ιδεοψυχαναγκασμός

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι, κατά τη γνώμη μου, μια από τις πιο σύνθετες και ταυτόχρονα ενδιαφέρουσες παθήσεις στο σύνολο της κλινικής ψυχοπαθολογίας. Το ενδιαφέρον με αυτή τη διαταραχή είναι τόσο ο τρόπος οργάνωσής της όσο και οι δυνατότητες μετατροπής κι εξέλιξης της κατά τη πορεία της νόσου, αλλά και η πιθανότητα να ομοιάσει στον παραλληρητικό λόγο, χωρίς να έχει απολύτως καμία σχέση με οποιαδήποτε μορφή ψυχωσικής συνδρομής.

Η κλινική εικόνα της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή έχει δύο πόλους. Όπως μπορεί να αναγνωριστεί και από το όνομα της περιλαμβάνει τις ιδέες και τους ψυχαναγκασμούς που συσχετίζονται μαζί από το άτομο κι έτσι δίνουν την ολοκληρωμένη εικόνα της νόσου.

Ας δώσουμε μια περίπτωση ενός ιδεοψυχαναγκαστικού συστήματος σκέψης, για να γίνει κατανοητή η νόσος.

Για παράδειγμα, υπάρχει περίπτωση κάποιος να έχει μια ιδέα ότι κάθε φορά που βλέπει ασθενοφόρο, μέσα θα βρίσκεται κάποιος δικός του άνθρωπος. Για να διαλύσει τη σκέψη αυτή, θα οδηγηθεί σε κάποια ψυχαναγκαστική πράξη, όπως για παράδειγμα να μετρήσει από μέσα του μέχρι ένα συγκεκριμένο αριθμό ή να πλύνει τα χέρια του συγκεκριμένες φορές κτλ. Ανάλογα με τη σοβαρότητα της νόσου, το άτομο μπορεί να θεωρεί πως από τις ψυχαναγκαστικές του ενέργειες εξαρτάται η υγεία του ίδιου ,της οικογένειας του ή και σε ακραίες περιπτώσεις η ασφάλεια όλου του πλανήτη. Η σκέψη δεν έχει όρια, οπότε οι ενοχικές συσχετίσεις που μπορεί να πραγματοποιήσει κάποιος στα πλαίσια της νόσου αυτής τείνουν στο άπειρο.Πολύ συχνά το άτομο μπορεί να καταλάβει την υπερβολή και τη δυσκολία που περιέχουν οι συσχετίσεις που κάνει, αλλά όσο και αν το επιθυμεί αδυνατεί να τις ελέγξει και να επιβληθεί επί αυτών.

Όπως γίνεται εύκολα φανερό, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή διακατέχεται τόσο από μια τελετουργία όσο και από ενοχή. Οι τρόποι που οργανώνεται η διαταραχή αυτή είναι πάρα πολλοί, και η ποικιλία σε ιδέες και πράξεις, επίσης. Δεν έχει τόση σημασία η έναρξη της νόσου όσο οι διάφορες ιδέες που θα προστεθούν στον αρχικό πυρήνα των ιδεών.

Αν η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή δεν αντιμετωπιστεί σωστά και εγκαίρως, θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να επιτευχθεί μια γρήγορη ανακούφιση του ατόμου που πάσχει από τη νόσο αυτή, ακριβώς γιατί οι προσθήκες σε ιδέες και πράξεις θα έχουν επεκταθεί σε τέτοιο βαθμό που να είναι δύσκολα αντιμετωπίσιμες.

Επίσης, αξίζει να αναφερθεί ότι τα άτομα που πάσχουν από τη διαταραχή αυτή βιώνουν τεράστιο άγχος και διαρκή ανασφάλεια για το αν θα καταφέρουν να προβλέψουν το κάθε εκ νέου επικείμενο κακό, με αποτέλεσμα να αποσύρονται σταδιακά από κοινωνική ζωή, υποχρεώσεις και λειτουργικότητα, οπότε πολύ συχνά έχουμε και καταθλιπτικά συμπτώματα που συνοδεύουν τον αρχικό πυρήνα της νόσου. Επομένως, και η αντιμετώπιση οφείλει να είναι άμεση και δυναμική, για να μπορέσει σύντομα το άτομο να ανακτήσει όλο όσα έχει στερηθεί με την εκδήλωση της πάθησης.

Η διαμόρφωση των οικογενειακών σχέσεων στο περιβάλλον του νοσούντος

Είναι απόλυτα λογικό και αναμενόμενο, σε μια τόσο έντονη και επίπονη διαταραχή, να υπάρχουν επιρροές και στην οικογένεια του πάσχοντος. Πολύ συχνά το άτομο που πάσχει από τη διαταραχή αυτή επιβάλλει στο περιβάλλον του τις συνήθειες του, που σχετίζονται με τη νόσο. Για παράδειγμα, μπορεί να επιβάλλει σε όλους τους οικείους να πλένονται με συγκεκριμένο τρόπο, η να βγαίνουν έξω με συγκεκριμένη συχνότητα και πολλά άλλα, με αποτέλεσμα το περιβάλλον να ταλαιπωρείται, και αυτό χωρίς πιθανά να μπορεί να εξηγήσει από που προκύπτουν ξαφνικά όλες αυτές οι τελετουργίες.

Αυτό που κατάλαβα εγώ πολύ πρόσφατα, με αφορμή ένα πολύ σοβαρό περιστατικό που πάσχει από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, είναι πώς η επιβολή των τελετουργιών στο περιβάλλον είναι και μια ακραία αλλά αναγκαία για το άτομο προσπάθεια αναγνώρισης και σεβασμού των ορίων του από το περιβάλλον. Είναι, θα λέγαμε, σα να έρχεται η διαταραχή, με σκοπό να οριοθετήσει και να βάλει σε τάξη το χάος στο οποίο η οικογένεια βρισκόταν και μάλιστα θα μπορούσα να πώ ότι, αν η οικογένεια εκπαιδευτεί σωστά στην αντιμετώπιση της νόσου, μπορούν να προκύψουν και πολύ ευεργετικά αποτελέσματα από τις νέες οριοθετήσεις και αλλαγές.

Εξάλλου, είναι γνωστό πως στη κλινική πράξη αποδεικνύεται καθημερινά ότι στοιχεία της πάθησης θα βρούμε σε πολλά μέλη μιας οικογένειας και όχι μόνο στο άτομο που φανερά νοσεί.

Τρόποι αντιμετώπισης της εν λόγω διαταραχής

Αν και πολύ συχνά λέγεται πώς στη διαταραχή αυτή η λήψη φαρμακευτικής αγωγής είναι αναγκαστική, η προσωπική μου θέση είναι ότι η θα ήταν καλύτερο να γίνουν όλες οι προσπάθειες αντιμετώπισης της νόσου χωρίς αγωγή και μόνο εφόσον η ψυχοθεραπεία αργεί και το άτομο δεν ανακουφίζεται να προχωρήσουν στη λήψη αγωγής, ακριβώς γιατί σα νευρωτικό καθαρά σύμπτωμα ο ιδεοψυχαναγκασμός έχει κάθε δυνατότητα να έχει θετική πρόγνωση στα πλαίσια μιας επιτυχημένης ψυχοθεραπείας.

Ο ψυχοθεραπευτής οφείλει να ακούσει το εσωτερικό αίτημα του ατόμου με τη διαταραχή αυτή και να ανατρέξει σε τραυματικούς παράγοντες που οδήγησαν σε μια τόσο ακραία προσπάθεια να μπεί κάποιο όριο και λογική, αλλά και τους λόγους που δεν έγινε δυνατή μια πιο υγιής επικοινωνία με το περιβάλλον και τον εαυτό του.

Πίσω από κάθε σύμπτωμα κρύβεται και μια ανάγκη, μια επιθυμία που έχει υποστεί κάποιο ευνουχισμό. Ακόμη και σε ακραίες καταστάσεις, όπως μια σοβαρή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, υπάρχει λύση και δεν είναι άλλη από το να δωθεί το κατάλληλο έδαφος στο άτομο να εκφράσει και να συνειδητοποιήσει αυτό που του συμβαίνει. 

Συγγραφή Άρθρου

Παναγιώτης Πλουμίδης - Ψυχοθεραπευτής

Παναγιώτης Πλουμίδης: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Από το 2008 εργάζομαι ως ψυχολόγος-ψυχοθεραπευτής με ειδίκευση στη ψυχανάλυση. 
Απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας Α.Π.Θ με MSc στο Department de Psychanalyse του Paris 8 και MSc “Φιλοσοφίας & Ψυχανάλυσης” της Φιλοσοφικής Α.Π.Θ

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Τα όρια στην κριτική και τα reality shows
reality shows

Πάνε πολλά χρόνια που έχουμε συνηθίσει τα reality shows σαν ένα αναπόσπαστο μέρος της τηλεοπτικής και διαδικτυακής μας πραγματικότητας και δεχόμαστε σχεδόν άβουλα καμιά φορά το δημόσιο εξευτελισμό ανθρώπων που με τη θέληση τους έχουν αποφασίσει να τοποθετήσουν τον εαυτό τους σε θέση αντικειμένου, υπό την κρίση της εκάστοτε επιτροπής αναζήτησης ταλέντων.

Μη μου μιλάς για καλοκαίρια
καλοκαιρινοί έρωτες

O έρωτας είναι ουσιαστικό (πολύ ουσιαστικό κατά τον πληθυντικό αριθμό της Κικής Δημουλά). Αποτελεί, θα λέγαμε, την πεμπτουσία της ύπαρξης μας. Έρχεται ξαφνικά από εκεί που δε τον περιμένουμε και μας δημιουργεί σχεδόν αυτόματα μια νέα προοπτική της υπάρχουσας πραγματικότητας μας. Ολοκληρώνει με την παρουσία του τη ζωή μας, οι ανάγκες μας ξαναβρίσκουν την εκπλήρωση τους και ο χρόνος αποκτά μια καινούργια σημασία, αφήνοντας λίγο στην άκρη την δυσκαμψία και τη γκρίνια όλης της προηγούμενης περιόδου. 

Οι παλιές φιλίες πάνε στο παράδεισο
παλιές φιλίες, παιδική ηλικία

Εχθές συνάντησα μετά από πολύ καιρό ένα παιδικό μου φίλο. Είχαμε χαθεί για πολλά χρόνια, θυμάμαι η τελευταία φορά που τον είχα συναντήσει ήταν δυο μέρες πρίν την ορκωμοσία μου στο πανεπιστήμιο. Ένα ξαφνικό τηλεφώνημα, και σε δυο ώρες ήμασταν κάπου και τα πίναμε παρέα.

Προσεχώς κατάθλιψη
κατάθλιψη

Είναι άραγε η ψυχική ασθένεια του μέλλοντος; Είναι μια ασθένεια που εμφανίζεται όσο συχνά λέγεται; Είναι κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό; μπορεί να συμβεί στο καθένα;

Η κατάθλιψη, η πιο ίσως συχνά χρησιμοποιούμενη λέξη στη κλινική ψυχοπαθολογία είναι μια νόσος σαν όλες τις άλλες, σοβαρή ανάλογα με το τρόπο και την ένταση εκδήλωσης των συμπτωμάτων της, αντιμετωπίσιμη σε μεγάλο ποσοστό, με πιθανούς ασθενείς τον καθένα από εμάς αν βρεθούμε στις κατάλληλες ψυχικές συνιστώσες για να την αναπτύξουμε.


Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς για ιδεοληψίες, ψυχαναγκαστική διαταραχή. Ο μοναδικός εξειδεκευμένος κατάλογος.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :