παιδιά, κρίση

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει έντονο το ενδιαφέρον των ειδικών που ασχολούνται με παιδιά μέσα σε μία σχολική κοινότητα που σχετίζεται με τη διαχείριση μιας ενδεχόμενης κρίσης. Οι σχολικές κοινότητες είναι τα πρώτα πλαίσια που πρέπει να δώσουν έμφαση οι ειδικοί για να προλάβουν μια ενδεχόμενη κρίση.  

 Έμφαση των σχολικών μονάδων στη διαχείριση κρίσεων

Άρα, έμφαση έχει δοθεί στην πρόληψη και την προετοιμασία των σχολικών κοινοτήτων για τη διαχείριση των κρίσεων στο σχολικό πλαίσιο με ποικίλες και πολυεπίπεδες παρεμβάσεις, αλλά και στην εκπαίδευση των στελεχών της εκπαίδευσης για να επιτευχθεί κάθε βέλτιστο αποτέλεσμα.

Όταν αναφέρουμε τον όρο "κρίση" μας έρχονται στο νου πολλές διαστάσεις του. Σε ατομικό επίπεδο μπορούμε να μιλάμε για κρίση στο γάμο, για επαγγελματική κρίση όσο και για κρίση στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Υπάρχουν από την άλλη πλευρά κρίσεις που συμβαίνουν σε συλλογικό επίπεδο. Μια τέτοια κρίση είναι η οικονομική, η κοινωνική κρίση ή η κρίση στις σχέσεις μεταξύ των κρατών. Η διαχείριση των κρίσεων που πρέπει να κάνουν στα σχολικά πλαίσια αφορά συνήθως κάθε διαδικασία που γίνεται μετά από καταστροφικά γεγονότα. Τέτοια μπορεί να είναι οι σεισμοί, οι πυρκαγιές ή δυστυχήματα σε σχολικές εκδρομές. 

Ειδικές ομάδες εργασίας για τη διαχείριση κρίσεων σε σχολικά περιβάλλοντα

Σε πολλές χώρες έχουν δημιουργηθεί ειδικές ομάδες εργασίας για τη διαχείριση και αντιμετώπιση των κρίσεων στις σχολικές κοινότητες. Για να γίνει κάτι τέτοιο εφικτό συνεργάζονται πολλοί αρμόδιοι φορείς όπως είναι πανεπιστημιακά κέντρα, ψυχολογικές εταιρείες και υπουργεία παιδείας. Οι παραπάνω ομάδες αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη και την εφαρμογή προγραμμάτων διαχείρισης κρίσεων στα σχολεία και αντίστοιχα προγράμματα επιμόρφωσης στελεχών εκπαίδευσης και εξειδικευμένης κατάρτισης σχολικών ψυχολόγων.

Σε διεθνές επίπεδο υπάρχει η αναγκαιότητα να δημιουργηθεί μια κοινή βάση γνώσεων και δεξιοτήτων ώστε να αναπτυχθεί ένα συνθετικό μοντέλο διαχείρισης κρίσεων στη σχολική κοινότητα, με σκοπό την αποτελεσματική και ουσιαστική στήριξη των παιδιών σε κρίσιμες φάσεις της ζωής τους. Τα παιδιά πρέπει μέσα από στρατηγικές που θα μάθουν να καταφέρουν σταδιακά να ξεπεράσουν την αρχική αίσθηση αδυναμίας και να προσαρμόζεται σε κάθε δύσκολη κατάσταση. Έτσι , θα κατακτήσουν ανώτερα επίπεδα ωριμότητας και θα αντιμετωπίζουν μόνα τους κάθε δύσκολη φάση στην ζωή τους.

Τέλος, να αναφέρουμε ότι και στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει έντονη η ανάγκη, για να συγκροτηθεί ένα πρόγραμμα. Το πρόγραμμα αυτό χρειάζεται να είναι οργανωμένο για να αντιμετωπίσει κάθε κρίση στην σχολική κοινότητα. Από την άλλη είναι εύλογο να αναρωτηθούμε πως είναι δυνατό να δημιουργηθεί και να ισχύσει ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης όταν στο ελληνικό σχολείο υπάρχουν λίγες ή ανύπαρκτες ψυχολογικές υπηρεσίες για να το επιτύχουν. Πρέπει να γίνει μια αναδιοργάνωση όπως γίνεται κατανοητό του εκπαιδευτικού συστήματος ώστε σχολείο, εκπαιδευτικοί, γονείς και οι υπόλοιποι φορείς της σχολικής κοινότητας να μπορούν από κοινού να αντιμετωπίσουν κάθε κρίση που προκύπτει χωρίς να έχουν αρνητικά αποτελέσματα. Το παραπάνω κρίνεται τόσο αναγκαίο να γίνει στα ελληνικά σχολεία αφού ζούμε σε μία εποχή που τα ελληνόπουλα έχουν να αντιμετωπίσουν πολλές δυσάρεστες καταστάσεις κυρίως σε οικογενειακό επίπεδο όπως είναι η οικονομική κρίση.

Συμβουλές για τη στήριξη των νηπίων σε κρίση

Οι βασικές κατευθυντήριες γραμμές για τη στήριξη των παιδιών στην προσχολική ηλικία περιλαμβάνουν αρχικά τον καθησυχασμό,  όπως επίσης και τη φυσική επαφή. Έτσι, τα άτομα που φροντίζουν τα παιδιά αυτά πρέπει να τα χαϊδεύουν, να τους κρατάνε το χέρι και να ακολουθούν μια ρουτίνα που είναι καθησυχαστική για τα παιδιά. Επιτρέπουμε ως γονείς να κοιμηθεί περιστασιακά το παιδί μαζί μας και προσπαθούμε να ενισχύσουμε την εκφραστικότητά του μέσω του παιχνιδιού. Βοηθάμε το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του με κάθε τρόπο και αν δεν μπορούμε να επιτύχουμε τίποτα από τα παραπάνω, αναζητούμε τη βοήθεια του ειδικού.

Στις περιπτώσεις που το παιδί βρίσκεται ηλικιακά στη σχολική του περίοδο τότε παρέχουμε αυξημένη προσοχή και προσπαθούμε να το φροντίσουμε συνέχεια. Κάνουμε μια προσωρινή μείωση των απαιτήσεων που έχουμε για αυτά τόσο σε σχέση με τη σχολική του επίδοση όσο και τις εξωσχολικές του δραστηριότητες. Ενθαρρύνουμε κάθε μορφής λεκτική έκφραση σχετικά με τα συναισθήματα και παρέχουμε σε αυτά τα παιδιά δομημένες ευκαιρίες.

Επιπρόσθετα, κάνουμε πρακτική σε κανόνες ασφαλείας και δίνουμε την ευκαιρία στο παιδί να συμμετέχει σε λιγότερο απαιτητικές δραστηριότητες στο σπίτι. Όλα τα παραπάνω μέτρα δύναται να δώσουν στο παιδί την αίσθηση της ανάκτησης ελέγχου σε κάποιο βαθμό που αυτό είναι δυνατό. Προκειμένου να στηρίξουμε αποτελεσματικά τα παιδιά που βρίσκονται στην εφηβεία, καλό είναι να τα ενθαρρύνουμε να συζητούνε τις εμπειρίες τους με τους συνομηλίκους τους ή με την οικογένειά τους, χρήσιμο κατά τη διάρκεια της κρίσης και λίγο μετά είναι να μειωθούν οι προσδοκίες για τις επιδόσεις στο σχολείο και στις δραστηριότητες που έχει αναλάβει. Πρέπει ο έφηβος να συμμετέχει σε κάθε διαδικασία που αφορά την αναπροσαρμογή της ζωής του και να αναμειγνύεται σε κοινωνικές δραστηριότητες. Για να ανακουφίσουμε ένα παιδί αυτής της ηλικίας πρέπει να του δείξουμε αυξημένο ενδιαφέρον και να το εμψυχώσουμε.

Οι τακτικές που περιγράφηκαν παραπάνω προτείνουν τρόπους για να στηρίξουμε ένα παιδί που βρίσκεται κατά τη διάρκεια μιας κρίσης στη ζωή του. Αν τα συμπτώματα της κρίσης εκδηλώνονται σε ένα παιδί για μεγάλο χρονικό διάστημα και η ένταση των συμπτωμάτων είναι αμείωτη ή αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου τότε υπάρχει ένδειξη σοβαρότερης δυσλειτουργίας που, ενδεχομένως, απαιτεί την παροχή εξειδικευμένης βοήθειας.

Βιβλιογραφία

1. Stephen, B., Philip, J., Shane, R., (2002). Best Practices in School Crisis Prevention and Intervention. NASP.

2. Χατζηχρήστου, Χ. (επιμ.) (2012). Διαχείριση Κρίσεων στη Σχολική Κοινότητα. Αθήνα:Τυπωθήτω.

Συγγραφή Άρθρου

Νίκη Αρσενίου

niki arseniouΗ Αρσενίου Νίκη είναι Ψυχολόγος, απόφοιτη Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στα επιστημονικά και ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η Αναπτυξιακή Ψυχολογία και η Παιδοψυχιατρική.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  | Τηλέφωνο: 6983516741

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Αντιδράσεις παιδιών στην κρίση
παιδιά, κρίση

Γενικά, κάθε φορά που ένα άτομο αντιμετωπίζει μία κρίση υπάρχει ένα εύρος αντιδράσεων. Μια κρίση μπορεί να επιφέρει διαφορετικές αντιδράσεις ακόμη και στο ίδιο το άτομο. Αλλιώς αντιδράει ένα άτομο την πρώτη φορά που αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο γεγονός και διαφορετικά τις επόμενες αν συμβεί το ίδιο αρνητικό γεγονός.

Ψυχική Ανθεκτικότητα και Σχολικό Πλαίσιο
Ψυχική Ανθεκτικότητα, σχολείο

Στη σημερινή κοινωνία στην οποία ζούμε τόσο οι άνθρωποι γενικότερα όσο και οι μαθητές ειδικότερα πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με αρκετά ψυχικά εφόδια, έτσι ώστε να αντεπεξέρχονται στις καθημερινές δυσκολίες τους. Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι ο όρος που χρησιμοποιούμε, για να περιγράψουμε την παραπάνω διαδικασία και πώς αυτή εμπλέκεται στην καθημερινότητά μας, ώστε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από γεγονότα που δύνανται να επιφέρουν κίνδυνο σε εμάς και τους γύρω μας.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :