Έχεις κάνει πολύ κόπο για να φτάσεις μέχρι εδώ. Έχεις επενδύσει σε μια ζωή που πίστεψες πως θα σου προσφέρει την ευτυχία. Είσαι επαγγελματικά καταξιωμένος και έχεις ένα εισόδημα που μπορεί να σου προσφέρει πολλά περισσότερα από μια αξιοπρεπή ζωή.

Ευτυχία

Σήμερα μου λες πως δεν είσαι ευτυχισμένος, πως τίποτα από όσα έχεις και από όσα ζηλεύουν οι άλλοι σε εσένα δε σε γεμίζει. Νιώθεις μόνος και μάλλον δυστυχισμένος. Τόσες διακρίσεις, τόσες ανέσεις, τόσα αξιοζήλευτα δε σου είναι πια αρκετά.

Γελάστηκες μου είπες. Τίποτα δεν κράτησε όσο περίμενες και τα συναισθήματα που σου πρόσφεραν σήμερα φαντάζουν σαν εκείνες τις σαπουνόφουσκες που έκανες μικρός. Ξέρεις, τα περισσότερα δεν κρατούν για πάντα. Σου λέω τα περισσότερα γιατί αν είσαι τυχερός, θα συναντήσεις και κάποια που, ναι, έχουν πολύ μεγάλη διάρκεια.

Τουλάχιστον, για μια ζωή.

Η μακροβιότερη έρευνα στην ιστορία

Ξέρεις ποια είναι η μακροβιότερη  - ή μια από τις μακροβιότερες -  έρευνα στην ιστορία;

Ονομάζεται «The Harvard Study of Adult Development».

To 1938 το πανεπιστήμιο Harvard ξεκίνησε μια μελέτη που κράτησε για περίπου ογδόντα χρόνια και στόχο είχε την εξέταση των ψυχοκοινωνικών και βιολογικών μεταβλητών που μπορούν να προάγουν την υγεία και την ευημερία στη ζωή. 

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τις ζωές δύο ομάδων ανδρών. 

Η πρώτη ομάδα απαρτιζόταν από 268 νέους που φοιτούσαν τότε στο δεύτερο έτος του πανεπιστημίου. Για τη δεύτερη ομάδα επιλέχθηκαν 456 αγόρια από τις φτωχότερες γειτονιές της Βοστώνης της δεκαετίας του ‘30. 

Κατά την έναρξη της μελέτης οι επιστήμονες είχαν πάρει συνεντεύξεις από όλους, είχαν τα αποτελέσματα ιατρικών εξετάσεών τους και είχαν έρθει σε επαφή με το στενό περιβάλλον τους. 

Στην πορεία των ετών κάποιοι από τους συμμετέχοντες χάθηκαν και έτσι μετά από τα εβδομήντα οκτώ έτη της έρευνας, εξήντα από τους συμμετέχοντες βρισκόταν στη ζωή διανύοντας την ενενηκοστή δεκαετία τους. Σήμερα υπάρχουν μόνο δέκα εννέα.

Κατά τη διάρκεια όλου αυτού του χρονικού διαστήματος το επιστημονικό προσωπικό του πανεπιστημίου, κάθε δύο περίπου χρόνια, επισκέπτονταν τους συμμετέχοντες, τους έδινε ερωτηματολόγια προς συμπλήρωση, παρακολουθούσε το ιατρικό ιστορικό τους, έκανε ελέγχους στη λειτουργία του εγκεφάλου και έπαιρνε δείγμα αίματος.

Επίσης, ερχόταν σε επαφή με τα παιδιά και τις συζύγους τους. Μάλιστα, από κάποια στιγμή και μετά αποτέλεσαν και εκείνες μέρος της μελέτης.

Τα αγόρια εκείνα ενηλικιώθηκαν και ακολούθησαν διαφορετικές πορείες στη ζωή τους. Κάποιοι έγιναν γιατροί, άλλοι δικηγόροι, τραπεζικοί υπάλληλοι, εργάτες σε εργοστάσια, αρχιτέκτονες, επιχειρηματίες, πλανόδιοι πωλητές, υπάλληλοι σε δήμους και τόσα άλλα. Ένας από αυτούς έγινε πρόεδρος της Αμερικής. Υπήρχαν και κάποιοι που διαγνώστηκαν ως αλκοολικοί και μερικοί εμφάνισαν σοβαρές ψυχικές ασθένειες.

Σύμφωνα με τον Robert Waldinger, επικεφαλής της μελέτης σήμερα -με συμμετέχοντες τα παιδιά των πρώτων συμμετεχόντων- η έρευνα αυτή μας δίνει τρία μαθήματα.

Οι σχέσεις μας κάνουν υγιείς κι ευτυχισμένους

Το πρώτο είναι πως δεν είναι ο πλούτος, η φήμη ή η επαγγελματική καταξίωση που εξασφαλίζουν την ευτυχία, την ευημερία, την υγεία. 

Είναι οι στενές σχέσεις εκείνες που βοηθούν στην «άνθιση» των ανθρώπων, οι κοινωνικές, οι συντροφικές, οι οικογενειακές.

Η έρευνα κατέδειξε πως οι άνθρωποι που είναι περισσότερο συνδεδεμένοι με την οικογένεια, τους φίλους και την κοινωνία, είναι πιο ευτυχισμένοι, υγιέστεροι και ζουν περισσότερο από τους ανθρώπους με λιγότερες κοινωνικές σχέσεις.

Αντίθετα, εκείνοι που είναι περισσότερο απομονωμένοι είναι λιγότερο ευτυχισμένοι, η υγεία τους φθίνει νωρίτερα και ζουν λιγότερο σε σχέση με τους ανθρώπους που δεν είναι μοναχικοί.

Στην έρευνα του Harvard η μοναξιά γίνεται τοξική.

Η ποιότητα των στενών σχέσεων

Το δεύτερο μάθημα είναι πως δε μετράει ο αριθμός των φίλων που έχει κανείς. Ίσως σου έχει τύχει να βρεθείς περιτριγυρισμένος από κόσμο και να νιώθεις απέραντα μόνος. Ίσως, ακόμα, έχεις κάποιον φίλο που νιώθει μοναξιά μέσα στο γάμο του.

Το να περιτριγυρίζεσαι απλά από ανθρώπους όχι ταιριαστούς προς εσένα μάλλον κακό σου κάνει.

Εκείνο που έχει σημασία είναι η ποιότητα των στενών σχέσεων. Η ασφάλεια, η ζεστασιά, η αμοιβαία στήριξη, η αλληλοκατανόηση κάνουν καλό στην υγεία σε αντίθεση με τις συγκρούσεις και τη έλλειψη στοργής.

Κάποια στιγμή οι ερευνητές μάζεψαν όσα στοιχεία είχαν για τους συμμετέχοντες στα πενήντα τους χρόνια θέλοντας έτσι να δουν αν από εκείνα και μόνο θα μπορούσαν να μαντέψουν την πορεία τους μετά τα ογδόντα.

Διαπίστωσαν πως εκείνοι που ήταν περισσότερο ικανοποιημένοι στις σχέσεις τους ήταν υγιέστεροι στα ογδόντα τους χρόνια. Μάλιστα, τα πιο ευτυχισμένα ζευγάρια -άνδρες και γυναίκες- ανέφεραν όταν ήταν στα ογδόντα παρά τους φυσικούς σωματικούς πόνους που μπορεί κατά καιρούς να τους ταλαιπωρούσαν, η διάθεσή τους έμενε η ίδια.

Αντίθετα αυτοί που βρίσκονταν σε δυστυχισμένες σχέσεις, ένιωθαν τους συναισθηματικούς πόνους να μεγαλώνουν με την ύπαρξη των φυσικών.

Οι υγιείς σχέσεις συμβάλλουν στην καλύτερη μνήμη

Τέλος, είναι αξιοσημείωτο το πόρισμα πως οι υγιείς σχέσεις πέρα από τη σωματική υγεία, συμβάλλουν επίσης στην καλύτερη μνήμη και μάλιστα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Φυσικά δε σου μιλώ για αποστειρωμένες και «πολιτισμένες» σχέσεις ή για σχέσεις χωρίς αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Πολλά από τα ζευγάρια που έλαβαν μέρος στη μελέτη είχαν καθημερινές διαφωνίες, ακόμα και καυγάδες.

Ωστόσο, αυτά δε φάνηκαν να επηρεάζουν τη συνολική υγεία και ευημερία τους λόγω του ότι οι συγκεκριμένες σχέσεις διαπνέονταν από αγάπη, σεβασμό και ασφάλεια αμφίπλευρα.

Επανέρχομαι σε εσένα σήμερα.

Σε εσένα που «έχεις κάνει πολύ κόπο για να φτάσεις μέχρι εδώ» όπως μου είπες και σε ρωτώ πως είναι οι στενές σχέσεις σου;

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Εύη Ανδρέου - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Εύη Ανδρέου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Σύμβουλος ψυχικής υγείας, επικοινωνίας και προσωπικής ανάπτυξης.
Ιδρύτρια του Effective Communication στην Ελλάδα, διοργανώτρια του Effective Communication GR meetup, συγγραφέας, αρθρογράφος, ομιλήτρια.