εξαρτήσεις

Ένας (1) στους 4 μαθητές γυμνασίου της Μαγνησίας (1.370 άτομα) συμμετείχε στη νέα έρευνα με θέμα τη χρήση αλκοόλ, καπνού, ψυχοτρόπων ουσιών, ηλεκτρονικών και τυχερών παιχνιδιών, κινητού τηλεφώνου και διαδικτύου του ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ.

Η έρευνα, που διεξήχθη σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Mαγνησίας σε 13 γυμνάσια της περιοχής, καταδεικνύει τάσεις και συμπεριφορές των εφήβων 13 έως 15 ετών, μιας ηλικιακής ομάδας για την οποία υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία σε πανελλήνιο επίπεδο. Τα ευρήματα είναι αξιοποιήσιμα για τον σχεδιασμό πολιτικής και παρεμβάσεων πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης.

Ακολουθούν συνοπτικά τα αποτελέσματα της έρευνας:

Αλκοολούχα ποτά

Η ηλικία έναρξης της χρήσης αλκοόλ φαίνεται να είναι τα 13 με 14 έτη. Το 67% των μαθητών που δήλωσαν χρήση αλκοόλ ήταν αγόρια και το 33% κορίτσια. Η παρούσα έρευνα, όπως και αντίστοιχες διεθνείς έρευνες, παρέχει ενδείξεις πως οι έφηβοι, όταν πίνουν, έχουν την τάση να καταναλώνουν αλκοολούχα ποτά βουλιμικά, σε ποσότητα που είναι τοξική.

Ένας (1) στους 10 καταναλώνει αλκοόλ 1 με 2 φορές το μήνα, πίνοντας από 3 ποτά και πάνω κάθε φορά, ενώ 2 στους 10 πίνουν από 3 ποτά και πάνω με συχνότητα κατανάλωσης 3 με 4 φορές το μήνα. Ως βασικότεροι λόγοι κατανάλωσης αλκοόλ αναφέρονται οι ακόλουθοι: «περιέργεια», «προσφέρθηκε από τους γονείς» και «παρότρυνση φίλων». Ως μέρες κατανάλωσης αναφέρονται κυρίως το Σάββατο, ακολουθεί η Κυριακή και τέλος η Παρασκευή. Μέρη κατανάλωσης είναι τα «πάρτι» (37,9%), «οι έξοδοι σε κλαμπ/μπαρ» (25,3%) και οι οικογενειακές συγκεντρώσεις (22,6%). Το 40,9% προμηθεύεται μόνο του αλκοόλ, ενώ από τους γονείς, με την προτροπή, την άδεια ή την ανοχή τους, το προμηθεύεται ποσοστό 34,4%. Ένας (1) στους 7 έφηβους από αυτούς που καταναλώνουν αλκοόλ, δήλωσε ότι μέσα στο έτος αντιμετώπισε δυσκολίες ως αποτέλεσμα της κατανάλωσης.

Κάπνισμα

Το 10% των μαθητών δήλωσε ότι έχει δοκιμάσει τσιγάρο ή ότι κάπνιζε, αλλά σταμάτησε, το 3% περίπου δήλωσε περιστασιακό κάπνισμα μέσα στο μήνα και άλλο ένα 3% καθημερινή χρήση. Ο συνηθέστερος λόγος έναρξης του καπνίσματος είναι από «περιέργεια». Ακολουθεί το «να ξεφύγω από ανησυχίες και προβλήματα». Όσο αφορά τους χώρους καπνίσματος, αναφέρθηκαν καταρχήν τα δημόσια μέρη (πάρκα, δρόμοι) και έπειτα καφέ/μαγαζιά/κλαμπ, το σχολείο και το σπίτι. Η ηλικία έναρξης της χρήσης τσιγάρου φαίνεται να είναι τα 13 έτη.

Παράνομες ουσίες

Το 3% των μαθητών ανέφερε ότι κάνει χρήση ουσιών. Κυρία ουσία χρήσης αλλά και ουσία έναρξής της είναι η κάνναβη. Η ηλικία έναρξης της χρήσης είναι τα 13 έτη. Ο αριθμός των αγοριών που δηλώνουν χρήση κάνναβης είναι διπλάσιος από αυτόν των κοριτσιών. Κύριοι λόγοι δοκιμής φαίνεται να είναι ο «πειραματισμός» και έπειτα το «να φτιάξουν διάθεση, να ανέβουν». Με βάση τα στοιχεία που έδωσαν οι συμμετέχοντες υπάρχει κατανάλωση και προμήθεια της ουσίας μέσα στους χώρους των περισσοτέρων σχολείων, ενώ ο αριθμός χρηστών κάνναβης βρέθηκε να τριπλασιάζεται από τα 14 στα 15 έτη.

Κινητό

Το 95% των μαθητών που συμμετείχαν στην παρούσα έρευνα έχει δικό του κινητό. Ο μέσος όρος ηλικίας απόκτησής του ήταν τα 11 έτη. Το 86% δήλωσε ότι το χρησιμοποιεί για παραπάνω από έναν λόγο (κυρίως για πρόσβαση στο διαδίκτυο, για ψυχαγωγία και ενημέρωση, κλήσεις, μηνύματα και μουσική). Το 45% των μαθητών με κινητό αφιερώνει μέχρι 2 ώρες ημερησίως σε αυτό, το 25% μέχρι 5 ώρες και ένα 12% πάνω από 6 ώρες ημερησίως. Έξι (6) στους 10 μαθητές δήλωσαν ότι το κόστος αγοράς του κινητού που χρησιμοποιούν ήταν από 100 έως 300 ευρώ.

Χρήση διαδικτύου

Η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών (99%) έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ο μέσος όρος ηλικίας που τα παιδιά δήλωσαν ότι απέκτησαν αυτόνομη πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι τα 10 έτη. Tο 32% των μαθητών δεν έχει ποτέ επίβλεψη κάποιου ενήλικα όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο, ενώ το 25% έχει σπάνια. Το 37% των μαθητών περνάει 1 με 2 ώρες την ημέρα στο διαδίκτυο, το 33% από 2 έως 5 ώρες και το 18% από 5 ώρες και πάνω. Τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν η βασική ασχολία στο διαδίκτυο, με δεύτερη τη μουσική/ταινίες για τα κορίτσια και τα διαδικτυακά παιχνίδια για τα αγόρια.

Με βάση τα δεδομένα της έρευνας υπάρχουν ενδείξεις θετικής σχέσης μεταξύ των ωρών χρήσης του διαδικτύου και των αρνητικών επιπτώσεων που δήλωσαν οι συμμετέχοντες, κυρίως για ενασχόληση από 5 ώρες και πάνω.

Ηλεκτρονικά παιχνίδια

Το 80% των μαθητών δήλωσε ότι παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια (Playstation, Xbox, Wii κ.λπ.). Η ενασχόληση των αγοριών βρέθηκε να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με αυτή των κοριτσιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, όσο περισσότερες ήταν οι ώρες ενασχόλησης (5 με 8 ώρες, και κυρίως από 8 ώρες και πάνω) τόσο συχνότερα οι συμμετέχοντες δήλωναν επιπτώσεις στη λειτουργικότητα τους και εξαρτητικές συμπεριφορές.

Τυχερά παιχνίδια

Δύο (2) στους 10 μαθητές δήλωσαν ότι παίζουν τυχερά παιχνίδια. Τα αγόρια παίζουν τυχερά παιχνίδια που έχουν να κάνουν με αθλήματα και τα κορίτσια με παιχνίδια αριθμών. Από τα 231 άτομα που δήλωσαν ότι παίζουν τυχερά παιχνίδια το 65% παίζει 1 με 2 φορές το μήνα και το 18% 3 με 4 φορές το μήνα. Το ποσό που ξοδεύει η πλειονότητα είναι 10 ευρώ περίπου την εβδομάδα.

Η έρευνα καταδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης και συστηματικής εφαρμογής προγραμμάτων ενημέρωσης, πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης στο μαθητικό πληθυσμό, για διαφορετικές μορφές εξάρτησης. Οι συνεργασίες μεταξύ φορέων και οργανισμών, η ανάληψη πρωτοβουλιών σε ερευνητικό επίπεδο, ο σχεδιασμός συστηματικών παρεμβάσεων από περισσότερους φορείς, μεταξύ των οποίων οι σχολικές κοινότητες, η εκπαίδευση των γονέων και η ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου είναι μερικές από τις άμεσες προτεραιότητες που χρειάζεται να αναληφθούν.

Το πρώτο ουσιαστικό βήμα θα αποτελούσε η διαμόρφωση ενός δικτύου όλων των άμεσα και έμμεσα εμπλεκομένων με τα θέματα ψυχικής και σωματικής υγείας των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων, καθώς και η διαμόρφωση ενός κεντρικού σχεδίου δράσης.

Τα στοιχεία της έρευνας συλλέχθηκαν με αυτό-χορηγούμενα και ανώνυμα ερωτηματολόγια μέσα στις σχολικές αίθουσες κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2017-2018. Τα έγκυρα ερωτηματολόγια ήταν 1.370. Η συγκέντρωση και επεξεργασία τους έγινε από στελέχη του ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ. Δημιουργήθηκε βάση δεδομένων στο SPSS, έγιναν δειγματοληπτικοί έλεγχοι ορθής εισαγωγής και σειρά στατιστικών ελέγχων και αναλύσεων.

Η έρευνα θα παρουσιαστεί αναλυτικά σε ημερίδα που θα διοργανώσουν από κοινού στον Βόλο το ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ και η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Μαγνησίας το επόμενο διάστημα. Η ημερομηνία και ο χώρος διεξαγωγής της ημερίδας θα ανακοινωθούν στον ιστοχώρο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του ΚΕΘΕΑ.

Ενημερωθείτε για τις μονάδες και το έργο του ΚΕΘΕΑ.

Συντελεστές έρευνας:

Ξενοφών Σελπεσάκης, Υπεύθυνος Εκπαίδευσης και Έρευνας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ
Ουρανία Μπέλλου, ψυχολόγος, προσωπικό Εκπαίδευσης και Έρευνας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ
Κώστας Γιαννουσάς, ψυχολόγος, προσωπικό θεραπείας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Επιμέλεια & μετάφραση άρθρων, Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares