αυτοέλεγχος

Ο αυτοέλεγχος είναι μία από τις εντυπωσιακότερες λειτουργίες της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς αποτελεί την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να παρακάμπτει, να διακόπτει και άλλες φορές να τροποποιεί τις δικές του αποκρίσεις, κυρίως στα περιβαλλοντικά ερεθίσματα.

Οι κατευθύνσεις επίδρασης του αυτοελέγχου

Οι τέσσερις κατευθύνσεις, στις οποίες ο αυτοέλεγχος επιδρά αφορούν τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις παρορμήσεις και την απόδοση νοήματος του ατόμου. Η έλλειψη ή απώλεια αυτοελέγχου συνδέεται άρρηκτα με την απουσία ψυχικών αποθεμάτων, που αποτρέπουν ή καθυστερούν την εφαρμογή κάθε απόφασης, με άλλα λόγια δημιουργούν κενό μεταξύ στόχου και ενέργειας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στα πλαίσια του σύγχρονου τρόπου ζωής, η απώλεια αυτοελέγχου συνάδει με την εμφάνιση ανθυγιεινών συμπεριφορών (κάπνισμα, κατάχρηση αλκοόλ, μη ισορροπημένη διατροφή) και την επακόλουθη αυξημένη επίπτωση χρόνιων μη μεταδιδόμενων νοσημάτων (π.χ παχυσαρκία, καρκίνος, καρδιομεταβολικό σύνδρομο, αρτηριακή υπέρταση).

Επιπλέον, είναι γνωστό πως ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για τη διαχείριση του στρες είναι η ανάπτυξη του συναισθηματικού ελέγχου του εαυτού. Όταν κυριαρχεί το αίσθημα του ελέγχου των καταστάσεων και των γεγονότων, τότε μειώνεται δραστικά το στρες και η ένταση. Η ανάπτυξη του αυτοελέγχου αποτελεί μία διαδικασία για πολλούς δύσκολη και απαιτεί πρωτίστως ανεπτυγμένη γνώση του εαυτού. Αληθεύει ότι ορισμένες παράμετροι οι οποίες δρουν ψυχοπιεστικά στον ανθρώπινο οργανισμό είναι δύσκολο να τροποποιηθούν. Το σημαντικό ,όμως, είναι η αλλαγή των δεδομένων εκείνων που μπορούν να διαφοροποιηθούν προς όφελος πάντοτε του οργανισμού, διατηρώντας, μ’ αυτόν τον τρόπο, το στρες σε χαμηλά επίπεδα. Ο αυτοέλεγχος αποτελεί μια στοχευμένη μέθοδο, ώστε η παραπάνω συμπεριφορά να μπορεί να υιοθετηθεί από τα άτομα σε περιόδους που βιώνουν έντονο στρες.

Η αίσθηση ελέγχου, εξάλλου, είναι μία από τις σπουδαιότερες ψυχολογικές μεταβλητές που παίζουν ρόλο στην διαμόρφωση της διεργασίας του στρες. Μία πολύ σημαντική μορφή ελέγχου είναι «η προσδοκία της αυτο-αποτελεσματικότητας». Ο όρος αυτός αντιπροσωπεύει, την πεποίθηση, την πίστη που έχει το άτομο πως έχει την ικανότητα να αντιμετωπίσει ένα γεγονός ή να επιτύχει ένα συγκεκριμένο στόχο. Τα αρνητικά συναισθήματα, η κατάθλιψη, το άγχος και η κακή υγεία φαίνεται να σχετίζονται με τις χαμηλές προσδοκίες αυτο-αποτελεσματικότητας, ενώ αντιθέτως, οι υψηλές συνδέονται με καλή υγεία και θετικά συναισθήματα.

Μικρά βήματα για την απόκτηση αυτοελέγχου

Κατά την εφαρμογή της μεθόδου του αυτοελέγχου, το άτομο αρχικά θα πρέπει να ακολουθήσει τα εξής βήματα:

Βήμα 1ο: Καταγραφή των συνθηκών που του προκαλούν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις.

Βήμα 2ο: Ανεύρεση πρακτικών τρόπων διαφοροποίησης της συμπεριφορά του κάτω από συνθήκες στρες.

Βήμα 3ο: Αναγνώριση και επιβράβευση του εαυτού του, όταν διατηρεί τον αυτοέλεγχο, ενώ τον πιέζουν οι στρεσογόνοι παράγοντες, έτσι ώστε να συνεχίσει την ίδια επιθυμητή συμπεριφορά.

Σε κάθε περίπτωση, το να ζητήσει κανείς βοήθεια όταν αισθάνεται ότι το έχει ανάγκη, αποτελεί από μόνο του το πρώτο και σπουδαιότερο βήμα προς αυτήν τη κατάκτηση.

Bιβλιογραφικές Πηγές

1. Smith, C. J. (2002). Stress Management: A Comprehensive Handbook of Techniques and Strategies. New York: Springer Publishing Co, Inc.

2. Bandura, A. (1997).Self efficacy: the exercise of control. New York, W. H. Freeman and Co, Inc.
Εfklides, A., Niemivirta, M., &Yamauchi, H. (2002). Introduction: Some issues on self-regulation to consider. Psychologia:An International Journal of Psychology in the Orient, 45: 207-210.

3. Baumeister, R. F., Stillwell, A. M., Heatherton, T. F.(1994).Guilt: An interpersonal approach. Psychological Bulletin 115(2): 243-267.

4. Sniehotta, F. F., Schwarzer, R., Scholz, U., Schuz, B. (2005). Action planning and coping planning for long-term lifestyle change: theory and assessment. European Journal of Social Psycology35: 565–576.

 

Συγγραφή Άρθρου

Τσώλη Σοφία - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Τσώλη Σοφία: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, ΕΚΠΑ - M.Sc Εξειδίκευση στη Διαχείριση του Στρες και στη Γνωσιακή Επιστήμη - Ιατρική Σχολή Αθηνών, ΕΚΠΑ
Υπ.Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών.

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Εξάρτηση από το Διαδίκτυο
Διαδίκτυο

Ο όρος εξάρτηση, παραδοσιακά, έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει τον βιολογικό εθισμό από μια ή περισσότερες ουσίες. Η εξάρτηση από το Διαδίκτυο, ως όρος, συναντάται και ως παθολογική χρήση του διαδικτύου, παρορμητική χρήση του διαδικτύου ή προβληματική χρήση του διαδικτύου (Tonioni et al., 2012). Εντούτοις, η έννοια του εθισμού δεν αναφέρεται στο μέσον αυτό καθ’ εαυτό όπως συμβαίνει με τις ουσίες, αλλά στις δυνατότητες που δίνει και στις δραστηριότητες που παρέχει.

Δυσλειτουργικές πεποιθήσεις, στρες και θεραπεία
Δυσλειτουργικές πεποιθήσεις

Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις αποτελούν εξαρτηµένες νοητικές κατασκευές και συμπεράσματα, στα οποία καταλήγει ένα άτομο για τον εαυτό (π.χ. το να έχω κακές σκέψεις σηµαίνει ότι είµαι κακός άνθρωπος), τα οποία εκφράζονται συνήθως µε προτάσεις του τύπου «αν…τότε». Οι σκέψεις (thoughts, cognitions, thinking) αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Αντακαλύπτοντας τη δύναμη της Αυτό-Αξίας
Αυτό-Αξία

Η αυτοαξία βρίσκεται στον πυρήνα του εαυτού μας - οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές μας συνδέονται στενά με το πώς βλέπουμε την αξία μας ως ανθρώπινα όντα.

Η αυτοαξία έχει κοντινή συγγένεια με την αυτοεκτίμηση, χωρίς όμως να ταυτίζονται μεταξύ τους. Η αυτοεκτίμηση είναι αυτό που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και πιστεύουμε για τον εαυτό μας, ενώ η αυτοξία είναι η συνολική αξιολόγηση και αναγνώριση της ανθρώπινης δημιουργίας ως μοναδικής και αδιαμφισβήτητα πολύτιμης σε αυτή τη ζωή.

Φυσική Δραστηριότητα και Ψυχική Υγεία
Φυσική Δραστηριότητα

Η φυσική δραστηριότητα αποτελεί μία από τις βασικές συνιστώσες για την επίτευξη και διατήρηση ψυχικής, σωματικής και πνευματικής υγείας. Οποιαδήποτε μορφή συστηματικής σωματικής άσκησης αποτελεί πηγή αναζωογόνησης, όχι μόνο με βραχυπρόθεσμα, αλλά και με μακροπρόθεσμα οφέλη στην ψυχολογία μας. Ανεξάρτητα από την ηλικία ή το φύλο, η συστηματική άσκηση του σώματος συμβάλλει σε ένα ευρύ φάσμα ευεργετικών δράσεων σε ψυχικό και σωματικό επίπεδο.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares