Η Διεθνής Επιτροπή του ΟΗΕ για τον Έλεγχο των ναρκωτικών δημοσίευσε την Ετήσια έκθεση 2020, σχετικά με την επίδραση του COVID19 στη διακίνηση ναρκωτικών στα διάφορα μέρη του πλανήτη.

Αφρική : Αυξανόμενος αριθμός χωρών στην περιοχή της Αφρικής ήδη επιτρέπει ή σχεδιάζει να επιτρέψει την καλλιέργεια κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς. Από αυτές τις χώρες ορισμένες προτίθενται μόνο να εξάγουν κάνναβη, αλλά δεν επιτρέπουν την εγχώρια ιατρική χρήση, ενώ άλλες επιτρέπουν τη χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς στο εσωτερικό τους.

Πολλά μέρη της Αφρικής αντιμετωπίζουν συνεχιζόμενο πρόβλημα παράνομης παρασκευής και χρήσης τραμαδόλης. Χώρες στη Βόρεια και Κεντρική Αφρική συνεχίζουν να αναφέρουν κατασχέσεις παράνομα παρασκευασμένης τραμαδόλης, ενός συνθετικού οπιούχου που δεν υπόκειται σε διεθνή έλεγχο.

Πολλές χώρες στην περιοχή της Αφρικής δεν συλλέγουν συστηματικά δεδομένα σχετικά με τη χρήση ναρκωτικών ή τη διαθεσιμότητα ελεγχόμενων ουσιών για ιατρική χρήση και χρειάζεται να θέσουν σε εφαρμογή συστήματα και διαδικασίες για την καλύτερη αντιμετώπιση των σχετικών με τα ναρκωτικά προβλημάτων τους.

Ναρκωτικά σε Κεντρική Αμερική και Καραϊβική

Η διαφθορά, η βία και η κοινωνική και πολιτική αστάθεια παραμένουν σοβαρά ζητήματα στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική. Η διακίνηση ναρκωτικών και άλλοι τύποι διασυνοριακών εγκλημάτων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που εμπλέκουν maras (συμμορίες δρόμου), εξακολουθούν να αποτελούν αιτία διαφθοράς, βίας και κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας σε υποβαθμισμένες περιοχές.

Περιοριστικά μέτρα που εφαρμόστηκαν από κυβερνήσεις της περιοχής για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 οδήγησαν σε μειωμένη διακίνηση ναρκωτικών.

Οι κατασχέσεις κοκαΐνης αυξήθηκαν το 2019 σε αρκετές χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κόστα Ρίκα, της Νικαράγουας και του Παναμά, σε σύγκριση με το 2018. Τα περιοριστικά συνοριακά μέτρα που εφαρμόστηκαν το 2020 από τις κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση ή διατάραξη της διακίνησης ναρκωτικών αεροπορικώς και δια ξηράς.

Οι προσπάθειες μεταφοράς κοκαΐνης δια θαλάσσης μέσω της περιοχής συνεχίζονται.

Παρακολούθηση συνθετικών ναρκωτικών και νέων ψυχοδραστικών ουσιών. Τα συνθετικά ναρκωτικά και οι νέες ψυχοδραστικές ουσίες που είναι διαδεδομένες στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική την τελευταία δεκαετία, δικαιολογούν τώρα το ίδιο επίπεδο παρακολούθησης με την κάνναβη, την κοκαΐνη και άλλες ναρκωτικές ουσίες που υπόκεινται σε διεθνή έλεγχο, όπως αποδεικνύεται από την κατάσχεση 16,9 τόνων αμφεταμίνης στη Γουατεμάλα το 2019.

Η κατασχεθείσα ουσία φέρεται να προοριζόταν για τοπικές αγορές και το Μεξικό.

Κρίση ναρκωτικών στην Βόρεια Αμερική

Τα περιστατικά υπερδοσολογίας και οι θάνατοι από ναρκωτικά συνεχίζουν να τροφοδοτούν μια κρίση ναρκωτικών στην περιοχή. Οι θάνατοι από χρήση παράνομων ναρκωτικών αυξήθηκαν στη Βόρεια Αμερική το 2020, με τη διακίνηση και τη χρήση φαιντανύλης, κοκαΐνης και μεθαμφεταμίνης να βρίσκονται σε άνοδο.

Η πανδημία COVID-19 επηρέασε την ικανότητα της Βόρειας Αμερικής να ανταποκρίνεται στα προβλήματα χρήσης ναρκωτικών και να παρέχει επαρκή θεραπεία σε άτομα που κάνουν χρήση, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε φάρμακα για τις διαταραχές χρήσης οπιοειδών. Η απειλή των οπιοειδών συνεχίζει να βρίσκεται σε επιδημικά επίπεδα, με την τοξικότητα των παράνομα παρασκευασμένων ναρκωτικών να αυξάνεται.

Η πανδημία COVID-19 έχει επιτείνει την ευαλωτότητα των χρηστών σε αρνητικές συνέπειες για την υγεία τους, και ο μεγαλύτερος βαθμός ανησυχίας σχετίζεται με την προμήθεια και την ποιότητα των ναρκωτικών, τον βαθμό επιμόλυνσής τους, τη δραστικότητα και το κόστος τους.

Οι πρωτοβουλίες λήψης μέτρων νομιμοποίησης της κάνναβης και αποποινικοποίησής της στη Βόρεια Αμερική συνεχίζονται και διαμορφώνουν την αγορά της κάνναβης στην περιοχή. Τοπικές και εθνικές κυβερνήσεις στην περιοχή έλαβαν μέτρα για τη νομιμοποίηση και αποποινικοποίηση της χρήσης κάνναβης για μη ιατρικούς σκοπούς.

Πρόσθετα μέτρα αποποινικοποίησης ναρκωτικών που σχετίζονται με άλλες παράνομες ουσίες, όπως η ψιλοκυβίνη, εγκρίθηκαν στο Όρεγκον και την Ουάσιγκτον DC.

Στο Μεξικό στα τέλη του 2020 συνέχισε να προωθείται μέσω του Κογκρέσου σχέδιο νόμου για την τροποποίηση των ρυθμίσεων της χώρας σχετικά με την κάνναβη, ώστε να επιτρέπεται η κατανάλωση από ενήλικες για μη ιατρικούς σκοπούς.

Οι πολιτικές και οι προσεγγίσεις του Μεξικού για τον έλεγχο των ναρκωτικών είναι περισσότερο εστιασμένες στη δημόσια υγεία.

Ο έλεγχος των ναρκωτικών στο Μεξικό εξακολούθησε να μετασχηματίζεται το 2020, μέσω της εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης για την περίοδο 2019-2024, καθώς και της υιοθέτησης νέων πολιτικών που έχουν σχεδιαστεί για να ακολουθούν μια προσέγγιση πρόληψης και ανταπόκρισης στις ανάγκες των ευάλωτων πληθυσμών, ιδίως των κρατουμένων, των γυναικών, των εφήβων και άλλων ομάδων που επηρεάζονται δυσανάλογα από τη χρήση ναρκωτικών και τα σχετιζόμενα θέματα υγείας.

To Lockdown δεν επηρέασε τη διακίνηση ναρκωτικών στην Νότια Αμερική

Η πανδημία COVID-19 επηρέασε τις οδούς διακίνησης και τις τεχνικές μικροδιακίνησης, καθώς και την προσφορά και ζήτηση ελεγχόμενων ουσιών στη Νότια Αμερική. Καθώς επιβλήθηκαν περιορισμοί για την COVID-19 στην περιοχή, οι εγκληματικές οργανώσεις απέδειξαν και πάλι την ικανότητά τους να προσαρμόζονται σε νέες συνθήκες.

Ενώ η πρόσβαση σε ελεγχόμενες ουσίες περιορίστηκε και οι τιμές ναρκωτικών όπως η κοκαΐνη αυξήθηκαν γρήγορα, τα δίκτυα παράνομης διακίνησης αναζήτησαν εναλλακτικές οδούς και τεχνικές παραγωγής για να διατηρήσουν τις επιχειρήσεις τους ενεργές.

Οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες που ελέγχουν περισσότερους πόρους ήταν σε καλύτερη θέση να προβλέψουν και να ξεπεράσουν τις επιπτώσεις του lockdown.

Το συνολικό δυναμικό παραγωγής κοκαΐνης στην Κολομβία αυξήθηκε κατά 1,5% το 2019, παρά τη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων θάμνου κόκας. Αυτή η αύξηση μπορεί να αποδοθεί σε βελτιώσεις στις τεχνικές καλλιέργειας, οι οποίες οδήγησαν σε αύξηση του μεγέθους της συγκομιδής φύλλων κόκας και σε υψηλότερη απόδοση των εκτάσεων παραγωγής κοκαΐνης.

Υπάρχει έλλειψη επίσημων δεδομένων σχετικά με τις περιοχές παράνομης καλλιέργειας κόκας στο Περού από το 2017. Η απουσία επικαιροποιημένων στοιχείων εμποδίζει τη συνολική αξιολόγηση των τάσεων καλλιέργειας κόκας στην περιοχή των Άνδεων.

Το INCB εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την έλλειψη μετρήσεων για τις εκτάσεις όπου καλλιεργείται παράνομα ο θάμνος κόκας στο Περού κατά τη διάρκεια του 2018 και του 2019, και προτρέπει τη χώρα να ολοκληρώσει και να παρουσιάσει τις μελέτες για τα έτη κατά τα οποία υπάρχει κενό.

Η παρασκευή και η παρουσία συνθετικών ναρκωτικών αυξάνεται στη Νότια Αμερική, ιδίως στη Χιλή.

Αναμένεται ότι η οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19 θα μετακινήσει τα πρότυπα χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών προς φθηνότερες και πιο εθιστικές ουσίες. Το Χιλιανό Παρατηρητήριο για τα Ναρκωτικά έχει αναφερθεί σε πιθανή αύξηση της παράνομης αγοράς συνθετικών ναρκωτικών, που είναι φθηνότερα στην παραγωγή και ευκολότερα στη μεταφορά και τη διανομή. Αυτό συμβαίνει σε μια εποχή όπου η παρουσία συνθετικών ναρκωτικών, όπως το «έκσταση», γίνεται πιο εμφανής στην περιοχή.

Ρύθμιση της χρήσης κάνναβης για ιατρικούς και επιστημονικούς σκοπούς

Η Επιτροπή είναι ενήμερη για πολλές πρωτοβουλίες στην περιοχή με στόχο τη ρύθμιση της χρήσης κάνναβης για ιατρικούς και επιστημονικούς σκοπούς. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει την άποψή της ότι, ενώ η καλλιέργεια, η παραγωγή και η χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς επιτρέπονται από τη Σύμβαση του 1961, όπως τροποποιήθηκε, τέτοιες δραστηριότητες πρέπει να διεξάγονται κατά τρόπο συμβατό με τα άρθρα 23 και 28 της εν λόγω Σύμβασης.

Στην Ουρουγουάη παρατηρείται αύξηση του αριθμού των τακτικών και συχνών χρηστών κάνναβης, και πάνω από το ένα τρίτο αυτών θεωρείται ότι είναι εξαρτημένοι. Σύμφωνα με εθνικές εκθέσεις, η μέση ηλικία πρώτης επαφής με την κάνναβη έχει αυξηθεί στα 20 χρόνια, ενώ σε συνολικά 53.399 άτομα επιτρέπεται η πρόσβαση στην κάνναβη μέσω εγκεκριμένων διαδικασίων.

Ωστόσο, η Παγκόσμια Έκθεση για τα Ναρκωτικά του 2020 σημείωσε ότι ο αριθμός των χρηστών που έχουν πρόσβαση στην κάνναβη μέσω εγκεκριμένων διαδικασιών εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει ένα μικρό ποσοστό των χρηστών κάνναβης στη χώρα.

Το INCB εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την αύξηση της εξάρτησης από την κάνναβη, η οποία αναφέρεται από την κυβέρνηση της Ουρουγουάης, και θέλει να επαναλάβει ότι τα μέτρα νομιμοποίησης ή οι κανονισμοί που επιτρέπουν τη χρήση οποιασδήποτε ελεγχόμενης ουσίας, συμπεριλαμβανομένης της κάνναβης, για μη ιατρικούς σκοπούς δεν συνάδουν με τις υποχρεώσεις των κρατών μελών.

Στη Βραζιλία εκδόθηκε από το Υπουργείο Υγείας η απόφαση 03/2020, η οποία επιτρέπει σε θεραπευτικές κοινότητες να παρέχουν θεραπεία σε εφήβους που πάσχουν από διαταραχή χρήσης ναρκωτικών. Σύμφωνα με μια εθνική μελέτη του 2017, το 95% αυτών των θεραπευτικών κοινοτήτων χρησιμοποιούν μη τεκμηριωμένες προσεγγίσεις για τη θεραπεία των ασθενών. Τον Ιούνιο του 2019 η κυβέρνηση ενέκρινε έναν νόμο που επιτρέπει την υποχρεωτική νοσηλεία των χρηστών ναρκωτικών.

Σύμφωνα με τον νέο νόμο, η θεραπεία ασθενών που πάσχουν από διαταραχές χρήσης ναρκωτικών θα μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση του ασθενούς.

Η Επιτροπή αποθαρρύνει τη χρήση υποχρεωτικής θεραπείας για την αποκατάσταση ασθενών που πάσχουν από διαταραχές χρήσης ναρκωτικών και καλεί την κυβέρνηση της Βραζιλίας να θέσει σε εφαρμογή υπηρεσίες τεκμηριωμένης θεραπείας εθελούσιας συμμετοχής με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα των ασθενών.

Συνθετικά ναρκωτικά σε Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία

Συνεχής αύξηση της παράνομης παραγωγής, διακίνησης και χρήσης συνθετικών ουσιών· αυξάνεται η καθαρότητα. Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη αύξηση της παράνομης παρασκευής, διακίνησης και χρήσης συνθετικών ναρκωτικών, ιδίως μεθαμφεταμίνης, που εντοπίζονται ολοένα και περισσότερο σε καθαρότερες μορφές στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία.

Το πρόβλημα των ναρκωτικών είχε σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ασφάλεια και την οικονομία για τις χώρες της περιοχής. Το INCB καλεί τις χώρες της περιοχής να αναλάβουν περαιτέρω δράση σε εγχώριο και περιφερειακό επίπεδο για να αντιμετωπίσουν αυτήν την ανησυχητική κατάσταση.

Η απόφαση που έλαβε η Κίνα το 2019 να θέσει σε έλεγχο, ως γενική κατηγορία, ουσίες που σχετίζονται με τη φαιντανύλη φαίνεται να οδήγησε στην απότομη πτώση της ποσότητας αυτών των ουσιών με φερόμενη κινεζική προέλευση που κατασχέθηκαν παγκοσμίως. Φαίνεται ότι για τον λόγο αυτόν οι διακινητές, προκειμένου να παράγουν τις παραπάνω ουσίες, προχώρησαν στη χρήση πρόδρομων ουσιών της φαιντανύλης.

Απαιτείται μεγαλύτερη συνεργασία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης που αφορά τη διακίνηση. Η περιφερειακή συνεργασία και οι αποτελεσματικοί ρυθμιστικοί μηχανισμοί, καθώς και η διαχείριση και ο έλεγχος των συνόρων, και η ικανότητα των εγκληματολογικών εργαστηρίων όσον αφορά τις πρόδρομες και άλλες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται συχνά στην παράνομη παρασκευή ναρκωτικών, εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία στην περιοχή.

Δεδομένα σχετικά με τη συνολική επικράτηση της χρήσης ναρκωτικών και τα επιστημονικά τεκμηριωμένα προγράμματα θεραπείας της εξάρτησης από τα ναρκωτικά εξακολουθούν να λείπουν από πολλές χώρες. Ειδικότερα, λόγω της πανδημίας COVID-19 πρέπει να δοθούν προσοχή και πόροι
στη συνεχιζόμενη προσπάθεια πρόληψης και θεραπείας της χρήσης ναρκωτικών, για να διατηρηθεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί και να προληφθεί η αύξηση της ευαλωτότητας στον πληθυσμό της περιοχής.

Οι ενέργειες ελέγχου των ναρκωτικών πρέπει να συμμορφώνονται με το κράτος δικαίου και τα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Το INCB έχει επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία του για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ιδίως όσον αφορά εξωδικαστικές ενέργειες που γίνονται στο πλαίσιο υποτιθέμενων επιδιώξεων του ελέγχου των ναρκωτικών.

Αυτές οι παραβιάσεις αντιβαίνουν σε διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν συνάδουν με τις υποχρεώσεις των κυβερνήσεων βάσει των τριών διεθνών συμβάσεων ελέγχου των ναρκωτικών.

Το INCB υπενθυμίζει σε όλες τις κυβερνήσεις ότι εξωδικαστικές ενέργειες που υποτίθεται ότι αναλαμβάνονται για την επιδίωξη στόχων του ελέγχου των ναρκωτικών δεν συνάδουν με τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο των τριών διεθνών συμβάσεων ελέγχου των ναρκωτικών.

Όλα τα μέτρα που λαμβάνονται για τη συμμόρφωση με αυτές τις υποχρεώσεις πρέπει να διέπονται από πλήρη σεβασμό των κανόνων δικαίου και της νομότυπης διαδικασίας.

Αυξημένη διακίνηση ηρωίνης και μεθαμφεταμίνης στη Νότια Ασία

Η Νότια Ασία αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης διακίνησης ηρωίνης και μεθαμφεταμίνης. Κατά την περίοδο αναφοράς αναφέρθηκε μετάβαση από τη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών στη διακίνηση συνθετικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων διεγερτικών τύπου αμφεταμίνης και χημικών πρόδρομων ουσιών.

Η μεθαμφεταμίνη παραμένει το κύριο ναρκωτικό που προκαλεί ανησυχία σε πολλές χώρες της περιοχής.

Το 2020 στο Μπαγκλαντές συνέχισαν να σημειώνονται σημαντικές κατασχέσεις δισκίων «yaba», ενός μείγματος μεθαμφεταμίνης και καφεΐνης που κυκλοφορεί σε διαφορετικές γεύσεις και χρώματα. Συνεχίστηκε η διακίνηση ηρωίνης από το Αφγανιστάν μέσω ξηράς και στη συνέχεια κατά μήκος θαλάσσιων διαδρομών. Αναφέρθηκε επίσης αυξημένη χρήση των υπηρεσιών ταχυμεταφορών, διαδικτυακών φαρμακείων και φαρμακείων του darknet. Αύξηση κατασχέσεων ηρωίνης.

Η Ινδία, οι Μαλδίβες και η Σρι Λάνκα ανέφεραν αύξηση του αριθμού των κατασχέσεων. Η ποσότητα ηρωίνης που κατασχέθηκε αυξήθηκε, επειδή οι διακινητές χρησιμοποίησαν τη νότια διαδρομή η οποία οδηγεί από το Αφγανιστάν μέσω του Ιράν και του Πακιστάν και στη συνέχεια δια θαλάσσης ή αεροπορικώς είτε απευθείας στην Ευρώπη είτε μέσω της Νότιας Ασίας, της Αφρικής ή/και των κρατών του Κόλπου.

Οι κατασχέσεις έγιναν σε σκάφη ως μέρος κοινών θαλάσσιων επιχειρήσεων από τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου της Ινδίας, των Μαλδίβων και της Σρι Λάνκα.

Οι Αρχές επιβολής του νόμου στην Ινδία κατέσχεσαν πάνω από 3.212 κιλά ηρωίνης το 2019, κυρίως στην Αραβική Θάλασσα και στον Κόλπο της Βεγγάλης κατά μήκος της νότιας οδού. Μια άλλη ανησυχητική τάση κατά την περίοδο αναφοράς ήταν η αύξηση της διακίνησης ηρωίνης από τη Μυανμάρ στην Ινδία. Κατά την περίοδο αναφοράς οι ινδικές Αρχές σταμάτησαν εξαγωγικές αποστολές, συμπεριλαμβανομένων 20,8 εκατομμυρίων δισκίων τραμαδόλης, μετά τον εντοπισμό πλαστών πιστοποιητικών εισαγωγής.

Αύξηση της χρήσης εισπνεόμενων από τα παιδιά του δρόμου. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού ηλικίας 15-64 ετών ζει στη Νότια Ασία, αλλά η περιοχή αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τρίτο του εκτιμώμενου αριθμού χρηστών οπιοειδών παγκοσμίως. Οι χώρες της Νότιας Ασίας έχουν επίσης παρατηρήσει αύξηση στη χρήση εισπνεόμενων ουσιών μεταξύ των παιδιών του δρόμου.

Όπως φαίνεται στην εθνική έρευνα του 2019 για τη χρήση ουσιών στην Ινδία, τα εισπνεόμενα ήταν η μόνη κατηγορία ουσιών για την οποία η επικράτηση της χρήσης σε παιδιά και εφήβους (1,17%) ήταν υψηλότερη από αυτήν των ενηλίκων (0,58%). Παρόμοια είναι τα προβλήματα που έχουν αναφερθεί στο Μπαγκλαντές και το Νεπάλ. Στο Μπουτάν η χρήση διαλυτών, ιδιαίτερα μεταξύ των μαθητών, έχει αυξηθεί.

Ένα σημαντικό στοιχείο στον σχεδιασμό αποτελεσματικών προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας σε ολόκληρη τη Νότια Ασία παραμένει η συλλογή δεδομένων από κεντρικούς φορείς που παρέχουν υπηρεσίες σχετικά με τα ναρκωτικά. Αν και η ποσότητα και η ποιότητα των πληροφοριών σχετικά με τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών στην περιοχή έχουν βελτιωθεί σημαντικά, απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά με τα πρότυπα κατανάλωσης και τις τάσεις, για την προσαρμογή των υπηρεσιών θεραπείας στις τοπικές ανάγκες.

Το INCB επαναλαμβάνει την ανάγκη ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της θεραπείας και της αποκατάστασης ατόμων με διαταραχές χρήσης ναρκωτικών στην περιοχή.

Η πανδημία επηρέασε τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών στη Δυτική Ασία

Η παράνομη παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν παρέμεινε υψηλή το 2020. Η έκταση της καλλιέργειας παπαρούνας του οπίου στο Αφγανιστάν μειώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το 2019, κατά σχεδόν 47%, από 263.000 εκτάρια το 2018 σε 163.000 εκτάρια το 2019. Ωστόσο, εκτιμάται ότι η παραγωγή οπίου το 2019 παρέμεινε σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με το 2018, πιθανώς λόγω υψηλότερων αποδόσεων.

Το Αφγανιστάν αντιπροσώπευε σχεδόν το 84% της παγκόσμιας παραγωγής οπίου τα τελευταία πέντε χρόνια και, μέχρι σήμερα, δεν έχουν υπάρξει ενδείξεις ότι μειώθηκε ο εφοδιασμός των αγορών παγκοσμίως με αφγανικής προέλευσης ηρωίνη.

Το INCB σημειώνει με ανησυχία ότι η συνεχιζόμενη μεγάλης κλίμακας καλλιέργεια οπιούχου παπαρούνας και παραγωγή οπίου στο Αφγανιστάν, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες προσπάθειες εκρίζωσης, υπονομεύει περαιτέρω τις προσπάθειες του Αφγανιστάν και των εταίρων του για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της βιώσιμης ανάπτυξης στη χώρα.

Η πανδημία COVID-19 επηρέασε τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών. Τα μέτρα που θεσπίστηκαν για τον περιορισμό της πανδημίας COVID-19 είχαν ως αποτέλεσμα την έλλειψη ναρκωτικών στην παράνομη αγορά στην περιοχή, και ενδέχεται να έχουν προκαλέσει αυξημένη κατανάλωση επιβλαβών κατ’ οίκον παραγόμενων ουσιών, φαρμάκων και άλλων επιβλαβών ουσιών από άτομα με διαταραχές χρήσης ναρκωτικών.

Ενίσχυση της χρήσης του διαδικτύου και του darknet για την παράνομη αγορά ναρκωτικών στην Ευρώπη

Η πανδημία COVID-19 ενίσχυσε τη χρήση του διαδικτύου και του darknet για την παράνομη αγορά ναρκωτικών. Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί και άλλα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης που τέθηκαν σε εφαρμογή για τον περιορισμό της πανδημίας COVID-19 φαίνεται ότι ευθύνονται για τις ελλείψεις και τις υψηλότερες τιμές ορισμένων ναρκωτικών στην παράνομη αγορά, κυρίως σε επίπεδο λιανικής.

Η αύξηση της διαδικτυακής διακίνησης ναρκωτικών μέσω κρυπτογραφημένων επικοινωνιών αντικατοπτρίζει τους τρόπους προσαρμογής από πλευράς των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων, προκειμένου να διασφαλίσουν την αδιάλειπτη προσφορά σε επίπεδο χονδρικής, και θέτει πρόσθετες προκλήσεις για τις Αρχές επιβολής του νόμου, σύμφωνα με αναφορές και πληροφορίες των διωκτικών Αρχών, του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά (EMCDDA) και της Εuropol.

Καινοτόμες υπηρεσίες θεραπείας: H COVID-19 παρεμπόδισε τη διαθεσιμότητα και παροχή υπηρεσιών θεραπείας, αλλά, όπου ήταν δυνατόν, οι υπηρεσίες συμπληρώθηκαν εν μέρει από τηλεϊατρική και άλλα καινοτόμα θεραπευτικά μοντέλα, για να συνεχιστεί η παροχή θεραπείας σε ολόκληρη την περιοχή. Η παράνομη παρασκευή συνθετικών ναρκωτικών λαμβάνει χώρα ολοένα και περισσότερο στην Ανατολική Ευρώπη, όπως αποδεικνύεται από την εξάρθρωση τόσο μικρών όσο και μεγάλων επιχειρήσεων.

Μια ανησυχητική τάση είναι η αυξανόμενη ανίχνευση παράνομης παρασκευής συνθετικών ναρκωτικών σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, σε αντίθεση με τις παραδοσιακές χώρες προέλευσης για διεγερτικά τύπου αμφεταμίνης που βρίσκονται στη Βόρεια και τη Δυτική Ευρώπη.

Λαθραίες επιχειρήσεις ποικίλων μεγεθών εξαρθρώθηκαν στην Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Η κάνναβη και η κοκαΐνη είναι τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα ναρκωτικά στην Ευρώπη. Τα ποσοστά ενέσιμης χρήσης ναρκωτικών στην Ανατολική Ευρώπη είναι τα υψηλότερα στον κόσμο. Πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περισσότερα από 92 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15-64 ετών, εκτιμάται ότι έχουν δοκιμάσει παράνομα ναρκωτικά κατά τη διάρκεια της ζωής τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά του 2018.

Η κάνναβη παραμένει το πιο χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό στην περιοχή, με εκτιμώμενη ετήσια επικράτηση 5,4 τοις εκατό το παραπάνω έτος.

Η κοκαΐνη είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές παράνομο ναρκωτικό που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη, και η Δυτική και Κεντρική Ευρώπη κατέγραψαν το 2018 για την κοκαΐνη ποσοστό επικράτησης κατά το προηγούμενο έτος 1,4 τοις εκατό. Η Ανατολική Ευρώπη συνέχισε να είναι η περιοχή με την υψηλότερη παγκόσμια επικράτηση ατόμων που κάνουν ενέσιμη χρήση ναρκωτικών μεταξύ των ηλικιών 15-64 ετών, περίπου 5,5 φορές υψηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες κάνουν βήματα προς τη νομιμοποίηση της χρήσης κάνναβης για μη ιατρικούς σκοπούς. Αρκετές χώρες εξετάζουν ή δημιουργούν προγράμματα μη ιατρικής κάνναβης. Η Ολλανδία έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που νομιμοποίησε, αν και προσωρινά για δοκιμαστική περίοδο τεσσάρων ετών, την καλλιέργεια και την πώληση κάνναβης για μη ιατρικούς σκοπούς σε επιλεγμένα «coffee shops» 10 δήμων.

Η κάνναβη απαιτείται να είναι τοπικής προέλευσης, προερχόμενη από κυβερνητικά αδειοδοτημένους ολλανδούς παραγωγούς, με την πρώτη συγκομιδή να αναμένεται το 2021.

Άλλες χώρες που μελετούν τη νομιμοποίηση της κάνναβης για μη ιατρικούς σκοπούς είναι το Λουξεμβούργο, το οποίο συνέχισε να επεξεργάζεται νομοθετικό σχέδιο, και η Ελβετία, η οποία έχει εγκρίνει μια μακροπρόθεσμη μελέτη για την εξέταση των πιθανών επιπτώσεων ενός τέτοιου μέτρου.

Το INCB υπενθυμίζει σε όλα τα μέρη της Σύμβασης του 1961, όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο του 1972, ότι το άρθρο 4 (γ) της Σύμβασης αυτής περιορίζει αποκλειστικά σε ιατρικούς και επιστημονικούς σκοπούς την παραγωγή, παρασκευή, εξαγωγή, εισαγωγή, διανομή, εμπορία, χρήση και κατοχή ναρκωτικών και ότι τυχόν μέτρα που επιτρέπουν τη μη ιατρική χρήση κάνναβης παραβιάζουν τις νομικές υποχρεώσεις των μερών.

Διακίνηση ναρκωτικών μέσω νησιωτικών χωρών και εδαφών του Ειρηνικού συνεχίζεται στην Ωκεανία

Αυξάνεται η εγχώρια ζήτηση για μεθαμφεταμίνη και κοκαΐνη. Τα ναρκωτικά συνεχίζουν να διακινούνται σε μεγάλες ποσότητες μέσω των νησιωτικών χωρών και εδαφών του Ειρηνικού και να μεταφέρονται στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Επίσης, υπάρχει αυξημένη διακίνηση μεθαμφεταμίνης. Η εγχώρια ζήτηση μεθαμφεταμίνης και κοκαΐνης αυξάνεται στις νησιωτικές χώρες του Ειρηνικού.

Τα στοιχεία σχετικά με την έκταση της χρήσης ναρκωτικών και της ζήτησης θεραπείας σε χώρες και εδάφη των νησιωτικών χωρών του Ειρηνικού παραμένουν κατ΄ ουσίαν ανύπαρκτα.

Δεν έχουν υπογράψει όλα τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού τις τρεις διεθνείς συμβάσεις ελέγχου των ναρκωτικών. Η απουσία αυτού του διεθνούς νομικού πλαισίου, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση ναρκωτικών και τις περιορισμένες εθνικές και περιφερειακές δυνατότητες των νησιωτικών χωρών και εδαφών του Ειρηνικού, καθιστούν αυτές τις χώρες και τα εδάφη πιο ευάλωτα στη διακίνηση ναρκωτικών, στην παράνομη παρασκευή ναρκωτικών και σε συναφή εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και διαφθορά.

Το INCB καλεί όλα τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού που δεν είναι ακόμη συμβαλλόμενα μέρη στις συμβάσεις να προσχωρήσουν σε
αυτές το συντομότερο δυνατό.

Επικράτεια Αυστραλιανής Πρωτεύουσας: Νομοθεσία που επιτρέπει την καλλιέργεια κάνναβης για προσωπική μη ιατρική χρήση τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2020. Η χρήση κάνναβης για μη ιατρικούς σκοπούς παραμένει ποινικό αδίκημα σύμφωνα με την αυστραλιανή ομοσπονδιακή νομοθεσία.

Το INCB υπενθυμίζει ότι οι εξελίξεις που επιτρέπουν τη μη ιατρική χρήση κάνναβης έρχονται σε αντίθεση με τις διεθνείς συμβάσεις ελέγχου των ναρκωτικών.

Ένα προτεινόμενο νομοσχέδιο για τη νομιμοποίηση και τον έλεγχο της κάνναβης απορρίφθηκε σε δημοψήφισμα στη Νέα Ζηλανδία.

Το Ιατρικό Καθεστώς της Κάνναβης της Νέας Ζηλανδίας τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 2020, επιτρέποντας την πρόσβαση σε φαρμακευτικά προϊόντα κάνναβης σε ασθενείς με ιατρική συνταγή.

Η πανδημία COVID-19 επηρεάζει τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών. Η ανάλυση των λυμάτων παρείχε πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19 στην κατανάλωση ναρκωτικών για περίπου το 56% του πληθυσμού της Αυστραλίας.

Επίπεδα ρεκόρ στην κατανάλωση μεθαμφεταμίνης και ηρωίνης καταγράφηκαν εκτός των πρωτευουσών, ενώ στις πρωτεύουσες καταγράφηκαν υψηλά επίπεδα κοκαΐνης και κάνναβης. Η συνολική κατανάλωση κάνναβης αυξήθηκε και η χρήση «έκσταση» μειώθηκε.

Πηγή: ΚΕΘΕΑ - Ετήσια έκθεση 2020 της Διεθνούς Επιτροπής του ΟΗΕ για τον Έλεγχο των ναρκωτικών

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr