Η διεργασία της γονικότητας αναφέρεται στις γενικές μεταβολές της σχέσης γονέα-παιδιού. Τα χαρακτηριστικά που καθορίζουν τη σχέση είναι επίσης αυτά που περιγράφουν τη διεργασία. Είναι το δοχείο που περιέχει τις λεπτομέρειες. Επί παραδείγματι, η διεργασία της σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων -για να χρησιμοποιήσουμε μια διάσταση- μπορεί είτε να βασίζεται στον σεβασμό είτε όχι. Στην πραγματικότητα όμως οι σχέσεις είναι πολυδιάστατες και πολύπλοκες.

Μια σκηνή γνώριμη σε όλους:  Το παιδί είναι 7 χρονών, απορροφημένο στην αγαπημένη του σειρά. Του μιλάς. Καμία αντίδραση. Ξαναλές το όνομά του. Σιωπή. Στην όγδοη φορά, η φωνή σου ανεβαίνει: «Μα με ακούς;».

Σύμφωνα με τη γραμμική αντίληψη του χρόνου, η παιδική ηλικία θεωρείται ως ένα στάδιο ανάπτυξης το οποίο ολοκληρώνεται καθώς διανύουμε την πορεία προς την ενηλικίωση. Στην πραγματικότητα, η προσωπικότητά μας εξελίσσεται διαδοχικά εμπεριέχοντας σε κάθε στάδιο της ζωής μας όλες τις εμπειρίες των προηγούμενων σταδίων.

Είναι αλήθεια ότι το να θέσετε όρια δεν είναι εύκολο. Ο παραλυτικός φόβος του πώς μπορεί να αντιδράσει κάποιος στα όριά μας μπορεί να μας κάνει περισσότερο συγκρατημένους.

Ο Φρίντριχ Νίτσε είπε: «Ό,τι δεν μας σκοτώνει μας κάνει πιο δυνατούς». Κι όμως, αυτή η φράση δεν επιβιώνει επειδή είναι αληθινή, επιβιώνει γιατί μας βολεύει.

Η εμπειρία του ατόμου που πάσχει από κρίσεις πανικού είναι, αναμφισβήτητα, πολύ δύσκολη.Πολλές φορές βιώνεται σαν ένα τσουνάμι που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του, αφήνοντάς τον ανήμπορο να αντιδράσει και να έχει τον έλεγχο της κατάστασης. Όμως δεν πρέπει να αγνοούμε το βάρος εκείνων που συντροφεύουν ένα άτομο με κρίσεις πανικού.

Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τους 4 τύπους γονέων, θα περιγράψουμε τις ιδιαίτερες μορφές της συμπεριφοράς τους και τις επιπτώσεις της συμπεριφοράς αυτής στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού και τέλος, θα αναφερθούμε στους «ιδανικούς» γονείς και πιο συγκεκριμένα στο συνδυασμό 3 χαρακτηριστικών που καθιστούν έναν γονέα «ιδανικό»

Συνεξάρτηση είναι η κατάσταση στην οποία ένα άτομο αναλαμβάνει τα προβλήματα, τις ανάγκες, τις απαιτήσεις, τα θέλω των άλλων σα να είναι δικά του. Ο συνεξαρτημένος βρίσκεται σε μία κατάσταση μόνιμου άγχους, τρέχει και αγωνιά συνεχώς για να εκπληρώσει και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των άλλων με έναν τρόπο ο οποίος καταπιέζει τον ίδιο και τις δικές του ανάγκες και απαιτήσεις.

Υπάρχουν άνθρωποι που όλοι θεωρούν δεδομένο ότι θα αντέξουν. Είναι εκείνοι που παραμένουν ψύχραιμοι όταν οι άλλοι δυσκολεύονται, που αναλαμβάνουν ευθύνες χωρίς να το σκέφτονται πολύ, που βρίσκουν τρόπο να στηρίξουν τους γύρω τους ακόμη κι όταν μέσα τους νιώθουν εξαντλημένοι.

Οι προσδοκίες των γιορτών είναι ένα κεφάλαιο μέσα στον καθένα μας, άλυτο, άτυπο και συχνά ανικανοποίητο ή σε άμεση συσχέτιση με την ψυχική μας κατάσταση, με το άγχος, με τη θλίψη και με τις αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή μας.

Οι γονείς θεωρούνται ως οι πολύτιμοι λίθοι που θα διαμορφώσουν τη προσωπικότητα των παιδιών, τα οποία θα κυριαρχήσουν και θα επιδράσουν στο κόσμο. Ανάλογα με το πώς οι γονείς συμπεριφέρονται προς τα παιδιά τους, ποιες αξίες ενστερνίζονται και αφήνουν ως περιουσία στους νέους καθώς και οι απόψεις και οι αντιλήψεις που τους διακατέχουν για όλους τους τομείς της ανθρώπινης ζωής, συμβάλλουν στην συναισθηματική, γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

Υπάρχει μια στιγμή που σχεδόν όλοι οι γονείς θα ζήσουν. Το παιδί τους αλλάζει και εκείνοι δεν καταλαβαίνουν γιατί. Το παιδί που μέχρι πριν λίγο έμοιαζε χαρούμενο και ανοιχτό αρχίζει να απομακρύνεται.

Ο γάμος είναι αναμφίβολα ένας από τους πιο ανθεκτικούς και σημαντικούς κοινωνικούς θεσμούς. Ορισμένες κοινωνίες στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή θεωρούν τον γάμο κυριολεκτικά μια επιχειρηματική διευθέτηση. Τα παιδιά στην Ινδία αρραβωνιάζονται για να ενώσουν ισχυρές οικογένειες. Δεν είναι πολλά τα χρόνια που για να παντρευτεί μια γυναίκα έπρεπε να καταβληθεί προίκα.

Βασική υπόθεση αυταρχικής προσωπικότητας: Ο Adorno και οι συνεργάτες του (1950) διατύπωσαν την υπόθεση ότι οι πολιτικές στάσεις των ανθρώπων εκφράζουν την προσωπικότητά τους. Η προκατάληψη αποτελεί εκδήλωση ενός παθολογικού τύπου προσωπικότητας.

Στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας, πολύ συχνά προσέρχονται θεραπευόμενοι οι οποίοι ενώ έχουν κάνει αρκετή «δουλειά» με τον εαυτό τους, δυσκολεύονται ιδιαίτερα στο πεδίο της οριοθέτησης απέναντι σε τοξικούς συγγενείς.

Η βία μεταξύ συνομηλίκων συνιστά ένα πολυπαραγοντικό και δυναμικά εξελισσόμενο φαινόμενο, το οποίο κατά τα τελευταία έτη εμφανίζει αυξητικές τάσεις και εντείνει την ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας.

Πολύ συχνά οι γονείς εκφράζουν έντονο προβληματισμό που αφορά ένα από τα πιο δύσκολα εγχειρήματα που αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας από το ρόλο τους αυτό. Το δύσκολο αυτό εγχείρημα είναι η επίτευξη ισορροπίας ανάμεσα στην οριοθέτηση της συμπεριφοράς του παιδιού και στην προώθηση της αυτονομίας του.

Εκφράζεις τις ανάγκες και τις επιθυμίες σου με αυτοπεποίθηση; Όταν δεν θέλεις να κάνεις κάτι, μπορείς να πεις «Όχι» χωρίς να αισθάνεσαι εσωτερική πίεση;
Θέτεις όρια στις απαιτήσεις και τις προσδοκίες των άλλων; Διαφωνείς με κάποιον αν πιστεύεις ότι αυτό που λέει ή κάνει δεν συμφωνεί με τις αξίες σου;

Πολλές φορές οι ανάγκες μας δεν βρίσκουν την ικανοποίηση ή την εκπλήρωση που ζητούν. Κάτι τέτοιο είναι εντάξει αφού δεν είναι εφικτό, πάντα, είτε να έχουμε αυτό που θέλουμε είτε τα πράγματα να εξελίσσονται και να συμβαίνουν με τη ροή που επιθυμούμε ή έχουμε προγραμματίσει.

Ωστόσο, οι καταστάσεις αρχίζουν να γίνονται πιο περίπλοκες όταν οι ανάγκες μας βρίσκουν «τοίχο» στις ανάγκες των άλλων.

Όλες μας οι σχέσεις εμφανίζουν διάφορα προβλήματα κατά καιρούς. Αδυναμία επικοινωνίας, διαφορετικά θέλω, μη κάλυψη βασικών αναγκών κάνουν αργά ή γρήγορα την εμφάνισή τους. Ο κυριότερος λόγος  που αποτελεί και τη γενεσιουργό αιτία όλων αυτών των προβλημάτων, τις περισσότερες φορές είναι η έλλειψη θεσμοθέτησης ορίων.