Η Αόρατη Διαθήκη: Τα όνειρα που κληρονομήσαμε

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Υπάρχει ένα αόρατο συμφωνητικό, μια αόρατη διαθήκη που υπογράφουμε με το που ερχόμαστε σε αυτόν τον κόσμο που δεν αφορά τα περιουσιακά στοιχεία. Αφορά στις ανεκπλήρωτες επιθυμίες των γονιών μας, τα ανεκπλήρωτα όνειρά τους και τις προσδοκίες που φορτώθηκαν στις δικές μας πλάτες σαν δικές μας φιλοδοξίες.

Περιλαμβάνει ακόμα και τις σιωπές τους μπροστά στα δικά τους τραύματα, που κληροδοτούνται σε εμάς όχι σαν αδυναμία αλλά σαν ένδειξη δύναμης. Έτσι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μεγαλώνοντας κουβαλάμε ένα βάρος που δεν μας ανήκει αλλά καθορίζει και κρίνει κάθε μας βήμα αφού πρέπει να γινόμαστε οι συνεχιστές και πιθανοί θεραπευτές αυτών των απωθημένων.

Πολλοί ενήλικες περνούν τη ζωή τους προσπαθώντας να λάβουν την επιβεβαίωση και το μπράβο που δεν έλαβαν έως τώρα. Υπάρχουν σιωπηλά μηνύματα που οι μεγάλοι απευθύνουν στα παιδιά. Έτσι μαθαίνουν να τα αποκωδικοποιούν και να καταλαβαίνουν ότι για να γίνουν αρεστά, αγαπητά και αποδεκτά πρέπει να πετύχουν πράγματα και στόχους που άλλοι δεν πέτυχαν.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ζωή μας να μετατρέπεται σε μια διαρκή επίδειξη ικανοτήτων, κατάκτησης στόχων που ποτέ όμως δε μοιάζουν αρκετοί. Και δε θα είναι, μέχρι να ακουστεί το πολυπόθητο «Μπράβο».

Ακόμα πιο επικίνδυνα είναι όμως αυτά που δεν ειπώθηκαν ποτέ: Σιωπές μπροστά σε δύσκολα προβλήματα, κρυμμένη θλίψη και γονείς που δεν έμαθαν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, αφού είχαν και αυτοί διδαχθεί ότι η συναισθηματική έκφραση είναι ένδειξη ευαλωτότητας.

Αποτέλεσμα; Τα παιδιά κληρονομούν έναν βουβό οδηγό επιβίωσης. Ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα σπίτι όπου τα δύσκολα συναισθήματα θάβονται, μαθαίνει ότι ο πόνος του δεν έχει χώρο και ίσως να μην έπρεπε να υπάρχει.

Έτσι το παιδί αυτό ως ενήλικας γίνεται ο σύντροφος που απομονώνεται όταν πιέζεται, ο επαγγελματίας που παθαίνει burnout επειδή δεν έμαθε ποτέ να βάζει όρια, ο άνθρωπος που ξεσπά απροειδοποίητα, γιατί η εσωτερική του αποθήκη συναισθημάτων έχει πια υπερχειλίσει.

Οι σιωπές των γονιών γίνονται ο δικός μας εσωτερικός πόλεμος.

Πέρα από τις σιωπές, τις φιλοδοξίες και τα όνειρα κληροδοτούμε και φόβους. Φόβους που που δεν εκφράστηκαν ποτέ, που παραμόνευαν κάθε μέρα. Από τον φόβο της απόρριψης, της οικονομικής ανασφάλειας μέχρι τον φόβο της έκθεσης και της αποτυχίας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην έχουμε μόνο το όνειρο του να πετύχουμε αλλά και την αγωνία αν θα αποτύχουμε. Έτσι μπολιάζεται μέσα μας ένα αίσθημα φόβου για πράγματα και συνθήκες που μπορεί να μην τα ζήσαμε ποτέ. Προσπαθούμε να αποφύγουμε καταστάσεις πριν καν παρουσιαστούν μπροστά μας.

Η αόρατη αυτή διαθήκη δε γράφεται μόνο από τους γονείς μας όμως. Συμπληρώνεται καθημερινά από τους φίλους, τις παρέες, το σχολικό περιβάλλον, την ίδια την κοινωνία. Αν η διαφορετικότητα δεν είναι αποδεκτή από την κοινωνία τότε μαθαίνουμε να κρύβουμε τον πραγματικό μας εαυτό. Αν ο σύντροφος μας θέλει να έχει τον συναισθηματικό έλεγχο, αυτό οδηγεί σε μία σχέση που ενισχύει τις ανασφάλειές μας. Αν στο σχολείο κρινόμαστε μόνο από το βαθμό μας τότε μαθαίνουμε ότι κρινόμαστε μόνο από τις επιδόσεις μας. Αν σε μία παρέα εξετάζεται μόνο η δημοφιλία μας για να γίνουμε αποδεκτοί, οδηγούμαστε σε μία αυτοπροβολή που μπορεί να είναι κάτι τελείως ξένο προς εμάς. Ένας δάσκαλος που πιστεύει σε εμάς, μια σχέση που μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς και υγιείς, μια κοινωνία που αποδέχεται το διαφορετικό και ένας φίλος που μας αποδέχεται όπως ακριβώς είμαστε μπορεί να λειτουργήσουν σαν αντίβαρο σε αυτή την κληρονομιά.

Όταν κληρονομείς ανεκπλήρωτες επιθυμίες, κληρονομείς και μια διαρκή αίσθηση του ανικανοποίητου. Νιώθεις ότι, όσα βήματα κι αν κάνεις, πάντα κάτι θα λείπει. Αυτό συμβαίνει γιατί παλεύεις να γεμίσεις ένα ξένο κενό.

Η ασυνείδητη μεταβίβαση του τραύματος λειτουργεί σαν ένας φαύλος κύκλος. Το βάρος συσσωρεύεται μέσα μας, μετατρέπεται σε κόπωση, απογοήτευση και θυμό. Αν δεν σταματήσουμε να κοιτάζουμε τον εαυτό μας μέσα από τον αμείλικτο καθρέφτη των γονεϊκών προσδοκιών, το πιθανότερο είναι ότι θα μεταφέρουμε την ίδια ακριβώς σκυτάλη και στην επόμενη γενιά, ζητώντας από τα δικά μας παιδιά να γιατρέψουν τις δικές μας ρωγμές.

Το δυσκολότερο αλλά και το πιο λυτρωτικό κομμάτι της ενηλικίωσης είναι να καταλάβουμε ότι η αγάπη των γονιών μας, ακόμα κι όταν ήταν ελλιπής, ήταν το προϊόν των δικών τους ανεπεξέργαστων τραυμάτων. Πρέπει να απελευθερωθούμε από αυτές τις σκέψεις αλλά υπάρχει πάντα ένα ενοχικό σύνδρομο. Πώς να πούμε όχι σε ένα όνειρο που οι γονείς μας έκαναν τόσες θυσίες για να μας το προσφέρουν; Μήπως αυτό είναι αχαριστία; Εδώ είναι που γίνεται το λάθος και μπερδεύουμε την ευγνωμοσύνη με την υποχρέωση.

Η επιρροή της αόρατης αυτής διαθήκης δεν αφορά μόνο τις μεγάλες αποφάσεις που θα λάβουμε στη ζωή μας, αλλά αφήνει το αποτύπωμά της και στις μικρές, καθημερινές.
Η δουλειά που επιλέξαμε χωρίς να τη θέλουμε πραγματικά, η σχέση που διατηρούμε γιατί “πρέπει” να μη δυσαρεστούμε τους άλλους ή γιατί ταιριάζει στην εικόνα του/της συντρόφου που μας είπαν ότι θα μας άξιζε. Ακόμα και στην ενοχή που νιώθουμε όταν ξεκουραζόμαστε. Πολλές φορές αποκαλύπτεται αργά. Μπορεί στα τριάντα ή ακόμα και στα σαράντα. Και εκεί γίνεται ακόμα πιο δύσκολη η κατάσταση αφού όταν εκπληρώσουμε κάποια όνειρα συνειδητοποιούμε ότι κάποια από αυτά, μπορεί και τα περισσότερα, δεν ήταν δικά μας. Και ότι ζούσαμε μια ζωή στην οποία δεν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτή.

Για να ραγίσει αυτός ο τοίχος, χρειάζεται μια προσωπική επανάσταση. Χρειάζεται να καθίσουμε μόνοι μας στη σιωπή, να αναγνωρίσουμε ποια από τα «πρέπει» και τα “θέλω” που κουβαλάμε είναι δικά μας και ποια μας τα φόρεσαν πριν καν προλάβουμε να αντισταθούμε. Πρέπει να μπορέσουμε να αποποιηθούμε την κληρονομιά που μας χρεώνει παραπάνω όνειρα, προσδοκίες και απαιτήσεις που δεν είναι καν δικά μας. Και όχι, αυτό δεν αποτελεί ένδειξη αχαριστίας προς τους γονείς. Είναι πράξη βαθιάς συγχώρεσης και ανάγκη αυτοσυντήρησης.

Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να ζήσουμε τη ζωή που εκείνοι δεν μπόρεσαν να έχουν. Η δική μας αξία δεν μετριέται με το αν εκπληρώσαμε τα δικά τους όνειρα. Η πραγματική ενηλικίωση ξεκινά τη μέρα που αποφασίζουμε να γράψουμε τη δική μας ιστορία,να τη γεμίσουμε με τις δικές μας εικόνες και χρώματα. Μια ιστορία που δεν είναι συνέχεια αυτής της αόρατης παλαιάς διαθήκης, αλλά που θα ξεκινήσει με μια νέα σελίδα που θα αφορά τις δικές μας επιλογές και θα γεμίσει με δικές μας εικόνες. Γιατί ελευθερία δεν είναι η συνέχιση της ζωής των άλλων, αλλά να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να είναι απλώς «αρκετός» — όχι για εκείνους, αλλά για εμάς.

Το μεγαλύτερο βάρος δεν είναι να αποτύχεις στα δικά σου όνειρα. Είναι να πετύχεις τα όνειρα άλλων και να ανακαλύψεις ότι δεν ήταν ποτέ δικά σου.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου με Δωρεάν 1η συνεδρία.