Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Φανταστείτε να βρίσκεστε σε μια συνεδρία, κατακλυσμένοι από θυμό ή άγχος, και ξαφνικά να μπορείτε να «βγείτε» για λίγο από τον εαυτό σας και να αναρωτηθείτε:
«Τι μου συμβαίνει αυτή τη στιγμή; Γιατί αντιδρώ έτσι;». Αυτή η εσωτερική απόσταση, που επιτρέπει στον άνθρωπο να παρατηρεί τον εαυτό του ενώ ταυτόχρονα τον βιώνει, ονομάζεται Παρατηρούν Εγώ.
Η Ιστορική Μεταβολή: Από τη Γνώση στη Λειτουργία
Το 1934, ο Richard Sterba δημοσίευσε το άρθρο «The Fate of the Ego in Analytic Therapy». Μέχρι τότε, πολλοί πίστευαν ότι η θεραπεία λειτουργούσε γραμμικά: ο θεραπευτής δίνει την ερμηνεία, ο ασθενής κατανοεί το ασυνείδητο αίτιο και το σύμπτωμα υποχωρεί.
Ωστόσο, στην πράξη, πολλοί ασθενείς «καταλάβαιναν» θεωρητικά τις ερμηνείες, αλλά δεν άλλαζαν. Ο Sterba, επηρεασμένος από τις μελέτες της Anna Freud για τις άμυνες, συνειδητοποίησε ότι η επιτυχία εξαρτάται από το αν υπάρχει ένα «υγιές» και ώριμο κομμάτι του Εγώ που μπορεί να συνεργαστεί με τον θεραπευτή.
Ο Θεραπευτικός Διχασμός του Εγώ
Η κεντρική ιδέα του Sterba είναι ο θεραπευτικός διχασμός του Εγώ. Κατά τη διάρκεια της ανάλυσης, το Εγώ του ασθενούς χωρίζεται σε δύο λειτουργίες:
1. Το Βιωματικό Εγώ (Experiencing Ego): Το μέρος που νιώθει, υποφέρει και βυθίζεται στα συναισθήματα. Είναι υποκειμενικό και συχνά παγιδευμένο σε παλιές συγκρούσεις.
2.Το Παρατηρούν Εγώ (Observing Ego): Το μέρος που στέκεται απέναντι από την εμπειρία. Είναι πιο αντικειμενικό, αναλυτικό και μπορεί να σκεφτεί πάνω στο συναίσθημα αντί να παρασυρθεί από αυτό.
Ο ασθενής δεν διαθέτει πάντα αυτή την ικανότητα στην αρχή. Την «δανείζεται» από τον θεραπευτή. Μέσω της ταύτισης με την ουδέτερη και μη επικριτική στάση του θεραπευτή, ο ασθενής αρχίζει σταδιακά να εσωτερικεύει αυτή τη λειτουργία.
Παραδείγματα
Εκμάθηση Ψυχοθεραπευτικών Τεχνικών και Εργαλείων: Συνθετική Προσέγγιση
Εντατικό πρόγραμμα εκμάθησης Ψυχοθεραπευτικών Τεχνικών από: ‘’Γνωσιακή Συμπεριφορική, Ψυχαναλυτική, Gestalt και Συστημική Ατόμων/Ζεύγους και Οικογένειας/Γενεόγραμμα/Ομαδική
Απουσία Παρατηρούντος Εγώ. Ένας ασθενής νιώθει θυμό για μια ερμηνία του θεραπευτή. Το Εγώ του ταυτίζεται πλήρως με την ορμή. Χωρίς να μπορεί να σκεφτεί, σηκώνεται και φεύγει από τη συνεδρία. Η θεραπευτική συμμαχία καταρρέει γιατί δεν υπάρχει «τρίτος παρατηρητής» να μεσολαβήσει ανάμεσα στο συναίσθημα και την πράξη.
Ύπαρξη Παρατηρούντος Εγώ. Ο ασθενής νιώθει τον ίδιο θυμό, αλλά μπορεί να πει: «Αυτή τη στιγμή νιώθω τρομερό θυμό μαζί σας και θέλω να φύγω. Αλλά αναρωτιέμαι, γιατί με ενόχλησε τόσο πολύ αυτό που είπατε;». Εδώ, το Παρατηρούν Εγώ κρατά την παρόρμηση, επιτρέποντας στη θεραπεία να προχωρήσει στην επεξεργασία και στη σκέψη.
Ποιες είναι οι Βασικές Ιδιότητες του Παρατηρούντος Εγώ;
Σύνδεση με την Πραγματικότητα: Παραμένει στο «εδώ και τώρα», ακόμα και όταν το βιωματικό μέρος «ταξιδεύει» στο παρελθόν μέσω της μεταβίβασης.
Ουδετερότητα: Σε αντίθεση με το Υπερεγώ, το Παρατηρούν Εγώ δεν κρίνει, δεν τιμωρεί και δεν επικρίνει. Απλώς καταγράφει με περιέργεια και ενδιαφέρον.
Μεταγνώση: Παρατηρεί όχι μόνο τι κάνουμε, αλλά και τον τρόπο που σκεφτόμαστε ή αμυνόμαστε.
ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουνίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.
Ο θεραπευτής καλείται να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως «συμμέτοχος» στην ανθρώπινη εμπειρία και ως «παρατηρητής» της ψυχικής διαδικασίας. Η δουλειά μας είναι να διατηρούμε τη συμμετοχική παρατήρηση: να νιώθουμε μαζί με τον ασθενή (ενσυναίσθηση), αλλά ταυτόχρονα να κρατάμε ενεργό το δικό μας Παρατηρούν Εγώ, προσφέροντας έναν καθαρό καθρέφτη. Αν ο θεραπευτής μείνει μόνο στο βιωματικό, κινδυνεύει από υπερβολική συναισθηματική εμπλοκή. Αν μείνει μόνο στο παρατηρούν, γίνεται ψυχρός , αποστασιοποιημένος και ο ασθενής νιώθει
Η ουσιαστική αλλαγή στη θεραπεία δεν είναι μόνο η ανακούφιση από τον πόνο. Είναι η μετάβαση από μια κατάσταση όπου «είμαστε» το συναίσθημά μας, σε μια κατάσταση όπου μπορούμε να το «έχουμε» και να το παρατηρούμε.
Αυτή η εσωτερική απόσταση είναι η ουσία του Παρατηρούντος Εγώ: μας δίνει την ελευθερία να σκεφτόμαστε τι μας συμβαίνει, αντί να αντιδρούμε αυτόματα.
Βιβλιογραφία
Freud, A. (1936). The ego and the mechanisms of defence. Hogarth Press.
Greenson, R. R. (1967). The technique and practice of psychoanalysis. International Universities Press.
McWilliams, N. (2011). Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process (2nd ed.). Guilford Press.
Miller, J. P., & Isaacs, K. S. (1964). The observing ego in psychoanalysis. Journal of the American Psychoanalytic Association, 12(2), 272–285.
Sterba, R. (1934). The fate of the ego in analytic therapy. International Journal of Psychoanalysis, 15, 117–126.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Κωνσταντίνος Φύσσας - Ψυχοθεραπευτής
Κωνσταντίνος Φύσσας: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:
- Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
- Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
- Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Ψυχοδυναμικός ψυχοθεραπευτής με 20 χρόνια προϋπηρεσίας, που δραστηριοποιείται στην κλινική θεραπεία, την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την εταιρική συμβουλευτική. Διατηρώ ιδιωτικό γραφείο, ενώ παράλληλα εργάζομαι ως επόπτης θεραπευτών.
