Μέσα από την εμπειρία μου στην ψυχοθεραπεία με ενήλικες, διαπιστώνω ότι οι άνθρωποι όταν αποφασίζουν να επισκεφτούν έναν ειδικό ψυχικής υγείας είναι περισσότερο πρόθυμοι να μοιραστούν την αλήθεια τους γύρω από τη ζωή τους παρά οποιοδήποτε ψέμα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που θεραπευτικά θα μπορούσε ένα άνθρωπος να αποκρύψει ένα μέρος της ψυχικής του κατάθεσης μέσα στην θεραπεία.

Το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας του Psychology.gr ξεχώρισε και προτείνει 5 βιβλία για την ψυχοδυναμική θεραπεία και ψυχανάλυση για ψυχιάτρους, ψυχολόγους και συμβούλους ψυχικής υγείας. Προμηθευτείτε τα βιβλία με έκπτωση από το βιβλιοπωλείο της Πύλης μας.

O Sigmund Freud γεννήθηκε στη Μοραβία το 1856. Σπούδασε στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Αναμφίβολλα, η εκεί εκπαίδευσή του έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη θεωρία της ψυχανάλυσης που διατυπώθηκε εκ μέρους του.

Σε αυτό το άρθρο, θα διαβάσετε: για τη σημαντικότητα της διαφάνειας του ψυχοθεραπευτή, τα είδη αυτοαποκάλυψης και την οπτική διαφορετικών ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων σχετικά με την αναγκαιότητα της αυτοαποκάλυψης.

Θα διαβάσετε ακόμη, την εμπειρική άποψη για την αυτοαποκάλυψη του θεραπευτή, τριών ειδικών ψυχικής υγείας, συνεργατών του psychology.gr

«Η Ψυχοθεραπεία δεν είναι υποκατάστατο της ζωής αλλά μια γενική πρόβα για την ζωή. Με άλλα λόγια, παρόλο που η ψυχοθεραπεία απαιτεί μια στενή σχέση, η σχέση δεν είναι σκοπός – είναι μέσο για την επίτευξη ενός σκοπού» Ιrvin Yalom

Πρόσφατα μου ζητήθηκε να γράψω μια εισαγωγή σε ένα κλασικό βιβλίο για την εποπτεία, το: The Quiet Profession, γραμμένο από την Anne Alonso, μέντορά μου.

Παρά τις διαφορές μεταξύ διάφορων τεχνικών, μεθόδων και θεωριών, όλες οι μορφές ψυχοθεραπείας έχουν μερικά κοινά στοιχεία:

Στα πλαίσια της προσπάθειας μας στο E-Psychology να υποστηρίζουμε και διευκολύνουμε το έργο των φοιτητών ψυχολογίας, σας προσκαλούμε να συμμετέχετε στην έρευνα ψυχολογίας της φοιτήτριας Κελγιάννη Ειρήνης, με θέμα "Ποιος είναι ο ρόλος της ερωτικής μεταβίβασης στην θεραπευτική σχέση".

Η συστηματική απευαισθητοποίηση και η θεραπεία παρατεταμένης έκθεσης ανήκουν σε μια γενική προσέγγιση της κλινικής ψυχολογίας που είναι γνωστή ως θεραπεία συμπεριφοράς.

Το Τμήμα Επιμέλειας και Σύνταξης του Psychology.gr επικοινώνησε με συνεργάτες-ειδικούς ψυχικής υγείας θέτοντας το ερώτημα αν η ηλικία αποτελεί κριτήριο επιλογής για ένα θεραπευόμενο που ενδιαφέρεται να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία.

Μέσα στο ρεπερτόριο των παρεμβάσεων ενός ψυχοθεραπευτή βρίσκεται μια από τις πιο παράδοξες, υποτιμημένες αλλά και παρεξηγημένες έννοιες. Η σιωπή. Μάλιστα μερικές από τις πιο ισχυρές στιγμές σε μια «ομιλούμενη θεραπεία» μπορεί να μην περιλαμβάνουν καν την ομιλία. Η έννοια της σιωπής έχει αναπτυχθεί και αλλάξει με το χρόνο.

Για τις διαταραχές της προσωπικότητας η διαμόρφωση μιας πιο στενής και θερμής θεραπευτικής σχέσης είναι πιο σημαντική από τις διαταραχές του Άξονα I, καθώς απαιτούν θεραπεία μεγάλης διάρκειας και με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (Beck & Freeman, 1990). Στις διαταραχές προσωπικότητας τα φαινόμενα της μεταβίβασης δίνουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα σχήματα του θεραπευόμενου.

Υπάρχουν πλήθος θεωρίες για το πως θεραπεύει η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, απο νευρωτικά αδιέξοδα και σχεσιακά προβλήματα μέχρι πιο σοβαρά ψυχικά προβλήματα όπως οι αγχώδεις διαταραχές, η κατάθλιψη ακόμα και η ψύχωση. Ωστόσο θα επισημάνω τρία βασικά σημεία της θεραπευτικής λειτουργίας:

Ήδη από την αρχαιότητα, η θεραπεία του σώματος και της ψυχής συνδέεται με τον κοινωνικά κατασκευασμένο ρόλο του θεραπευτή, καθώς και τη συναισθηματική και συνεργατική σχέση που μοιράζονται με τον θεραπευόμενο.

Τι είναι οι Θεωρίες Προσωπικότητας; Ως Θεωρίες Προσωπικότητας ορίζονται οι θεωρητικές προσεγγίσεις οι οποίες προσφέρουν εξηγήσεις για την ανθρώπινη συμπεριφορά, τη σκέψη και το συναίσθημα.

Οι Θεωρίες Προσωπικότητας συνήθως ασχολούνται με τη δομή της προσωπικότητας, τη διεργασία, την ανάπτυξη, την ψυχοπαθολογία και την αλλαγή της συμπεριφοράς (Cervone & Pervin, 2013).

Η μεταβίβαση όπως ορίστηκε από τον Φρόυντ το 1912, είναι η ασυνείδητη ανάπτυξη συναισθημάτων, συμπεριφορών και στάσεων προς το πρόσωπο του θεραπευτή που δε δικαιολογούνται από την θεραπευτική συνθήκη. Για πολλά χρόνια η έννοια της μεταβίβασης γινόταν δεκτή αποκλειστικά από τους κόλπους της ψυχανάλυσης ενώ οι πιο σύγχρονοι θεωρητικοί αποδέχονται πως αντανακλά μία γενικότερη στάση του ανθρώπου στο να ερμηνεύει τα πρόσωπα γύρω του μέσα από παρελθοντικές σχεσιακές εμπειρίες.

Η θεραπευτική διαδικασία περιέχει μια σειρά από ικανότητες και δεξιότητες του θεραπευτή, με σκοπό την πιο αποτελεσματική παροχή βοήθειας προς τον θεραπευόμενο. Μερικές από αυτές είναι: η ενσυναίσθηση, η ενεργητική ακρόαση, η καλή χρήση αλλά και κατανόηση λεκτικών και μη λεκτικών μηνυμάτων, η αντανάκλαση και πολλά ακόμη. 

Οι διαδικασίες της ασυνείδητης επικοινωνίας δεν είναι επαρκώς κατανοητές. Αυτές οι διαδικασίες μπορεί να είναι αινιγματικές αλλά όχι απόκρυφες. Δεν πρόκειται για εξωαισθητηριακή αντίληψη. Βασίζονται αποκλειστικά σε δεδομένα αισθητηριακά (τα οποία συχνά προσλαμβάνονται ασυνείδητα).

Στα πλαίσια της ενότητας «Οι ψυχοθεραπευτές στο ντιβάνι», η ομάδα του Psychology.gr επικοινώνησε με συνεργάτες-Ειδικούς Ψυχικής Υγείας θέτοντας το ερώτημα αν οι θρησκευτικές πεποιθήσεις του ψυχοθεραπευτή έχουν σημασία και αποτελούν κριτήριο επιλογής ή απόρριψης για κάποιον που ενδιαφέρεται να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία.

Οι David και Jill Scharff πιστεύουν ότι στόχος είναι η  διασφάλιση της θεραπευτικής συμμαχίας και η ενθάρρυνση της εμφάνισης της μεταβίβασης. Θεωρούν βοηθητικό ένα καλό εκπαιδευτικό επίπεδο της οικογένειας, υψηλού βαθμού λεκτικοποίηση, πλούσια συμβολική σκέψη και να μην υπάρχουν ανυπέρβλητες δυσκολίες στη διαχείριση καταστάσεων ματαίωσης.