Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Ακούω συχνά στις συνεδρίες με ανθρώπους όλων των ηλικιών πάνω κάτω τη φράση του τίτλου. Αλλά είναι πολύ συχνό, από τις εφηβικές μας παρέες μέχρι και σήμερα, το να ''ακούγεται'' γύρω μας.
Για τις συντροφικές σχέσεις, είναι τα στραβά timing; και εκείνη η μικρή ειρωνεία της ζωής που δεν λέει να μας αφήσει να ησυχάσουμε;
Η φράση που την έχουμε πει, την έχουμε ακούσει ή την έχουμε σκεφτεί κοιτάζοντας το ταβάνι, κατά προτίμηση μετά τα μεσάνυχτα: «Με όσους μου αρέσουν, δεν κάθεται η ιστορία. Σε όσους αρέσω, δεν μου βγαίνει εμένα».
Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε ένα μήνυμα που δεν ήρθε ποτέ και σε ένα μήνυμα που ήρθε λίγο πιο γρήγορα απ’ όσο θα θέλαμε, αναρωτιόμαστε: Τι στο καλό συμβαίνει με τις σχέσεις; Είναι θέμα τύχης; Κακού timing; Επιλογών;
Ή μήπως έχουμε αποκτήσει ένα περίεργο ταλέντο να ερωτευόμαστε εκεί που τα πράγματα είναι δύσκολα και να βαριόμαστε εκεί που θα μπορούσαν να είναι απλά; Δεν υπάρχει μία απάντηση. Υπάρχουν, όμως, κάποιες ενδιαφέρουσες ανθρώπινες ιστορίες πίσω από αυτή τη φράση.
Όταν το «μου αρέσει» γίνεται αποστολή
Ας ξεκινήσουμε από εκείνους που μας αρέσουν πολύ. Εκείνους που περιμένουμε να στείλουν μήνυμα, που αναλύουμε το «καλημέρα» τους λες και πρόκειται για αρχαιολογικό εύρημα, που προσπαθούμε να καταλάβουμε αν το «θα τα πούμε» σημαίνει αύριο, την άλλη εβδομάδα ή κάποια στιγμή σε μια επόμενη ζωή.
Κι όσο εκείνοι κρατούν μια απόσταση, τόσο εμείς μπορεί να πλησιάζουμε περισσότερο. Η αβεβαιότητα έχει έναν περίεργο τρόπο να τραβάει την προσοχή μας. Μας κάνει να σκεφτόμαστε, να περιμένουμε, να φανταζόμαστε. Και κάποιες φορές, χωρίς να το καταλάβουμε, δεν μας απασχολεί πια μόνο ο άλλος άνθρωπος, αλλά και το αν θα καταφέρουμε να τον κερδίσουμε.
Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον!
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
Μήπως, εκτός από το πρόσωπο που μας αρέσει, μας ελκύει και η πρόκληση; Μήπως η δυσκολία μάς κάνει να αισθανόμαστε ότι αυτό που επιθυμούμε έχει μεγαλύτερη αξία; Και κάπου εκεί, η επιθυμία μπορεί να μπλεχτεί με την ανάγκη για επιβεβαίωση.
Η ευαισθησία στην απόρριψη έχει μελετηθεί σε σχέση με τη συντροφική εγγύτητα, την ικανοποίηση και τις συγκρούσεις στις σχέσεις. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε απογοήτευση ή έντονη επιθυμία κρύβει απαραίτητα έναν βαθύτερο φόβο απόρριψης (Mishra & Allen, 2023).
Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που μας δυσκολεύει είναι ακατάλληλος ούτε ότι κάθε δυνατή έλξη κρύβει κάποιο πρόβλημα.
Η έλξη είναι σύνθετη υπόθεση. Αξίζει, όμως, να αναρωτηθούμε αν μας αρέσει πραγματικά ο άνθρωπος απέναντί μας ή αν έχουμε επενδύσει τόσο πολύ στο να μας επιλέξει, που πια δυσκολευόμαστε να ξεχωρίσουμε τα δύο.
Και μετά έρχεται εκείνος που μας θέλει…Είναι ευγενικός, διαθέσιμος, ενδιαφέρεται. Μας τηλεφωνεί, θυμάται τι του είπαμε, προτείνει να βρεθούμε. Δεν χρειάζεται να αποκωδικοποιήσουμε κανένα μήνυμα, δεν μας αφήνει να αναρωτιόμαστε αν υπάρχουμε στο μυαλό του.
Κι εμείς: «Καλό παιδί, αλλά…» Αχ, αυτό το «αλλά»!
PRO PSYCHOLOGY: Επαγγελματική Κοινότητα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Περιλαμβάνει ομάδες εποπτείας ανά ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ομάδες εποπτείας ανά επαγγελματικό αντικειμένο και πληθυσμό, επιμορφωτικά σεμινάρια εξειδίκευσης, Ομάδες συνάντησης για σύνδεση και δικτύωση, Mentoring για ψυχοθεραπευτές που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην άσκηση του επαγγέλματος..
Πόσες ιστορίες δεν έχουν σταματήσει εκεί; Δεν έχουμε χημεία. Δεν μας βγαίνει. Δεν νιώθουμε εκείνο το κάτι. Και, φυσικά, δεν είμαστε υποχρεωμένοι να ερωτευτούμε κάποιον επειδή μας φέρεται όμορφα.
Η συναισθηματική ανταπόκριση δεν είναι ανταμοιβή καλής συμπεριφοράς! Ωστόσο, αξίζει να σταθούμε λίγο σε αυτό το «δεν μου βγαίνει». Δεν υπάρχει έλξη; Δεν ταιριάζουμε; Μήπως ο άλλος δεν μας αγγίζει συναισθηματικά;
Ή μήπως, η ηρεμία μάς φαίνεται λιγότερο συναρπαστική από την αγωνία; Αν έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε τον έρωτα με την ένταση, την αναμονή, τις ανατροπές και τις συναισθηματικές διακυμάνσεις, μια ''ευκολία'' μπορεί αρχικά να μας φαίνεται… κάπως άνοστη. Σαν φαγητό χωρίς αλάτι.
Μόνο που η ηρεμία δεν είναι απαραίτητα απουσία πάθους. Και η αγωνία δεν είναι απαραίτητα απόδειξη μεγάλου έρωτα.
Το ζητούμενο δεν είναι να πείσουμε τον εαυτό μας να θέλει κάποιον που δεν θέλει. Είναι να καταλάβουμε τι ακριβώς αναζητάμε και πώς έχουμε μάθει να αναγνωρίζουμε την επιθυμία.
Η πιθανότητα να διαλέγουμε πάντα την ίδια ιστορία με διαφορετικούς πρωταγωνιστές πως μας φαίνεται; Νάτα τα ''μοτίβα συμπεριφοράς'' που είναι και της μόδας. Στις συντροφικές σχέσεις, συχνά πιστεύουμε ότι κάθε φορά ξεκινάμε από την αρχή. Νέος άνθρωπος, νέα γνωριμία, νέες πιθανότητες. Κι όμως, καμιά φορά αλλάζουν τα πρόσωπα, αλλά το έργο παραμένει το ίδιο. Ο ένας δεν είναι διαθέσιμος. Ο άλλος δεν ξέρει τι θέλει. Ο τρίτος θέλει, αλλά εμείς δεν θέλουμε. Και κάπως έτσι, βρισκόμαστε πάλι στο ίδιο σημείο, με την ίδια απορία και την υποψία ότι το σύμπαν έχει προσωπικά μαζί μας.
Κι αν, λέω αν δεν φταίει το σύμπαν; Οι εμπειρίες μας, οι ανάγκες μας, οι φόβοι μας και όσα έχουμε μάθει για την αγάπη επηρεάζουν τον τρόπο που σχετιζόμαστε. Μπορεί να δυσκολευόμαστε να εμπιστευτούμε κάποιον που είναι πραγματικά διαθέσιμος. Μπορεί να φοβόμαστε την απόρριψη και να επιλέγουμε, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, ανθρώπους που δεν μπορούν να μας προσφέρουν εγγύτητα. Μπορεί, πάλι, να έχουμε τόσο συγκεκριμένη εικόνα για το πώς «πρέπει» να αισθανόμαστε, ώστε να απορρίπτουμε μια γνωριμία πριν καν της δώσουμε τον χρόνο να εξελιχθεί επειδή δεν αισθανθήκαμε αμέσως όπως ''θα έπρεπε'';
Η θεωρία του δεσμού προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο για να κατανοήσουμε πώς οι προσδοκίες μας γύρω από την εγγύτητα, την εμπιστοσύνη και την απόρριψη μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο που σχετιζόμαστε. Δεν αποτελούν, ωστόσο, μια προκαθορισμένη μοίρα για τις σχέσεις μας (Overall et al., 2022).
Δεν πρόκειται για διάγνωση ούτε για κάποια μαγική εξήγηση που ταιριάζει σε όλους. Είναι απλώς αφορμές για να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε και συνδεόμαστε. Η αυτογνωσία στις σχέσεις δεν ψάχνει να βρει ποιος φταίει. Αν θέλουμε να εργαστούμε αυτογνωσιακά, κατευθυνόμαστε στο να αναγνωρίσουμε ποιο κομμάτι της ιστορίας μας επαναλαμβάνουμε και αν εξακολουθούμε να θέλουμε να το ζούμε.
Ο έρωτας δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας. Υπάρχει και μια άλλη παγίδα: να μετράμε την αξία μας με βάση το ποιος μας θέλει. Αν μας θέλει εκείνος που επιθυμούμε, νιώθουμε υπέροχα. Αν δεν μας θέλει, αρχίζουμε τις συζητήσεις με τον εαυτό μας, συνήθως με το εξής περιεχόμενο: «Μήπως δεν ήμουν αρκετά ενδιαφέρ@; Μήπως έπρεπε να είχα πει κάτι διαφορετικό; Μήπως να μην είχα στείλει εκείνο το μήνυμα;» Και ξαφνικά, μια γνωριμία που δεν προχώρησε μετατρέπεται σε προσωπική αξιολόγηση.
Από την άλλη, όταν κάποι@ μας θέλει κι εμείς δεν ανταποκρινόμαστε, μπορεί να νιώθουμε ενοχές. Σαν να του χρωστάμε κάτι επειδή μας επέλεξε. Δεν του χρωστάμε τον έρωτά μας! Ούτε η δική του επιθυμία αποτελεί υποχρέωση για εμάς! Η αμοιβαιότητα δεν είναι να θέλουμε ο ένας τον άλλον με το ζόρι. Είναι να συναντιούνται δύο άνθρωποι που επιθυμούν να γνωριστούν, να πλησιάσουν και να δουν τι μπορεί να δημιουργηθεί ανάμεσά τους.
Σημαντικό ρόλο στη δημιουργία και διατήρηση της οικειότητας έχει και το κατά πόσο οι σύντροφοι αισθάνονται ότι ο άλλος τους ακούει, τους κατανοεί, τους αποδέχεται και ενδιαφέρεται για όσα έχουν σημασία για εκείνους (Arican-Dinc & Gable, 2023). Και ναι, αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Μερικές φορές απλώς δεν συμπίπτουν οι επιθυμίες μας. Όσο κι αν θα θέλαμε να μπορούμε να τις ρυθμίζουμε με ένα κουμπί.
Ας αλλάξουμε λίγο τις ερωτήσεις
Αντί να αναρωτιόμαστε διαρκώς «γιατί δεν με θέλει αυτός που θέλω;» ή «γιατί δεν θέλω εγώ αυτόν που με θέλει;», ας δοκιμάσουμε μερικές διαφορετικές ερωτήσεις.
- Τι είναι αυτό που με ελκύει πραγματικά σε έναν άνθρωπο;
- Πώς αισθάνομαι όταν βρίσκομαι κοντά του; Μπορώ να είμαι ο εαυτός μου;
- Μου αρέσει ο ίδιος ή περισσότερο η ιδέα που έχω δημιουργήσει γι’ αυτόν;
- Όταν κάποιος με πλησιάζει, τι συμβαίνει μέσα μου; Επιθυμία, αμηχανία, φόβος, πίεση, αδιαφορία;
- Δίνω χρόνο στις γνωριμίες να εξελιχθούν ή περιμένω να αισθανθώ αμέσως εκείνη τη μαγική σπίθα;
Δεν χρειάζεται να απαντήσουμε σε όλα με τη μία. Ούτε να κάνουμε κάθε ραντεβού συνεδρία αυτογνωσίας! Φαντάζεστε να παραγγέλνουμε καφέ και να αρχίζουμε: «Πες μου λίγο για τη σχέση σου με τη μητέρα σου»; Μέτρον άριστον κάπου!
Αρκεί, ίσως, να αρχίσουμε να παρατηρούμε τον εαυτό μας με περισσότερη περιέργεια και λιγότερη αυστηρότητα. Δεν υπάρχει συνταγή για να μας αρέσει κάποιος κι εκείνου να μας αρέσουμε το ίδιο, την ίδια στιγμή, με την ίδια ένταση και χωρίς καμία αναποδιά. Μακάρι να υπήρχε. Θα την είχαμε όλοι στο συρτάρι μας, δίπλα στις οδηγίες χρήσης του πλυντηρίου!
Μπορούμε, όμως, να μάθουμε να ξεχωρίζουμε την έλξη από την αγωνία, την επιθυμία από την ανάγκη επιβεβαίωσης, την ηρεμία από την αδιαφορία. Να αναγνωρίζουμε τα όριά μας, να επικοινωνούμε πιο καθαρά και να μη μετατρέπουμε κάθε ερωτική απογοήτευση σε απόδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς.
Και, κυρίως, να θυμόμαστε ότι μια σχέση δεν είναι κάτι που καταφέρνουμε μόνοι μας, όσο κι αν προσπαθήσουμε. Χρειάζονται δύο άνθρωποι. Με τις επιθυμίες τους, τις ιδιαιτερότητές τους, τις δυνατότητες και τις δυσκολίες τους.
Ίσως, λοιπόν, η πιο χρήσιμη ερώτηση να μην είναι «γιατί δεν μου κάθεται η ιστορία;», αλλά: «Τι ιστορία θέλω πραγματικά να ζήσω και ποιον άνθρωπο θέλω δίπλα μου για να τη γράψουμε μαζί;»
Όχι κάποιον που πρέπει να κυνηγάμε για να αποδείξουμε την αξία μας. Ούτε κάποιον που πρέπει να αποδεχτούμε επειδή μας διάλεξε. Αλλά έναν άνθρωπο με τον οποίο μπορούμε να συναντηθούμε. Να υπάρχει ενδιαφέρον, έλξη, ελευθερία και χώρος και για τους δύο.
Μέχρι να συμβεί αυτό, ας μη βιαζόμαστε να βγάλουμε συμπεράσματα για τον εαυτό μας.
Η ζωή δεν είναι εφαρμογή γνωριμιών (που είναι πολύ χρήσιμες παρεμπιπτόντως). Δεν έχει φίλτρο «αμοιβαίο ενδιαφέρον», ούτε εγγυημένη παράδοση συντρόφου εντός τριών εργάσιμων ημερών! Έχει ανθρώπους. Κι εμείς, ανάμεσά τους, προσπαθούμε να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.
Με λίγη περισσότερη αυτογνωσία, λίγη λιγότερη αυτοκριτική και, αν γίνεται, με αρκετό χιούμορ για να αντέχουμε τις περιπέτειες της καρδιάς μας.
Βιβλιογραφία
Mishra, M., & Allen, M. S. (2023). Rejection sensitivity and romantic relationships: A systematic review and meta-analysis. Personality and Individual Differences, 208, 112186. doi.org/10.1016/j.paid.2023.112186
2. Overall, N. C., Pietromonaco, P. R., & Simpson, J. A. (2022). Buffering and spillover of adult attachment insecurity in couple and family relationships. Nature Reviews Psychology, 1(2), 101–111. doi.org/10.1038/s44159-021-00011-1
3. Arican-Dinc, B., & Gable, S. L. (2023). Responsiveness in romantic partners’ interactions. Current Opinion in Psychology, 53, 101652. doi.org/10.1016/j.copsyc.2023.101652
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Θέμις Πούλια - Σύμβουλος Ψ.Υγείας
Θέμις Πούλια: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
- Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
- Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
- Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - Online & Διά ζώσης
Βρες τον Θεραπευτή που είναι κατάλληλος για εσένα | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.
