Ο φόβος είναι ένα από τα πιο ισχυρά ανθρώπινα συναισθήματα. Το να μπορέσουμε να μάθουμε να τον ελέγχουμε είναι πολύ σημαντικό όπως επίσης και να μάθουμε να τον χρησιμοποιούμε σαν οδηγό.

Σας έχει τύχει ποτέ να ξεχάσετε ή να μπερδέψετε τα λόγια σας καθώς μιλούσατε σε ακροατήριο ή να τρέμετε για το πώς θα παρουσιαστείτε σε κοινό; Τα παραπάνω προκαλούνται όταν κυριαρχούν οι εξής πεποιθήσεις:

Πάντοτε η επιθυμία ενός ηλικιωμένου ανθρώπου να ερωτευτεί αντιμετωπίζεται αρνητικά από την οικογένεια του ίδιου αλλά και ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Είναι γνωστή η κοινωνική κατακραυγή που υφίσταται ο άνθρωπος που ερωτεύεται ή επιθυμεί να βιώσει συντροφική σχέση σε πιο προχωρημένη ηλικία.

Μπορεί ο παππούς της ιστορίας να συμβολίζει εκείνον που αντιστοιχίζεται με την πυροδότηση του άγχους. Μπορεί η γαϊδούρα της ιστορίας να συμβολίζει την κατάσταση του μέγα άγχους. Μπορεί οι γιαγιάδες και οι λοιποί συγγενείς να συμβολίζουν την εναντίωση στην ανασφάλεια. Παρόλα αυτά…

Σημαντικό ποσοστό ανθρώπων φοβάται τα αεροπορικά ταξίδια, γεγονός που δημιουργεί συχνά εμπόδια στον προγραμματισμό των διακοπών τους αλλά και στη δυνατότητά τους να ταξιδέψουν γενικότερα.
Παράλληλα, για πολλούς εργαζόμενους οι μετακινήσεις και τα ταξίδια αποτελούν μέρος αλλά και απαίτηση των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων και έτσι αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όταν πρέπει να ταξιδέψουν με αεροπλάνο και δεν μπορούν να το πραγματοποιήσουν.

Ο φόβος για την ανεξαρτησία, είναι ο φόβος να στηριχτούμε αποκλειστικά και μόνο στον εαυτό μας και να είμαστε αυτάρκεις. Στην ουσία πρόκειται για φόβο και αποφυγή διάφορων ενήλικων ευθυνών, καθώς και των ισότιμων σχέσεων, ακριβώς επειδή δημιουργούν τέτοιες ευθύνες. 

Όλοι κάποια στιγμή ανησυχήσαμε για κάποιο σωματικό σύμπτωμα το οποίο παρατηρήσαμε και νοιώσαμε φόβο για την υγεία μας. Ο φόβος για την υγεία μας μπορεί να έχει κάποια αιτία, αλλά τις περισσότερες φορές είναι ανυπόστατος και μπορεί να οφείλεται ακόμα και σε ψυχολογικά αίτια.

«Ελάτε στην άκρη» τους είπε. «Φοβόμαστε. Μπορεί να πέσουμε». «Ελάτε στην άκρη», τους είπε. Πήγαν. Τους έσπρωξε... Και πέταξαν.  - Guillaume Apollinaire
Μόλις ξεπεράσεις το εμπόδιο του φόβου, ανοίγονται μπροστά σου ένα σωρό δυνατότητες και η ευκαιρία να απολαύσεις πολλά υπέροχα πράγματα που, υπό άλλες συνθήκες, δεν θα σου περνούσε από το μυαλό ότι θα μπορούσες να ζήσεις.

Έχει παρατηρηθεί ότι πολλοί άνθρωποι αντιδρούν με μεγάλη συναισθηματική ένταση στο ενδεχόμενο μιας πραγματικής ή φανταστικής εγκατάλειψης. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που στη σκέψη πως κάποιος σημαντικός άλλος θα τους εγκαταλείψει καταλαμβάνονται από έντονο άγχος, απόγνωση ή αντίθετα αποστασιοποιούνται με στόχο να παραμείνουν ασφαλείς.

Τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο συχνά συναντάμε ανθρώπους που, ενώ η ζωή τους φαίνεται ισορροπημένη και γεμάτη στα μάτια των άλλων, οι ίδιοι μέσα τους νιώθουν ένα ανεξήγητο κενό, ένα βάρος ή ακόμα και μια αίσθηση ανησυχίας στην περίπτωση που όλα βαίνουν καλώς.

Μεταξύ 1960 και 1970, ο John Bowlby, Άγγλος ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, ανέπτυξε τη Θεωρία της Προσκόλλησης ή Δεσμού (Attachment theory) η οποία εξηγεί τη δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων καθώς και τις όποιες ανασφάλειες μπορεί να υπάρχουν σε αυτές. Με απλά λόγια, η θεωρία αυτή πρεσβεύει ότι η σχέση που είχαμε ως βρέφη με τους γονείς μας ή με τους ανθρώπους που μας φρόντιζαν, παίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς θα σχετιζόμαστε σε όλες τις σχέσεις μας στο μέλλον και κατά συνέπεια τι βαθμό οικειότητας θα θέλουμε να καλλιεργήσουμε μέσα σ'αυτές.

Στο αιώνιο συμπόσιο, όπου η σιωπή της αιωνιότητας αγκαλιάζει τα πάντα, και η αμυδρή λάμψη ενός αστεριού-οθόνης απεικόνιζε την ανθρώπινη ύπαρξη γεμάτη φόβο και αδιάκοπη αναζήτηση, οι πέντε μεγάλοι σοφοί – ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Επίκτητος και ο Επίκουρος – είχαν συγκεντρωθεί.

Ο φόβος είναι η συναισθηματική αντίδραση που ενεργεί σαν προειδοποιητικό σημάδι σε περιπτώσεις που γίνονται αντιληπτές ως επικίνδυνες. Και ως εδώ καλά, αρκεί η κατάσταση να είναι πράγματι επικίνδυνη και να απειλεί τη ζωή ή τη σωματική μας ακεραιότητα.

Κρίσεις πανικού...ένα συχνό εμπόδιο στην καθημερινότητα πολλών ανθρώπων, μία αιτία για να είμαστε δυσλειτουργικοί, μία αιτία για να κινητοποιούνται σκέψεις, αισθήματα αβοηθησίας, ανασφάλειας, απόγνωσης, αναξιότητας και φόβοι.

Πλήττεται η αυτοεικόνα μας, νιώθουμε ανίκανοι να διαχειριστούμε καταστάσεις, νιώθουμε ότι δεν εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας και όταν αρχίζουμε μετά από κόπο να το κάνουμε, νιώθουμε ενοχές και προσπαθούμε να αποδεικνύουμε μόνιμα την αξία μας στους άλλους...

Όλοι ονειρευόμαστε, κάποιοι ενίοτε και κάποιοι πολύ πιο συχνά. Ο καθένας από μας έχει μια δική του θεωρία για την ερμηνεία των ονείρων. Κάποιοι θεωρούν ότι τα όνειρα δείχνουν το μέλλον, άλλοι  πιστεύουν ότι αντανακλούν τον εσωτερικό τους κόσμο και τις ανεκδήλωτες επιθυμίες τους, άλλοι πάλι δεν πιστεύουν σε όποια ερμηνεία ονείρων και τα αγνοούν. Το σίγουρο πάντως είναι πως τα όνειρα και οι ερμηνεία τους έχουν διχάσει επιστήμονες και  ερευνητές.

Πολλά εκατομμύρια ανθρώπων παλεύουν καθημερινά να ξεφύγουν  έστω και για λίγα λεπτά από το φόβο τους. Ο φόβος αίσθημα με έντονες ψυχοσωματικές αντιδράσεις, πυροδοτεί με μεγάλη ταχύτητα την λειτουργία της σκέψης. Η ενέργεια που εκλύεται στην περίπτωση που κάποιος νιώθει φόβο είναι εξαιρετικά μεγάλη και σε ποσότητα και σε ένταση.

Όλοι οι άνθρωποι, είναι πιθανό κάποια στιγμή στη ζωή μας, να έχουμε νιώσει ανησυχία σχετικά με ένα σωματικό σύμπτωμα που εντοπίσαμε ή σε σχέση με το ενδεχόμενο να νοσήσουμε από κάποια ασθένεια. Είναι πιθανό, το σωματικό σύμπτωμα να μας ενεργοποίησε τόσο, ώστε αναζητήσαμε την πηγή του προβλήματος στο διαδίκτυο ή επισκεφτήκαμε κάποιο γιατρό. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις, συνειδητοποιήσαμε πως η ανησυχία μας ήταν πιο έντονη από όσο απαιτούσε η περίσταση.

Απλοποιώντας το αρκετά, η ειδική φοβία είναι ο φόβος ενός ατόμου για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, ζώο ή κατάσταση. Ο φόβος είναι τόσο μεγάλος που το άτομο εύχεται και προσπαθεί να αποφύγει την όλη κατάσταση οτιδήποτε κι αν σημαίνει αυτό. Το έχεις σίγουρα συναντήσει στη ζωή σου ή το βιώνεις και αισθάνεσαι ντροπή.

Στο παραμύθι του Πίτερ Παν μεταφερόμαστε σε ένα πλάνο έντονης δράσης αλλά και ατέρμονης ανεμελιάς οι οποίες στο φανταστικό κόσμο των παραμυθιών μπορεί να ακούγονται ιδανικές, η πραγματικότητα όμως είναι πολύ διαφορετική. Στην επιστήμη της ψυχολογίας «το σύνδρομο του Πίτερ Παν» σχετίζεται με την άρνηση της ενηλικίωσης, την ψυχική ανωριμότητα και την αποφυγή ευθυνών.

«Όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος πάει να πει ότι του μοιάζει. Η πιθανή προέκταση του αξιώματος είναι να συνηθίσουμε τη φρίκη, να μας τρομάζει η ομορφιά.