Ο άνθρωπος εκ φύσεως δημιουργεί, διατηρεί, επηρεάζει και επηρεάζεται από τις σχέσεις. Βασική ανάγκη του αποτελεί η ανάγκη του ανήκειν, πρόκειται για την ανάγκη του να δημιουργεί δεσμούς, να συνδέεται, να αλληλεπιδρά και να συσχετίζεται με άλλους ανθρώπους.

Οι ερωτικές σχέσεις αποτελούν έναν από τους πιο συναρπαστικούς αλλά και πιο περίπλοκους τομείς της ανθρώπινης εμπειρίας. Είναι πεδίο πάθους, σύνδεσης, αλλά και σύγκρουσης, ανασφάλειας και μεταμόρφωσης. Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολες; Και τι σημαίνει να αγαπάς κάποιον πραγματικά;

Ένα παιδί μπορεί να στερηθεί την ευκαιρία να διαμορφώσει σχέσεις προσκόλλησης όταν εισαχθεί και ανατραφεί σε ιδρυματικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο πολλά και διαφορετικά άτομα είναι επιφορτισμένα με τη φροντίδα.

Πληθώρα ερευνών έχει λάβει χώρα αναφορικά με τη θεωρία της προσκόλλησης ή του δεσμού (attachment theory) και την επίδρασή της σε όλα τα στάδια της ψυχοκοινωνικής ζωής του ατόμου.  

Η θεωρία δεσμού παρέχει ένα πλαίσιο για την κατανόηση σημαντικών πτυχών της διαπροσωπικής λειτουργίας στα παιδιά και στους ενήλικες και τα τελευταία χρόνια έχει βρει πρόσφορο πεδίο στον χώρο της ψυχοθεραπείας. Αυτό το κεφάλαιο περιγράφει τη θεωρία δεσμού και τις εφαρμογές της στην ψυχοθεραπεία.

Το Attachment and Health είναι ψυχολογικό μοντέλο που εξετάζει πώς η θεωρία της προσκόλλησης σχετίζεται με τις προτιμήσεις και τις προσδοκίες των ανθρώπων για την εγγύτητα των άλλων όταν αντιμετωπίζουν άγχος, απειλή, κίνδυνο ή πόνο.

Οι συναισθηματικοί δεσμοί που δημιουργούμε με τους άλλους είναι το θεμέλιο της επιβίωσης και της εξέλιξης μας. Από τη βρεφική ηλικία αναζητούμε συναισθηματική φροντίδα και ασφάλεια από ένα φροντιστή και έτσι από πολύ νωρίς ανάλογα με το οικογενειακό πλαίσιο στο οποίο μεγαλώνουμε αναπτύσσουμε διαφορετικά μοτίβα συναισθηματικής σύνδεσης που μας καθορίζουν σε όλες τις σημαντικές σχέσεις της μετέπειτα ενήλικης ζωής μας.

Η έννοια της απιστίας στις συντροφικές σχέσεις είναι παραδοσιακά συνδεδεμένη με τη σεξουαλική ή τη συναισθηματική προδοσία.

Στο παρασκήνιο της κοινής ύπαρξης όλων των έμβιων όντων, υπάρχει μία ημέρα που ξεπερνά όρια, γλώσσες και πολιτισμούς. Μία ημέρα που είναι αφιερωμένη στην ουσία που μάς ενώνει ως ανθρώπινα όντα: την αγάπη.

Ο άνθρωπος ο οποίος σχετίζεται επιφανειακά με τους άλλους, ο οποίος αισθάνεται ότι είναι καλύτερα μόνος του ή ότι δεν έχει και τόσο ανάγκη τους άλλους είναι μια φιγούρα που συχνά συναντάμε στις αφηγήσεις των ανθρώπων. Μια μερίδα των σύγχρονων ανθρώπων ζει σε ένα κλίμα στενής εξατομίκευσης για λόγους που διαμορφώθηκαν πολύ νωρίς στη ζωή τους και εγγράφηκαν ανεξίτηλα στο ρεπερτόριο συμπεριφορών και συναισθημάτων τους.

Ο άνθρωπος είναι εξελικτικά προσανατολισμένος να δημιουργεί σχέσεις με τους άλλους και να εντάσσεται σε ομάδες, ώστε να καλύψει τις βιοτικές, συναισθηματικές και ψυχολογικές του ανάγκες. Οι J. Bowlby (θεωρία του δεσμού) και D. Winnicott (Θεωρία των αντικειμενότροπων σχέσεων), μέσα από τις μελέτες τους σε βρέφη, ανέδειξαν την εξελικτική βάση της δημιουργίας στενών συναισθηματικών και φροντιστικών δεσμών και της αίσθησης του «ανήκειν».

Το μοντέλο του Circle of Security (ο Κύκλος της Ασφάλειας) αποτελεί μια προσέγγιση που αναπτύχθηκε από τους Bert Powell, Glen Cooper, Kent Hoffman και Bob Marvin μεσα στη δεκαετία του 1990.

Η επικοινωνία είναι για τις σχέσεις των ανθρώπων ό,τι η αναπνοή για τη διατήρηση της ζωής - Virginia Satir.
Προϋποθέσεις για τη Δημιουργία του Διαπροσωπικού Δεσμού

Ο πληθυσμός των αλεπούδων σε μία συγκριμένη περιοχή του Καναδά, παρουσιάζει μία αξιοσημείωτη περιοδικότητα ως προς την αύξηση και τη μείωση του αριθμού των μελών του. Σε περίπου τέσσερα χρόνια φθάνει σε μία μέγιστη τιμή, μετά ελαττώνεται έως του σημείου της εξαφάνισης του και κατόπιν αυξάνεται ξανά.

Μεταξύ 1960 και 1970, ο John Bowlby, Άγγλος ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, ανέπτυξε τη Θεωρία της Προσκόλλησης ή Δεσμού (Attachment theory) η οποία εξηγεί τη δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων καθώς και τις όποιες ανασφάλειες μπορεί να υπάρχουν σε αυτές. Με απλά λόγια, η θεωρία αυτή πρεσβεύει ότι η σχέση που είχαμε ως βρέφη με τους γονείς μας ή με τους ανθρώπους που μας φρόντιζαν, παίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς θα σχετιζόμαστε σε όλες τις σχέσεις μας στο μέλλον και κατά συνέπεια τι βαθμό οικειότητας θα θέλουμε να καλλιεργήσουμε μέσα σ'αυτές.

Ξάπλωσα στην αγαπημένη μου γωνία στον καναπέ κρατώντας το βιβλίο μου. Ο Harry, ένα ημίαιμο κούτσχαρ, που βρήκαμε αδέσποτο πριν από 7 χρόνια, ήρθε δίπλα μου και με κοίταξε με το γεμάτο αγάπη βλέμμα του, περιμένοντας την έγκριση.

Ως οριακή (μεταιχμιακή) διαταραχή προσωπικότητας (borderline personality disorder‎) ορίζεται μία δυσλειτουργική δομή, τα χαρακτηριστικά της οποίας βρίσκονται στο «μεταίχμιο» νεύρωσης και ψύχωσης. Οι ασθενείς εμφανίζουν αστάθεια στο συναίσθημα, στις διαπροσωπικές σχέσεις και ως προς την εικόνα εαυτού.

Υπάρχουν σχέσεις που μοιάζουν με καταιγίδες γεμάτες ένταση, πάθος, ανατροπές. Σχέσεις που δεν ηρεμούν ποτέ πραγματικά, άλλοτε σε παρασύρουν, άλλοτε σε εξαντλούν. Και όμως, για κάποιους ανθρώπους αυτές είναι οι «ζωντανές» σχέσεις. Αντίθετα, η ηρεμία, η σταθερότητα, η προβλεψιμότητα προκαλούν δυσφορία ή… βαρεμάρα.

Αποδέχομαι εμένα, την αξία μου, αυτά που καταφέρνω, αποδέχομαι τα ελαττώματά μου αλλά και τα προτερήματά μου. Αποδέχομαι την γυμνή εικόνα μου μπροστά στον καθρέφτη και νιώθω όμορφη/όμορφος, νιώθω αίσθημα ικανοποίησης για εμένα και τα επιτεύγματά μου, χωρίς να υπάρχει το «αλλά» στην πρότασή μου, που ουσιαστικά θα ακυρώσω τον ίδιο μου τον εαυτό.

Αν ανοίξεις την τηλεόραση σε ένα οποιοδήποτε lifestyle μαγκαζίνο ή αν ξεφυλλίσεις ένα manual αυτοβοήθειας που υπόσχεται να «αναστήσει» τη λίμπιντο σου, θα πέσεις πάνω στο ιερό τοτέμ της σύγχρονης ποπ ψυχολογίας: «Η οικειότητα σκοτώνει το σεξ».

Πολλές φορές όλοι μας έχουμε αναρωτηθεί για τον εαυτό μας αλλά και για τους άλλους πώς προκύπτουν οι συμπεριφορές μας και οι ποικίλες αντιδράσεις μας σε διαφορετικές καταστάσεις και με διαφορετικούς ανθρώπους. Συμπεριφορές φαινομενικά ανεξήγητες που όμως αν εμβαθύνουμε κρύβουν μία μεγάλη ιστορία και ένα προσωπικό νόημα για τον καθένα από εμάς.