουμε να νιώθουμε δυσφορία και άγχος. Ένα πρώτο βήμα για ανακούφιση μπορεί να είναι ένα πολύ καλό βιβλίο.

Ζητούνται 14 ψυχολόγοι από την Α.Ε.Μ.Υ. Α.Ε.
ζητούνται ψυχολόγοι

Ο Υπουργός Υγείας, προσκαλεί προσωπικό συνολικού αριθμού 14 ατόμων των κλάδων και κατηγοριών να υποβάλλουν την αίτησή τους για πρόσληψη στην Α.Ε.Μ.Υ. Α.Ε. με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για χρονικό διάστημα έως ενός έτους δυνάμενο να παραταθεί για ένα ακόμη έτος με καθεστώς πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης για τη στήριξη του Έργου 2 «Ψυχολογική Υποστήριξη» της Δράσης «Ανάπτυξη των Παρεχόμενων Υπηρεσιών στα Προ-Αναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών (Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη, Ψυχολογική Υποστήριξη, Κοινωνική Υποστήριξη και Υπηρεσίες Διερμηνείας)».

13 κορυφαία βιβλία αυτογνωσίας
βιβλία αυτογνωσίας

Μας είπε ο Καβάφης ''Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος.
Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε. Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν...'' Η αυτογνωσία είναι η Ιθάκη μας! Έχουμε όλα όσα χρειαζόμαστε πραγματικά για να φτάσουμε. Απολαύστε το ταξίδι! Το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας σας προτείνει 13 βιβλία αυτογνωσίας, τα οποία μπορείτε να προμηθευτείτε σήμερα με έκπτωση!

Ζητείται νευρολόγος ή ψυχίατρος από την Ψυχογηριατρική Εταιρεία Ο Νέστωρ
ζητείται ψυχίατρος

Η Νόμιμη Εκπρόσωπος της Ψυχογηριατρικής Εταιρείας «Ο Νέστωρ» καλεί τους ενδιαφερόμενους, προς υποβολή βιογραφικού σημειώματος για την πρόσληψη ενός (1) ΠΕ Ιατρού Νευρολόγου ή Ιατρού Ψυχίατρου, με σύμβαση παροχής υπηρεσιών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες του (πενθήμερη απασχόληση, 09.00-14.00) στην Ψυχογηριατρική Εταιρεία «Ο Νέστωρ» για το Κέντρο Ημέρας (Ηλία Ζερβού 94, Άγιος Ελευθέριος), βάσει των όρων του σχετικού συμφωνητικού που θα υπογραφεί για το σκοπό αυτό από τη διαχειρίστρια και τον εργαζόμενο στο πλαίσιο του προγράμματος Ψυχαργώς.


Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς για ιδεοληψίες, ψυχαναγκαστική διαταραχή. Ο μοναδικός εξειδεκευμένος κατάλογος.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares