μηχανισμός προβολής

Συχνά έχουμε την αίσθηση ότι οι γύρω μας, μας αδικούν και μας φέρονται άσχημα, παραδείγματος χάριν ένας ζηλόφθονος σύντροφος, ένας επικριτικός γονέας, ένας ανυπόφορος συνάδελφος. Βλέπουμε παντού εχθρούς και μας διαφεντεύει το αίσθημα της αδικίας νιώθοντας ανήμποροι να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας.
Τι συμβαίνει όμως όταν ο κύριος εχθρός μας είναι ο ίδιος μας ο εαυτός;

Όταν μέσα από τις προβολές μας στους άλλους, μεταθέτουμε τα δικά μας οδυνηρά συναισθήματα;
Όταν στη δυσκολία μας να αναγνωρίσουμε και να διαχειριστούμε τον φόβο, την αγωνία και την ενοχή μας, επιτρέπουμε στους «κακοποιητές» μας να γίνουν εκείνοι οι διαβιβαστές των δικών μας συναισθημάτων, για εμάς;

Σύμφωνα με τον Freud οι άμυνες λειτουργούν στο άτομο ως ένα μέσο να αποφύγει την αναβίωση οδυνηρών εμπειριών του παρελθόντος με φόβο ότι κάτι τέτοιο θα του προκαλούσε ανυπόφορη ψυχική οδύνη. Σύμφωνα με τη Nancy McWilliams στην «Ψυχαναλυτική Διάγνωση» ένα άτομο με αμυντική συμπεριφορά προσπαθεί να αποφύγει ή να διαχειριστεί κάποιο ισχυρό ή και απειλητικό συναίσθημα (άγχος, υπερβολική θλίψη, ντροπή, φθόνο και άλλες αποδιοργανωτικές συναισθηματικές εμπειρίες) ή / και να διατηρήσει την αυτοεκτίμηση του. (σελ. 231).

Προβολή - Μηχανισμός άμυνας του εγώ και ασυνείδητος εχθρός μας

Αναγνωρίζοντας την προβολή ως μία πρωτογενή αμυντική διεργασία, με τον όρο αυτό αναφερόμαστε στην δυσκολία του ατόμου να βάλει ένα όριο ανάμεσα στον εαυτό και στον έξω κόσμο, προβάλλοντας στους άλλους τα δικά του ασυνείδητα και αποκηρυγμένα συναισθήματα. Το άτομο τείνει να αγνοεί την ύπαρξη αυτών των χαρακτηριστικών στον εαυτό του ή δυσκολεύεται να τα αποδεχτεί με αποτέλεσμα να τα αποδίδει στον άλλο και να νιώθει θυμό και θλίψη που βλέπει ένα τέτοιο καθρέφτισμα του εαυτού του.

«Στις κακοήθεις μορφές της η προβολή προκαλεί επικίνδυνες παρανοήσεις και ανείπωτη βλάβη στις διαπροσωπικές σχέσεις. Όταν οι προβαλλόμενες στάσεις παραποιούν σε μεγάλο βαθμό το αντικείμενο στο οποίο προβάλλονται, ή όταν αυτό που προβάλλεται απαρτίζεται από αποκηρυγμένα και ιδιαίτερα αρνητικά τμήματα του ατόμου που προβάλλει, τότε δημιουργούνται ένα σωρό προβλήματα. Οι άλλοι δυσανασχετούν με τις διαστρεβλώσεις που υφίσταται η εικόνα τους, και μπορεί να αντιδράσουν με θυμό όταν αντιμετωπίζονται άδικα από το άτομο που πραγματοποιεί την προβολή ως επικριτικοί, ζηλόφθονοι ή καταδιωκτικοί.» (σελ.253)

Προβάλλοντας λοιπόν στους άλλους όλα εκείνα που δεν είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε μπορεί να μοιάζει ανακουφιστικό προς στιγμήν.

Τι συμβαίνει όμως όταν όλη αυτή η επιθετικότητα που διοχετεύεται στην ασυνείδητη πρακτική μας, επιστρέφει σε εμάς;
Μοιάζει να παίρνουμε το ρόλο του θύτη και του θύματος μαζί.

Έτσι κατηγορώντας το σύντροφο μας, για παράδειγμα, για επιθετική συμπεριφορά μπορεί αυτό να είναι μία απάντηση στη δική μας αδιαφορία, που δεν μπορούμε να αποδεχθούμε, να διαχειριστούμε και να συζητήσουμε μαζί του. Βάζοντας τον άλλο σε μία θέση απολογητική, είναι πολύ πιθανό να έρθουμε εν τέλει αντιμέτωποι με τον θυμό, την απόγνωση η και ακόμα την απομάκρυνση του από εμάς.

Ενδοσκόπηση, η απαραίτητη διαδικασία για τη διαχείριση των προβολών μας

Είναι σημαντικό, για να μπορέσουμε να διαφυλάξουμε τις διαπροσωπικές μας σχέσεις να μπορέσουμε να έρθουμε σε επαφή με τις προβολές μας και να τις επεξεργαστούμε. Με τον τρόπο αυτό θα καταφέρουμε να διαχωρίσουμε τον πραγματικό συναισθηματικό μας κόσμο από τη φαντασίωση της εικόνας μας μέσα από τους άλλους. Να δώσουμε στον εαυτό μας χώρο για μία εσωτερική διεργασία μέσα από την οποία θα είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε τα συναισθήματα μας, και να διαχωρίσουμε τα ερεθίσματα που μας τα προκαλούν.

Όσο σκληρό και αν είναι αναγνωρίζοντας όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά μου που δε θέλω να βλέπω στον εαυτό μου και ως συνέχεια τα προβάλλω στους άλλους, θα έχω κάνει ένα μεγάλο βήμα για αλλαγή.

Είναι μία δύσκολη διαδικασία που απαιτεί χρόνο, κόπο και πρώτα από όλα να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας. Αφήνοντας για λίγο κατά μέρος την επίκριση μίας δύσκολης σχέσης της καθημερινότητας μας, που μας προκαλεί δυσφορία, δίνουμε μία ευκαιρία μέσα από μία τέτοια διαδικασία ενδοσκόπησης να ανακαλύψουμε και ένα δικό μας μερίδιο ευθύνης. Μία τέτοια στάση θα έχει ως αποτέλεσμα ένα αίσθημα ηρεμίας και ανακούφισης και πιο υγιείς σχέσεις τόσο σε προσωπικό όσο σε επαγγελματικό επίπεδο.

 

Πηγή:

McWilliams N. (2011). Ψυχαναλυτική Διάγνωση. Αναθεωρημένη Έκδοση. Εκδόσεις ΙΨΥ

Συγγραφή Άρθρου

Φούντα Μαρία - Ψυχοθεραπευτής

Φούντα Μαρία: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Σύμβουλος Ψ.Υγείας, BA Ψυχολογίας και Επικοινωνίας (UIndy), Pgd Σχεσιακής Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας (ΙΣΟΨ), εκπ. στο μεταπτυχιακού επιπέδου πρόγραμμα «Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβων» του Μητροπολιτικού Κολλεγίου. Παροχή ατομικών συνεδριών σε ενήλικες, εφήβους και παιδιά, συμβουλευτική γονέων με ειδίκευση σε θέματα όπως διαπροσωπικές σχέσεις, αγχώδεις διαταραχές, διατροφικές διαταραχές, προσωπική ανάπτυξη.
Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ο Έρωτας στα χρόνια της οθόνης
Έρωτας μέσω διαδικτύου

Νομίζω ότι η ερωτική διεκδίκηση αποτελεί μια ψευδαίσθηση. Παλεύω ενάντια σε φανταστικούς ανεμόμυλους. Θεωρώ ότι, αν και αυτού του είδους η ψευδαίσθηση συχνά μου χαρίζει μια ευφορία και με παρηγορεί, στην ουσία με αποδυναμώνει και με αποξενώνει. ― Irvin D. Yalom, Ο Δήμιος του Έρωτα κι άλλες Ιστορίες Ψυχοθεραπείας

Η Αξία της Ενσυναίσθησης στις Διαπροσωπικές Σχέσεις
Ενσυναίσθηση στις σχέσεις

Συμφωνά με το Αγγλικό Λεξικό της Οξφόρδης το συναίσθημα ορίζεται ως «οποιαδήποτε αναταραχή ή αναστάτωση του νου, αίσθημα, πόθος. Οποιαδήποτε σφοδρή ή εξημμένη ψυχική κατάσταση». Θυμός, θλίψη, φόβος και αγάπη είναι μερικά από τα βασικά συναισθήματα που βιώνουμε ανάμεσα στα εκατοντάδες άλλα συναισθήματα μας, που ίσως δεν είναι εύκολο να αποδοθούν με λέξεις.

Πόσο με αντιπροσωπεύουν οι ρόλοι που επιλέγω;
Ρόλοι και προσωπικότητα

Φίλος, συνάδελφος, σύντροφος, παιδί, γονέας, επαγγελματίας. Αυτοί είναι κάποιοι από τους ρόλους που λίγο πολύ όλοι στην καθημερινότητα μας καλούμαστε να αναλάβουμε. Ρόλοι οι οποίοι εναλλάσσονται ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο κινούμαστε και με τους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε στην κάθε δεδομένη περίπτωση.

Φοβάμαι να έρθω κοντά γιατί δεν αντέχω να σε χάσω
Σχέσεις και φόβοι

Πόσες φορές έχουμε αναρωτηθεί, ξεκινώντας μία νέα σχέση, τι μπορεί να θέλει το άλλο πρόσωπο από εμάς, πόσο ειλικρινείς είναι οι προθέσεις του και μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε μαζί του;

Ποικίλα σενάρια, άλλοτε αυτοκαταστροφικά και βασανιστικά, άλλοτε όμορφα και ανακουφιστικά. Σπάνια όμως αναρωτιόμαστε τι είμαστε εμείς σε θέση να προσφέρουμε στον επιθυμητό άλλο, αν είμαστε πραγματικά διαθέσιμοι για εκείνον και αν μπορούμε ειλικρινά να αντέξουμε τη συναισθηματική εγγύτητα που ορίζει μία σχέση.

Βρείτε ειδικό Ψυχικής Υγείας

Αναζητήστε ειδικούς στον μοναδικό εξειδεκευμένο κατάλογο στο ελληνικό διαδίκτυο.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares