άγχος

Μπορεί ένα παιδί να έχει άγχος; Το άγχος έχει περιγραφεί σαν ένας διάχυτος φόβος ή κίνδυνος ο οποίος ξεκινά από μικρή ηλικία και μπορεί να γίνει χρόνιο. Το άγχος με την μορφή του φόβου, είναι μία φυσιολογική αντίδραση του ανθρώπου και αποτελεί μία προσαρμοστική αντίδραση σε μία επικείμενη απειλή.

Τα συμπτώματα και τα αποτελέσματα του άγχους στα παιδιά

Για παράδειγμα, όταν ένας μαθητής θα δώσει εξετάσεις είναι φυσιολογικό να νιώσει άγχος. Όμως, μπορεί να παραλύσει από το φόβο του και να νιώσει ανίκανος να γράψει εξετάσεις, ή ένας άλλος μαθητής μπορεί να μην τα καταφέρει να κάτσει ακόμη και στο θρανίο του για να γράψει. Το άγχος διακρίνεται αναφορικά με την δυσπροσαρμοστικότητα του, αν επηρεάζει, για παράδειγμα, αρνητικά την λειτουργικότητα του παιδιού και όταν δεν είναι στα πλαίσια της τυπικής ψυχολογικής εξέλιξης του παιδιού και είναι πέρα του εκούσιου ελέγχου του.

Πολλά παιδιά εμφανίζουν σωματικά συμπτώματα όπως διάφορους πόνους, νευρικά τικ, προβλήματα στη διατροφή και στον ύπνο, υπερκινητικότητα ακόμη και τραύλισμα.

Επίσης, τα παιδιά που βιώνουν άγχος μπορεί να εμφανίσουν προβλήματα στη συμπεριφορά όπως τελειομανία, εκρήξεις θυμού, επιθετικότητα, νεύρα, προσκόλληση σε κάποιο γονέα, παλινδρόμηση, ψέματα και καταστροφική, προκλητική συμπεριφορά. Ακόμη, το αγχωμένο παιδί μπορεί να εμφανίσει κοινωνική απόσυρση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διάφορους φόβους και μελαγχολία. Αναποφασιστικότητα, επιφυλακτικότητα και ακαμψία - ή ό,τι θα μπορούσε να ονομαστεί μειωμένη ελευθερία δράσης- συνοδεύουν το άγχος.

Οι αιτίες για το άγχος στα παιδιά είναι πολλές

Σίγουρα, υπάρχουν ενδείξεις που αναφέρουν τον γενετικό κίνδυνο, όταν ένας γονιός είναι αγχωμένος κληρονομείται η προδιάθεση για την ανάπτυξη αγχώδους διαταραχής. Επίσης, η ιδιοσυγκρασία του παιδιού παίζει σημαντικό ρόλο αφού ένα παιδί, και από βρέφος ακόμη, μπορεί να αναπτύξει συναισθήματα απόσυρσης και παθητική συμπεριφορά ή το εντελώς αντίθετο. Μια πιθανή ασθένεια ή κάποιος τραυματισμός ή και η παραμονή του παιδιού στο νοσοκομείο οδηγούς σε αγχωτική συμπεριφορά. Αναμφισβήτητα, η οικογένεια διαδραματίζει τον μεγαλύτερο ρόλο στην ανάπτυξη αγχωτικής διαταραχής.

Ο τύπος των γονέων που είναι υπερπροστατευτικοί ενισχύει το άγχος των παιδιών αφού δεν τους αφήνει να πειραματιστούν με καταστάσεις και οδηγούν τα παιδιά σε ολοένα και χαμηλότερη αυτοεκτίμηση.

Γονείς που υποτιμούν τα παιδιά τους ή δεν τα στηρίζουν συναισθηματικά στα λάθη τους τα οδηγούν στο άγχος. Επιπλέον, όταν υπάρχει ανασφάλεια στο σπίτι (και η οικονομική) η οποία καθημερινά φαίνεται, τότε παρατηρείται άγχος στα παιδιά. Το άγχος παρουσιάζεται στα παιδιά όταν προσπαθούν να ικανοποιήσουν κοινωνικά πρότυπα ή ότι οι γονείς τους επιβάλλουν. Οι εντάσεις ή οι διαφωνίες μεταξύ των γονιών και το διαζύγιο οδηγούν στο άγχος. Βέβαια και το σχολείο μπορεί να ενισχύσει το άγχος των παιδιών. Όπως για παράδειγμα, ο εκφοβισμός που μπορεί να βιώσει ένα παιδί στο σχολείο. Ακόμη η σχέση με το δάσκαλο και τους συμμαθητές του, η απόρριψη και η αλλαγή σχολείου.

Οι παρεμβάσεις για το άγχος στα παιδιά είναι πολλές

Αρχικά, η ατομική ψυχοθεραπευτική παρέμβαση όπως η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία ή η παιγνιοθεραπεία. Η φαρμακοθεραπεία θα πρέπει να συνιστάται κατόπιν παρακολούθησης και εξαιρετικών περιπτώσεων. Η συμβουλευτική στους γονείς και στο περιβάλλον του παιδιού είναι αναγκαία.

Για παράδειγμα, η βελτίωση της σωματικής υγείας όπως η ξεκούραση, η καλή διατροφή και ο ύπνος είναι σημαντικά. Η ξεκάθαρη θετική σκέψη δημιουργώντας θετικά σενάρια στο μυαλό, η σαφήνεια των στόχων και των προσδοκιών και ο διάλογος με το παιδί είναι απαραίτητος. Ακόμη, η κατανόηση, η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και η ενσυναίσθηση από μέρους των γονιών είναι σημαντικά για την διαχείριση του άγχους στα παιδιά.

 

Βιβλιογραφία

Herbert M. (1998). Ψυχολογικά προβλήματα της παιδικής ηλικίας, Τόμος Α, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα

Συγγραφή Άρθρου

Ασημίνα Αγγελίδου

ashmina angelidouΨυχολόγος (Α.Π.Θ.), Παιδοψυχολόγος (Msc, NL), Ψυχολόγος Υγείας (Msc., NL)
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT., NL), Συμβουλευτική (ER., UB), Μαθησιακές Δυσκολίες (Co., UK)

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. | Maziboroume.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών
ψυχική ανθεκτικότητα

Η ψυχική ανθεκτικότητα επιτρέπει στο παιδί να ανακάμψει ύστερα από αντίξοα γεγονότα, αγχωτικές καταστάσεις και να συνεχίζει με την εξέλιξή του. «Η ψυχική ανθεκτικότητα αναφέρεται σε μια δυναμική διαδικασία η οποία ενέχει τη θετική προσαρμογή στο πλαίσιο σημαντικών αντιξοοτήτων». Ιδέες για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας έχουν προταθεί σε διάφορους τομείς της ζωής και έχει αποδειχθεί ότι η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να βελτιωθεί αργότερα στη ζωή.

Ποιοτικός χρόνος με το παιδί μου
Ποιοτικός χρόνος

Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι περνούν πολύ χρόνο με το παιδί τους μέσα στην ημέρα και δεν είναι λίγοι οι γονείς που αναφέρουν ότι περνούν όλη την ημέρα με το παιδί τους. Όμως, αυτός ο χρόνος για τον οποίο αναφέρονται είναι ποιοτικός; Από την άλλη, δεν είναι λίγοι οι γονείς που έχουν ελάχιστο χρόνο μέσα στην ημέρα τους, θα μπορούσαν να τον αξιοποιήσουν κατάλληλα για τα παιδιά τους;

Η προσκόλληση και το άγχος του αποχωρισμού
Προσκόλληση

Το βρέφος ήδη από τον 7ο μήνα της ζωής του αναπτύσσει ένα ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με την μητέρα του δηλαδή μία έντονη προσκόλληση η οποία είναι σημαντική και φυσιολογική. Αποτέλεσμα αυτής της έντονης προσκόλλησης είναι το άγχος του αποχωρισμού όταν η μητέρα του φεύγει π.χ. για τη δουλειά της και το παιδί φοβάται ότι θα το εγκαταλείψει. Το άγχος του αποχωρισμού κορυφώνεται μεταξύ του 13ου και 18ου μήνα και μετά υποχωρεί σταδιακά.

Το Διαδίκτυο και οι Ψυχοσυναισθηματικές Επιπτώσεις στα παιδιά
Διαδίκτυο και Ψυχοσυναισθηματικές Επιπτώσεις

Το Διαδίκτυο είναι ένα μεγάλο και αναπόφευκτο μέρος της ζωής των παιδιών και αφιερώνουν πολλές ώρες στον υπολογιστή, στο κινητό ή στο τάμπλετ. 

Τι σημαίνει εθισμός στο Διαδίκτυο και ποια συμπτώματα παρουσιάζουν τα παιδιά;

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares