έκφραση συναισθημάτων

Είναι αδιαμφισβήτητο πως ζούμε στην εποχή της «ψηφιακής εικόνας». Η τεχνολογία έχει αναπτυχθεί με τέτοιον τρόπο όπου ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό επαγγελμάτων αναπτύσσουν τη λεγόμενη «ψηφιακή τους επιχείρηση». Τα πάντα κινούνται με απίστευτες ταχύτητες, η πληροφορία μεταφέρεται σε κλάσματα του δευτερολέπτου από τη μία άκρη της γης στην άλλη, ενώ η γνώση εξαπλώνεται εκθετικά. 

Πώς επηρεάζει η σύγχρονη τεχνολογική έξαρση το κομμάτι των ανθρωπίνων σχέσεων

Θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει αυτήν την εποχή ως την ιδανικότερη από άποψη αμεσότητας και ποιότητας γνώσεων. Οι διανθρώπινες σχέσεις περιλαμβάνουν ένα φάσμα από ευρύτερες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις (εργασιακές) έως και προσωπκές (φιλικές, ερωτικές). Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος αυτής της κατηγοριοποίησης, η «ψηφιακή εποχή» φαίνεται να έχει επηρεάσει κατά πολύ τον φυσικό τρόπο προσέγγισης και αλληλεπίδρασης των ατόμων.

Σύμφωνα με μία πρόσφατη μελέτη, τα dating apps και τα chats έχουν μεταλλάξει τον τρόπο προσέγγισης, επιταχύνοντας ή ακόμη και απαλείφοντας πλήρως τη διαδικασία του φλερτ μεταξύ των δύο φύλων, ενώ άλλες μελέτες καταδεικνύουν πιο παγερές ως και «ρομποτικές» συμπεριφορές, με αποκλειστικό σκοπό την ερωτική συνεύρεση.

Άλλη μελέτη διεξήχθη σε πληθυσμό 3.461 κοριτσιών ηλικίας 8-12 ετών στις Η.Π.Α, με σκοπό να εξετάσει τα επίπεδα ευεξίας που δημιουργούν οι σχέσεις από τα social media συμπεριλαμβανομένων των video games, την ηλεκτρονική αλληλογραφία, τη συνομιλία μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων και των βίντεο - κλήσεων από τα μέσα κοινωνικής δικτύωση, σε σύγκριση με την κατ' ιδίαν επικοινωνία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα αρνητικά επίπεδα ευεξίας ήταν θετικά συσχετιζόμενα με την διαδικτυακή επικοινωνία, ενώ αντίθετα η επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο (face to face) είχε θετικό πρόσημο για την προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη του ατόμου.

Προσωπική και Ψηφιακή Επικοινωνία

Η προσωπική επικοινωνία σε σχέση με την ψηφιακή, φαίνεται να διατηρεί πλεονεκτικότερη θέση στην ανάπτυξη μίας υγιούς συμπεριφοράς και στο χτίσιμο δημιουργικών σχέσεων. Η «κατ' ιδίαν επικοινωνία», αποτελεί μία αρχέγονη ανάγκη κοινωνικοποίησης. Ενεργοποιεί τις βασικές αισθήσεις του ατόμου (όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση, αφή), ενώ ταυτόχρονα κινητοποιεί σκέψεις και συναισθήματα. Μέσα από τον προσωπικό διάλογο και την επικοινωνία το άτομο κατά κύριο λόγο εισέρχεται σε ένα υποσυνείδητο ταξίδι αυτοαντίληψης και αυτοαποκάλυψης, ενώ παράλληλα καθίσταται πρόθυμος στο να ακούσει, να αφουγκραστεί και να αποδεχτεί τις ανάγκες και τη διαφορετικότητα του άλλου.

Σε σχετική μελέτη ζευγάρια που εξέφραζαν περισσότερο τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο σχέσης, τόσο δυνατότερη γινόταν η σχέση, με αποτέλεσμα να χτίζουν από κοινού θετικά συναισθήματα αυτοεκτίμησης, αλληλοβοήθειας και αλληλοπροσφοράς. Αντίθετα οι σχέσεις που ήταν λιγότερο επικοινωνιακές και δεν εξέφραζαν τις προσωπικές ανάγκες και τα συναισθήματά τους, παρουσίαζαν μεγαλύτερα επίπεδα στρες, εσωτερικές συγκρούσεις, συναισθηματική αποστασιοποίηση και αρνητικές σκέψεις για τη ζωή.

Ένα από τα βασικότερα λάθη στην επικοινωνία συμβαίνει όταν οι άνθρωποι συγχέουν τη συναισθηματική τους έκφραση (διαδικασία) με την αποδοχή ή την απόρριψη (αποτέλεσμα).

Στην πραγματικότητα αυτές οι δύο συμπίπτουσες καταστάσεις αποτελούν ταυτόχρονα και δύο διαφορετικές πραγματικότητες. Η συναισθηματική έκφραση (διαδικασία) αναφέρεται στην έκφραση του υπερσυνειδητού μας κόσμου, της διαίσθησής μας, της δημιουργικής μας αλήθειας και στον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να την επικοινωνήσουμε με το περιβάλλον μας. Από την άλλη η αποδοχή ή η απόρριψη (αποτέλεσμα) αποτελεί μία πολυπαραγοντική κατάσταση. Είναι γεγονός ότι το υποκείμενο (αποδέκτης) πιθανόν να αποδοκιμάσει ή να μην αποδεχτεί πλήρως τις σκέψεις μας, ή τις προθέσεις μας, δεδομένου ότι η διαφορετικότητά του, οι αντιλήψεις και βιώματά του δεν είναι πάντοτε συμβατά με τα δικά μας. Η διαφορετικότητα του άλλου, όμως, σε καμία περίπτωση δεν σηματοδοτεί την απόρριψή μας ως προσωπικότητα.

Ο μόνος που πραγματικά μπορεί να μας απορρίψει είμαστε αποκλειστικά εμείς οι ίδιοι. Αυτός είναι ένας λόγος κατά τον οποίο πολλές φορές φοβόμαστε να “ανοιχτούμε συναισθηματικά” στην ιδέα και μόνο ότι θα απορριφθούμε.

Η έκθεση του εαυτού στις φοβίες του συντελεί στην αυτογνωσία

Όμως, πώς είναι δυνατόν να γνωρίσει κανείς καλύτερα τον εαυτό του εάν δεν εκτεθεί σε ό,τι τον φοβίζει; Συχνά ο φόβος της μη αποδοχής, σηματοδοτεί τον φόβο μίας προκαταβολικής απόρριψης των συναισθημάτων του ίδιου μας του εαυτού. Φανταστείτε την επικοινωνία με τη μορφή ενός ταξιδιού. Η συναισθηματική έκφραση αποτελεί τη διαδρομή, ενώ το αποτέλεσμα τον προορισμό. Η συναισθηματική έκφραση είναι το μέσο συναισθηματικής απελευθέρωσης από τα πρέπει και το μέσον επίγνωσης των θέλω. Το αποτέλεσμα είναι η τελική έκβαση μίας προσπάθειας αυτογνωσίας.

Η διαδικασία με το αποτέλεσμα αποτελούν δύο διαφορετικές συνιστώσες. Πολλές φορές όμως τείνουμε να συγχέουμε αυτά τα δύο, μετατρέποντας το αποτέλεσμα ως κύριο μέλημα και αυτοσκοπό, χάνοντας ή παραγκωνίζοντας τη μαγεία της διαδικασίας, που οδηγεί στο «γνώθι σ’ αυτόν». Μέσα από αυτήν την άγνοια της αξίας της διαδικασίας, οδηγούμαστε στην καλλιέργεια και συντήρηση ενός φαύλου κύκλου αρνητικών πυρηνικών πεποιθήσεων και στην επιβεβαίωση αυτοεκπληρούμενων προφητειών του τύπου: «αφού δεν είχα ή δεν θα έχω το επιθυμητό αποτέλεσμα δεν αξίζει να προσπαθήσω ή να ξαναπροσπαθήσω γι αυτό που θέλω ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα». Με αυτόν τον τρόπο τροφοδοτούμε υποσυνείδητα ένα νοητικό σχήμα αρνητικών συνδέσεων με τελικό αποδέκτη τη συναισθηματική μας καθήλωση.

Εάν το αποτέλεσμα ενδεχομένως να μην καταλήξει έτσι όπως επιδιώκουμε δε σημαίνει ότι δεν άξιζε ή δεν αξίζει η ίδια η διαδικασία. Όσο περισσότερο ταυτίζουμε τη διαδικασία με το αποτέλεσμα, τόσο περισσότερο καλλιεργούμε στον εαυτό μας συναισθηματικά μπλοκαρίσματα και γνωστικές διαστρεβλώσεις των θέλω έναντι των πρέπει. Σε αυτήν τη ψευδαίσθηση-προφύλαξη από τη «συναισθηματική μας έκθεση» έρχεται να συνηγορήσει «η ψηφιακή εποχή», όπου μέσα από ένα «αόρατο πλέγμα επικοινωνιακής αποστασιοποίησης», ανυψώνουμε οικειοθελώς ένα προστατευτικό τοίχος συναισθηματικής αποστασιοποίησης από την προσωπική επικοινωνία και ταυτόχρονα από την συνειδητότητα του ίδιου μας του εαυτού.

Θυμηθείτε πως όσο περισσότερο κουβαλάμε μέσα μας καταπιεσμένα και μη εκφραζόμενα συναισθήματα (θετικά ή αρνητικά), τόσο περισσότερο προσθέτουμε ψυχικό βάρος, και όσο περισσότερο δεν τα επικοινωνούμε, τόσο περισσότερο βιώνουμε εσωτερικές συγκρούσεις και ανασφάλειες. Είναι λοιπόν, στην ευεργετική μας ευχέρεια να αναλάβουμε την ευθύνη για τον εαυτό μας και για το είδος των σχέσεων που επιθυμούμε έτσι ώστε να χτίσουμε αυτό που πραγματικά μας εκφράζει και μας κάνει ευτυχισμένους.

 

Βιβλιογραφικές Πηγές:

1. Algoe SB. Find, Remind, and Bind: The functions of gratitude in everyday relationships. Social and Personality Psychology Compass. 2012;6(6):455–469.

2. Effective science from lab to field. American Psychologist. 2011;66(1):35–42. [PMC free article] [PubMed]

3. Algoe SB, Fredrickson BL, Gable SL. The social functions of the emotion of gratitude via expression. Emotion. 2013;13(4):605–609. [PubMed]

4. Andrade E. B., Ho T. H. (2009). Gaming emotions in social interactions. J. Consum. Res. 36, 539–55210.1086/599221 [Cross Ref]
Argyle M., Henderson M. (1985). The Anatomy of Relationships: And the Rules and Skills Needed to Manage Them Successfully. London: David & Charles

5. Ashforth B. E., Humphrey R. H. (1993). Emotional labor in service roles: the influence of identity. Acad. Manag. Rev. 18, 88–11510.2307/258824 [Cross Ref]

Συγγραφή Άρθρου

Τσώλη Σοφία - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Τσώλη Σοφία: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Συμβουλευτική Ψυχολόγος - M.Sc Εξειδίκευση στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και στη Διαχείριση του Στρες- ΕΚΠΑ Ιατρική Σχολή Αθηνών- Υπ.Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Καλλιέργησε τη Νοημοσύνη της Επιτυχίας
συναισθηματική νοημοσύνη

Το συναίσθημα θεωρείται ως το συμπληρωματικό στοιχείο μίας καλά δομημένης σκέψης. Όλοι γνωρίζουμε για παράδειγμα ότι τα χρώματα διεγείρουν τα συναισθήματα και προδιαθέτουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις μας.Αυτό σημαίνει ότι το άτομο χρειάζεται: Συναίσθημα και λογική ή λογική και συναίσθημα, για να πάρει μία απόφαση. 

Η διαχείριση του χρόνου ως μέθοδος αντιμετώπισης του στρες
διαχείριση χρόνου, στρες

Είναι χαρακτηριστικό πως στα πλαίσια του σύγχρονου τρόπου ζωής, ο άνθρωπος περισσότερο ελέγχεται από τον χρόνο, αντί να τον διαχειρίζεται κατάλληλα ο ίδιος. Έτσι, πολύ συχνά, τα άτομα θεωρούν τον χρόνο ανεπαρκή για να εκπληρώσουν είτε τις επαγγελματικές, είτε τις προσωπικές και ψυχαγωγικές τους δραστηριότητες. Η αδυναμία αυτή θεωρείται ως ένας από τους βασικούς στρεσογόνους παράγοντες. 

Ψυχική Ανθεκτικότητα Εφήβων
ψυχική ανθεκτικότητα, εφηβεία

Η εφηβεία είναι η μεταβατική περίοδος της δεύτερης δεκαετίας της ζωής του ανθρώπου κατά την οποία λαμβάνουν χώρα σημαντικές σωματικές, γνωσιακές, ψυχολογικές και συμπεριφορικές αλλαγές. Πριν από έναν αιώνα η εφηβεία εθεωρείτο απλώς μια διαδικασία σωματικής ωρίμανσης, που οδηγούσε το άτομο σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια που επηρέαζαν την υγεία του.

Αυτοέλεγχος
αυτοέλεγχος

Ο αυτοέλεγχος είναι μία από τις εντυπωσιακότερες λειτουργίες της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς αποτελεί την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να παρακάμπτει, να διακόπτει και άλλες φορές να τροποποιεί τις δικές του αποκρίσεις, κυρίως στα περιβαλλοντικά ερεθίσματα.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :