Με άφησε στο διαβάστηκε: Γιατί πονάει τόσο η αργή απάντηση;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Κοιτάς το κινητό σου, σκέφτεσαι ένα άτομο και του στέλνεις μήνυμα. Το άτομο βλέπει το μήνυμα και μετά… σιωπή. Όσο περνάει η ώρα, αρχίζεις να αναρωτιέσαι: τι σημαίνει αυτή η σιωπή;

Γεννιέται λοιπόν το ερώτημα: πότε μια απάντηση έπαψε να είναι απλώς μια απάντηση και έγινε σύμβολο ενδιαφέροντος ή απόρριψης;

Πλέον, η ταχύτητα της απάντησης μπορεί να λειτουργεί σαν ένα κοινωνικό σήμα μέσα στην επικοινωνία. Έρευνα γύρω από τα λεγόμενα online chronemics, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο ο χρόνος μεταφέρει πληροφορία στις ψηφιακές αλληλεπιδράσεις, δείχνει ότι ακόμη και οι χρονικές παύσεις μπορούν να επηρεάσουν τα συμπεράσματα που σχηματίζουμε για τον άλλον και για τη μεταξύ μας σχέση (Kalman et al., 2013).

Έτσι, όταν κάποιος απαντά πιο γρήγορα σε ένα άτομο, αυτό μπορεί εύκολα να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι το συγκεκριμένο άτομο αποτελεί μεγαλύτερη προτεραιότητα για εκείνον.

Πώς μας επηρεάζουν οι γρήγορες απαντήσεις;

Δεν είναι παράλογο να θέλουμε γρήγορες απαντήσεις. Η ανταπόκριση είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους βιώνουμε το ενδιαφέρον και την παρουσία του άλλου μέσα σε μια σχέση.

Μάλιστα, σε έρευνα πάνω σε ερωτικές σχέσεις από απόσταση, η συχνότερη και περισσότερο responsive επικοινωνία μέσω μηνυμάτων συνδέθηκε με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση. Το εύρημα αυτό ήταν ιδιαίτερα εμφανές στις σχέσεις από απόσταση, όπου η ψηφιακή επικοινωνία έχει μεγαλύτερο ρόλο στη διατήρηση της σύνδεσης (Holtzman et al., 2021).

Επομένως, δεν είναι παράλογο να νιώθουμε θλίψη, απογοήτευση ή εκνευρισμό όταν δεν λαμβάνουμε την προσοχή που θα θέλαμε από τον συνομιλητή μας, ιδιαίτερα όταν εμείς έχουμε ήδη επενδύσει συναισθηματικά στη σχέση.

Πότε γίνεται αυτό πρόβλημα;

Είναι φυσιολογικό, λοιπόν, να θέλουμε γρήγορες απαντήσεις, ιδίως από ανθρώπους που μας ενδιαφέρουν. Το πρόβλημα μπορεί να αρχίσει όταν η προτίμηση γίνεται απαίτηση. Δηλαδή, όταν το «θα ήθελα» μετατρέπεται σε ένα άκαμπτο «πρέπει» προς το άλλο άτομο και προς τη σχέση που χτίζουμε.

Για παράδειγμα, το «θα ήθελα να μου απαντήσεις πιο γρήγορα» μπορεί να μετατραπεί σε «θα έπρεπε να μου απαντήσεις πιο γρήγορα, αν πραγματικά νοιάζεσαι για μένα». Αντίστοιχα, το «θέλω να ξέρω ότι είσαι καλά» μπορεί να γίνει «πρέπει να ξέρω ότι είσαι καλά».

Επίσης, το «είναι απογοητευτικό να μην απαντάς όπως θα ήθελα» μπορεί να μετατραπεί σε «αν δεν απαντάς με τον ρυθμό που θα ήθελα, αυτό σημαίνει κάτι για τη σχέση μας». Από εκεί, είναι εύκολο να οδηγηθούμε σε συνολικά και γενικευμένα συμπεράσματα για τη σχέση.

Μια καθυστερημένη απάντηση, δηλαδή, παύει να είναι μόνο ένα γεγονός και αρχίζει να γίνεται «απόδειξη».

Είναι το ίδιο για όλους;

Δεν έχουμε όλοι τις ίδιες ανάγκες ή προσδοκίες γύρω από την επικοινωνία. Σε έρευνα 302 ατόμων που βρίσκονταν σε ερωτικές σχέσεις, τα άτομα με υψηλότερο άγχος προσκόλλησης επιθυμούσαν συχνότερα μηνύματα από όσα λάμβαναν και έτειναν να απαντούν στους συντρόφους τους γρηγορότερα. Αντίθετα, τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα αποφευκτικότητας επιθυμούσαν λιγότερο συχνή επικοινωνία και έτειναν να καθυστερούν περισσότερο τις απαντήσεις τους (Patel et al., 2022).

Αυτά τα ευρήματα δεν αναφέρονται εδώ για να «διαγνώσουμε» τον συνομιλητή μας, αλλά για να μας δείξουν ένα από τα πολλά παραδείγματα του γιατί κάποιος μπορεί να μην έχει την ίδια ανάγκη για συχνότητα επικοινωνίας με εμάς.

Αυτές οι διαφορετικές επιθυμίες μπορεί να δημιουργήσουν ένταση μεταξύ δύο ανθρώπων. Ωστόσο, η μικρότερη ανάγκη για επικοινωνία δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερο ενδιαφέρον, ούτε ότι η σχέση έχει μικρότερη αξία.

Νέα δεδομένα στην επικοινωνία

Παλαιότερα, ήταν σύνηθες οι άνθρωποι να γράφουν γράμματα και να αλληλογραφούν σε διάστημα εβδομάδων ή και μηνών. Ήταν αυτονόητο ότι η ζωή και των δύο θα συνέχιζε παράλληλα και ταυτόχρονα με την επικοινωνία τους.

Πλέον, αν κάποιος δεν έχει απαντήσει αλλά έχει συνδεθεί στον λογαριασμό του, αυτό μπορεί εύκολα να μεταφραστεί ως υποτίμηση του ατόμου ή της σχέσης.

Και όλα αυτά μέσα σε σχετικά λίγα χρόνια.

«Διαβάστηκε».
«Πληκτρολογεί…».
«Ήταν online πριν από 5 λεπτά».

Έχουμε πλέον μια πληθώρα πληροφοριών για τις κινήσεις των ανθρώπων γύρω μας. Οι λειτουργίες αυτές μας δίνουν περισσότερες πληροφορίες, αλλά όχι απαραίτητα και περισσότερη βεβαιότητα για το τι σκέφτεται ή νιώθει ο άλλος.

Μάλιστα, έρευνα πάνω στις πρακτικές γύρω από τα read receipts (το μήνυμα που μας εμφανίζει αν κάτι διαβάστηκε ή όχι), έχει δείξει ότι ένα μήνυμα που έχει διαβαστεί αλλά μένει χωρίς απάντηση μπορεί να οδηγήσει τον αποστολέα σε διαφορετικές ερμηνείες για το γιατί συνέβη αυτό, από το ότι ο άλλος είναι απασχολημένος μέχρι το ότι δεν ενδιαφέρεται ή δεν θέλει να απαντήσει. Τα read receipts, επομένως, δεν λειτουργούν απλώς ως τεχνική πληροφορία· μπορούν να αποκτήσουν κοινωνικό και διαπροσωπικό νόημα.

Αυτά τα νέα ερεθίσματα ενίοτε μας δίνουν το πάτημα να κάνουμε mind reading, δηλαδή να μαντέψουμε τι σκέφτεται και τι κάνει το άτομο που δεν απάντησε, ή να οδηγηθούμε σε καταστροφολογία, δηλαδή στην πεποίθηση ότι κάτι πολύ αρνητικό σημαίνει αυτή η καθυστέρηση.

Και έτσι μπορεί να καταλήξουμε να κάνουμε υπερανάλυση με βάση ακριβώς τα μέσα που δημιουργήθηκαν για να μας κρατούν περισσότερο ενήμερους για τους ανθρώπους γύρω μας και όχι πιο απόμακρους.

Τι μπορεί να βοηθήσει;

Είναι σημαντικό να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι επειδή κάποιος μπορεί να είναι πρακτικά διαθέσιμος για επικοινωνία, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αυτόματα και συναισθηματικά ή ψυχολογικά έτοιμος για επικοινωνία.

Αυτό δεν είναι απλώς μια πιθανή εξήγηση. Σε ποιοτική έρευνα με 46 χρήστες instant messaging (άμεσα μηνύματα), οι Lee et al. (2023) βρήκαν ότι η απόφαση του αν και πότε κάποιος θα απαντήσει εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι συνήθειες επικοινωνίας, η αίσθηση υποχρέωσης, η ανάγκη που εξυπηρετεί το μήνυμα, αλλά και το κατά πόσο το ίδιο το άτομο αισθάνεται έτοιμο και ότι η συγκεκριμένη στιγμή είναι κατάλληλη για να απαντήσει.

Υπάρχει, λοιπόν, ένα περιθώριο αμφιβολίας: ένα άτομο μπορεί να είδε το μήνυμά μας, να θέλει να μας απαντήσει και να επιλέξει να το κάνει όταν είναι πραγματικά έτοιμο να συμμετάσχει στη συγκεκριμένη συζήτηση.

Είναι καλό επίσης να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας πως η αμεσότητα δεν σημαίνει απαραίτητα συναισθηματική εγγύτητα. Σημαίνει συχνά περισσότερη βεβαιότητα και αυτή η βεβαιότητα μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε μεγαλύτερη ασφάλεια.

Αν υπάρχει λίγο περισσότερη αμφιβολία για το τι κάνει ένας φίλος μας, αυτό δεν σημαίνει ότι η φιλία δεν είναι αρκετά καλή. Απλώς υπάρχει λιγότερη ή περισσότερη βεβαιότητα ανά καιρούς.

Είναι σημαντικό να προσπαθούμε να αντέχουμε αυτή την αβεβαιότητα και να μην προχωράμε σε αυθαίρετα συμπεράσματα για εμάς, την αξία μας ως φίλοι και την αξία της σύνδεσής μας. Δηλαδή, να εξετάζουμε τα γεγονότα και να μη μετατρέπουμε τα συναισθήματά μας σε γεγονότα.

Τέλος, αν η σχέση έχει επηρεαστεί σημαντικά από αυτό το χάσμα στην επικοινωνία, μια ειλικρινής συζήτηση γύρω από τις προσδοκίες των δύο ανθρώπων μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από την προσπάθεια να μαντέψουμε τι σημαίνει κάθε καθυστέρηση. Μια τέτοια συζήτηση μπορεί να ενισχύσει τόσο την ποιότητα της σχέσης όσο και το αίσθημα ασφάλειας και σύνδεσης μέσα σε αυτή.

Βιβλιογραφία

Holtzman, S., Kushlev, K., Wozny, A., & Godard, R. (2021). Long-distance texting: Text messaging is linked with higher relationship satisfaction in long-distance relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 38(12), 3543–3565. doi:10.1177/02654075211043296

Kalman, Y. M., Scissors, L. E., Gill, A. J., & Gergle, D. (2013). Online chronemics convey social information. Computers in Human Behavior, 29(3), 1260–1269. doi:10.1016/j.chb.2012.12.036

Lee, H.-P., Chiang, Y.-S., Chou, Y.-L., Lin, K.-P., & Chang, Y.-J. (2023). What makes IM users (un)responsive: An empirical investigation for understanding IM responsiveness. International Journal of Human-Computer Studies, 172, 102983. doi:10.1016/j.ijhcs.2022.102983

Patel, P. Y., Mahar, E. A., & Webster, G. D. (2022). Adult romantic attachment, electronic messaging, and relationship quality. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 25(3), 200–206. doi:10.1089/cyber.2021.0060

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ιωάννα Δαρβύρη - Ψυχολόγος

Ιωάννα Δαρβύρη: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Η θεραπευτική διαδικασία εστιάζει στην καλλιέργεια ενός πιο ανθεκτικού και λειτουργικού τρόπου σκέψης, που βοηθά το άτομο να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη σταθερότητα στις δύσκολες στιγμές.

Εξειδικεύσεις:

Διαταραχές Ύπνου Διαχείριση Θυμού Κατάθλιψη

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.