Υπάρχουν πλήθος θεωρίες για το πως θεραπεύει η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, απο νευρωτικά αδιέξοδα και σχεσιακά προβλήματα μέχρι πιο σοβαρά ψυχικά προβλήματα όπως οι αγχώδεις διαταραχές, η κατάθλιψη ακόμα και η ψύχωση. Ωστόσο θα επισημάνω τρία βασικά σημεία της θεραπευτικής λειτουργίας:

Μεταβίβαση

Το ένα είναι η μεταβίβαση , λειτουργία στην οποία ο αναλυόμενος  μεταβιβάζει ασυνείδητα στο πρόσωπο του θεραπευτή και στο εδώ και τώρα της θεραπευτικής πράξης, τα εσωτερικευμενα αντικείμενα (σημαντικά πρόσωπα) του παρελθόντος, επαναδιαπραγματευόμενος έτσι τις παρελθούσες σχέσεις του  με ένα νέο τρόπο.

Αντιμεταβίβαση

Το δεύτερο ειναι η αντιμεταβίβαση, δηλαδή αυτά που αισθάνεται ο αναλυτής μέσα απο τη θεραπευτική σχέση του με τον αναλυόμενο . Λειτουργία κατα την οποία ο αναλυτής συναισθάνεται το προβαλλόμενο ασυνείδητο υλικό του αναλυόμενου, το οποίο αντανακλά σε αυτόν μέσω των ερμηνευτικών του σχόλιων. 

Η συνθήκη της θεραπείας

Το τρίτο είναι η ίδια η συνθήκη της θεραπείας. Κάποιος είναι αναλυτής  σε ένα συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος προσπαθεί να αφουγκραστεί, μέσω της ονειροπόλησης -σύνδεσης του δικού του ασυνειδήτου με το ασυνείδητο του θεραπευόμενου, τα ασυνείδητα, άμορφα ψυχικά θραύσματα στοιχείων β (κατά bion), των ανεπεξέργαστων δηλαδή ψυχικών υπολειμμάτων και τη μετατροπή τους σε στοιχεία α, που αποτελούν την πρώτη ύλη της σκέψης και της συμβολοποίησης του συμπτώματος. Προάγεται έτσι η σκέψη σε σχέση με το άλογο, ακατανόητο σύμπτωμα.

Η θεραπεία είναι σχέση

Επομένως ο αναλυτής  δεν είναι παθητικός δέκτης του συμπτώματος, στο λέγειν του θεραπευόμενου, αλλά γίνεται μέρος του συμπτώματος αυτού. Πέρα από αυτό, ο αναλυτής γίνεται μέρος του προβλήματος του αναλυόμενου. Όπως λέει και ο Nasio "Σε μια θεραπεία που έχει ξεκινήσει για τα καλά, το σύμπτωμα είναι τόσο συνδεδεμένο με την παρουσία του αναλυτή, που ο ένας θυμίζει τον άλλον : Όταν υποφέρω θυμάμαι τον αναλυτή μου"!

Ετσι η θεραπεία δεν ειναι κατευθύνσεις, νουθεσίες και σοφά λόγια απο τον αναλυτή προς τον αναλυόμενο. Είναι κατα κύριο λόγο συναισθήματα που βιώνονται μέσω της διυποκειμενικής σχέσης στο αναλυτικό γραφείο . Η θεραπεία ειναι σχέση.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αθανάσιος Νικολαιδης

nikolaidis athanasiosΨυχολόγος, απόφοιτος του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ψυχοδυναμικός ψυχοθεραπευτής και ψυχαναλυτής Ομάδας εκπαιδευόμενος στην ΕΕΨΨΟ.