Οι γρήγοροι ρυθμοί του σύγχρονου τρόπου ζωής πολύ συχνά οδηγεί τους ανθρώπους στην αποξένωση και την αποστασιοποίηση από τις ψυχολογικές τους ανάγκες.

Η αποστασιοποίηση ως άμυνα του ψυχισμού

Η αποστασιοποίηση αυτή είναι μια άμυνα του ανθρώπινου ψυχισμού προκειμένου να μην έρθει σε επαφή με δύσκολα αρνητικά συναισθήματα και ακάλυπτες εσωτερικές ανάγκες. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αποφεύγουμε να έρθουμε αντιμέτωποι με μια κατάσταση που μας δυσκολεύει στρεφόμαστε σε άλλες δραστηριότητες που μας αποσπούν την προσοχή ή μας απομακρύνουν από την κατάσταση αυτή. Για παράδειγμα, αντί να συζητήσουμε με το σύντροφό μας το πρόβλημα που έχουμε στην επικοινωνία μας, προτιμάμε να λείπουμε από το σπίτι πολλές ώρες για να μην τον βλέπουμε. Μπορεί επίσης να αποφεύγουμε να εστιάσουμε μέσα μας και να αφουγκραστούμε τι είναι αυτό που μας προκαλεί αίσθημα κενού, θλίψη, θυμό, ανία, κλπ. και προσπαθούμε να καλύψουμε τα δυσάρεστα συναισθήματα που νιώθουμε με ποικίλες εξωτερικές δραστηριότητες που ίσως να μην μας εκφράζουν τελικά.

Επίσης, στην εποχή μας η τεχνολογία ενώ αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να μας φέρει πιο κοντά, τελικά μας απομάκρυνε. Πολλές φορές χρησιμοποιείται ως μέσο αποστασιοποίησης, ώστε να απασχολούμε το μυαλό μας για να μην έρθουν στην επιφάνεια αυτά που μας δυσαρεστούν στον εαυτό μας ή στις σχέσεις μας. Για παράδειγμα, απασχολούμαστε περισσότερο με το κινητό μας, παρά με το συναναστραφούμε με τους ανθρώπους που βρίσκονται στον ίδιο χώρο με εμάς.

Ψυχική υγεία και διαχείριση προσωπικών σχέσων

Λόγω της κατάστασης της πανδημίας του κορωνοιού, διαμορφώθηκε μια νέα συνθήκη όπου πρέπει να βρισκόμαστε στο σπίτι μας και να περιορίσουμε σε μεγάλο βαθμό το χρόνο που ξοδεύαμε έξω από αυτό. Αναγκαζόμαστε, επίσης, να περιορίσουμε τις πρόσωπο με πρόσωπο κοινωνικές μας συναναστροφές και να βλέπουμε από κοντά μόνο τα άτομα που μένουμε μαζί στο ίδιο σπίτι ή να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία για να επικοινωνήσουμε με τους άλλους. Η πανδημία του κορωναϊού μας έφερε αντιμέτωπους με ποικίλες διαστάσεις της υγείας μας.Αρχικά με τη σωματική μας υγεία. Εάν δεν πάσχουμε από κάποιο νόσημα, πολλές φορές τη θεωρούμε δεδομένη και πιθανόν την παραμελούμε, δουλεύουμε εξαντλητικά, τρέχουμε συνεχώς να κάνουμε πράγματα ξεχνώντας ότι ο οργανισμός μας έχει ανάγκη και από κάποιες ώρες χαλάρωσης.

Αίσθηση απειλής. Η επίδραση στην ψυχική υγεία

Στη συνέχεια μας φέρνει αντιμέτωπους με την ψυχική υγεία και ευεξία. Η αβεβαιότητα και η αίσθηση απειλής που βιώνουμε από κάτι που δεν είναι ορατό με τα μάτια μας, μας δημιουργεί ανησυχία, φόβο και άγχος και μπορεί να πυροδοτήσει ή να εντείνει κάποια ψυχική διαταραχή. Έπειτα μας φέρνει αντιμέτωπους με την υγεία των προσωπικών μας σχέσεων. Πόσο κοντά νιώθουμε με την οικογένεια μας ή με τον σύντροφό μας, τώρα που πρέπει να μείνουμε μέσα στο σπίτι για όλη την ημέρα;

Η αποστασιοποίηση προκαλεί μοναξιά

Υπάρχουν επίσης και οι άνθρωποι που μένουν μόνοι τους και δεν έχουν κοντά κάποιο δικό τους άνθρωπο, ή μπορεί να μην έχουν σύντροφο ή φίλους και η τωρινή συνθήκη της κοινωνικής αποστασιοποίησης ίσως τους προκαλεί μεγαλύτερη μοναξιά. Επίσης μπορεί να διαπιστώσουμε ότι πράγματα τα οποία πριν τα θεωρούσαμε αυτονόητα ή τα προσπερνούσαμε στη γρήγορη καθημερινότητά μας και δεν τους δίναμε σημασία, τελικά δεν είναι τόσο δεδομένα όσο νομίζαμε.

Ένας τρόπος για να αξιοποιήσουμε αυτό το διάστημα θετικά για εμάς είναι να δούμε την παραμονή στο σπίτι ως μια ευκαιρία για να εστιάσουμε μέσα μας, να δούμε τι μας λείπει σε ψυχολογικό - συναισθηματικό επίπεδο για να νιώθουμε καλά και να καλλιεργήσουμε τον εαυτό μας με δημιουργικές δραστηριότητες.

Εάν μένουμε στο σπίτι μαζί με το σύντροφό μας ή την οικογένειά μας:

  • Πόσο ισορροπημένες σχέσεις έχουμε μαζί τους;
  • Τι είδους προβλήματα έχουμε στην επικοινωνία μας και είχαμε απομακρυνθεί το προηγούμενο διάστημα; Τι μπορούμε να κάνουμε από κοινού για να το διορθώσουμε;
  • Είμαστε πραγματικά ικανοποιημένοι για αυτή τη σχέση; Σε ποιες βάσεις την έχουμε στηρίξει;
  • Φροντίζουμε να περνάμε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά μας μέσα στο σπίτι, αντί να περνάμε τη μέρα ο καθένας με το κινητό ή το τάμπλετ του. Ας μην ξεχνάμε ότι κάποια στιγμή θα μεγαλώσουν και θα έχουν τις δικές τους ασχολίες και παρέες, οπότε οι στιγμές που περνάμε μαζί τους είναι ανεκτίμητες.
  • Φροντίζουμε να περνάμε και χρόνο με τον εαυτό μας, κάνοντας πράγματα που μας αρέσουν.
  • Προσπαθούμε από κοινού να έρθουμε πιο κοντά με τον σύντροφό μας, εφόσον μας ενδιαφέρει η σχέση αυτή.

Εάν είμαστε μόνοι μας αυτό το διάστημα:

  • Μπορούμε να κάνουμε πράγματα μέσα στο σπίτι που μας χαλαρώνουν και μας ευχαριστούν ή να καλλιεργήσουμε το μυαλό μας. Για παράδειγμα να διαβάσουμε βιβλία, να κάνουμε γυμναστική, να κοιμηθούμε όσο θέλουμε, να ψάξουμε βιντεο στο ίντερνετ σχετικά με κάτι που μας αρέσει, όπως οι κατασκευές, ο χορός, η μαγειρική, να δούμε on-line δωρεάν μαθήματα για ένα θέμα που μας ενδιαφέρει, κλπ.

  • Να εστιάσουμε στον εαυτό μας και να σκεφτούμε πώς θα θέλαμε να είναι η ζωή μας όταν θα έχει τελειώσει αυτή η κατάσταση. Τι δεν μας ευχαριστεί στη ζωή μας όπως ήταν μέχρι τώρα; Με ποιους τρόπους μπορούμε να το αλλάξουμε; Πώς θα θέλαμε να είναι οι μελλοντικές μας σχέσεις με τους άλλους ή ένας πιθανός σύντροφος; Τι χρειάζεται να δουλέψουμε πάνω σε αυτό; Tι χρειάζεται να δουλέψουμε στον εαυτό μας; Τι είναι αυτό που μας ευχαριστεί πραγματικά να κάνουμε;

Ας δούμε λοιπόν την παραμονή στο σπίτι ως μια ευκαιρία για να ρίξουμε τους γρήγορους ρυθμούς της ζωής μας, να σκεφτούμε τι έχει πραγματικά σημασία για εμάς, τι θέλουμε από τον εαυτό μας και τους άλλους, να αναγνωρίσουμε ότι ακόμα και τα απλά πράγματα έχουν αξία και δεν είναι δεδομένα. Και έτσι ίσως όταν τελειώσει αυτή η κατάσταση να έχουμε αποκτήσει περισσότερη επαφή με τον εσωτερικό μας εαυτό και μια άλλη οπτική για τον κόσμο.

Συγγραφή Άρθρου

Ειρήνη Γελέκη - Ψυχολόγος

Ειρήνη Γελέκη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος ΜSc- Ψυχοθεραπεύτρια, πτυχιούχος Τμήματος Ψυχολογίας- Παντείο Παν/μιο, προγρ. Κλινικής Ψυχοπαθολογίας- Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθήνας. Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία/ Κλινική Υπνοθεραπεία, Γνωσιακή- Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία, Συστημική Ψυχοθεραπεία & Συμβουλευτική, Συστημικό Ψυχόδραμα