Η λέξη Συμβουλευτική είναι σύνθετη - από την πρόθεση «συν» και το ρήμα «βουλεύομαι» - και σημαίνει συσκέπτομαι, συναποφασίζω.  Σήμερα ο όρος Συμβουλευτική χρησιμοποιείται για να δηλώσει νουθεσία, καθοδήγηση ή παρότρυνση.

Η Προσωποκεντρική Προσέγγιση όμως, με τον όρο Συμβουλευτική αναφέρεται στην αρχική ετυμολογική της διάσταση, εννοώντας τη συνεργασία, το συντονισμό και την από κοινού προσπάθεια πελάτη-συμβούλου για την επίτευξη του επιλεγμένου από τον Πελάτη σκοπού.

Ίσως αυτό είναι και ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης η οποία είναι μία Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπευτική προσέγγιση αλλά και μία φιλοσοφική στάση ζωής.

Οι βασικές αρχές της είναι ότι:
Α) το άτομο έχει μέσα του πλούσιες δυνατότητες να κατανοεί τον εαυτό του και να μεταβάλει την αυτοεικόνα του, τις βασικές στάσεις ζωής και την συτοκατευθυνόμενη συμπεριφορά του. Αυτές οι δυνατότητες μπορούν να απελευθερωθούν μόνο εάν εξασφαλισθεί ένα συyκεκριμένο κλίμα διευκολυντικών ψυχολοyικών σrάσεων.
Β) κάθε άνθρωπος είναι η μοναδική και απόλυτη αυθεντία αναφορικά με τη γνώση του, τις εμπειρίες του, τα συναισθήματά του, τις αναμνήσεις του και γενικά τον εσωτερικό του κόσμο.
Γ) ο άνθρωπος είναι μία αδιάσπαστη ολότητα της οποίας οι νοητικές, ψυχολογικές και φυσικές διαστάσεις αλληλεπιδρούν συνεχώς μεταξύ τους. Αποτελούν έτσι ένα σύνολο που, με τη σειρά του αλληλεπιδρά με το εξωτερικό περιβάλλον.

Ένα ανοιχτό σύστημα δηλαδή που βρίσκεται σε μία συνεχή διαδικασία αλληλεπίδρασης και εξέλιξης με το εσωτερικό και το εξωτερικό του περιβάλλον.

Η άσκηση της Συμβουλευτικής/Ψυχοθεραπείας στην Προσωποκεντρική Προσέγγιση βασίζεται σε αυτές τις αρχές. Σκοπός της είναι να συμβάλει στην απελευθέρωση του εγγενούς δυναμικού για ανάπτυξη και εξέλιξη που, όπως η Προσέγγιση πιστεύει, υπάρχει σε κάθε ανθρώπινο οργανισμό, όταν υπάρχουν εσωτερικές συγκρούσεις ή αντιξοότητες που δεσμεύονται και ακινητοποιούνται.

Γι' αυτό και σε αντίθεση με τις άλλες προσεγγίσεις, η  Προσωποκεντρική Προσέγγιση δεν εστιάζεται στην προσπάθεια να κατασταλούν ή να αλλάξουν τυχόν καταστρεπτικές ή αυτοκαταστρεπτικές τάσεις. Όπως δεν αντιμετωπίζει την όποια ψυχολογική κρίση με την προσπάθεια της επανεύρεσης μιας προτεραίας ισορροπίας.

Αντίθετα, θεωρεί ότι με την απελευθέρωση του δυναμικού του ατόμου, οι κρίσεις είναι πολλές φορές ευκαιρίες για αναδιοργάνωση και εξέλιξη.

Εφόσον αποδεχτούμε τις αρχές της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης,  ότι δηλαδή ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελεί μία αδιάσπαστη οντότητα που τείνει στην εξέλιξή της και έχει μοναδικές ικανότητες αυτογνωσίας, η κατευθυντική παρέμβαση του Άλλου (ψυχοθεραπευτή, συμβούλου , δασκάλου) ως ειδικού ή αυθεντίας μπορεί να θεωρηθεί αναποτελεσματική.

Στην Προσωποκεντρική Προσέγγιση ο (Θεραπευτής) Άλλος δεν παρουσιάζεται ως εξειδικευμένος γνώστης, ως φωτισμένος ή ως μύστης όπως έχουν υπάρξει και θεωρούνται ακόμη και σήμερα οι Σύμβουλοι/Ψυχοθεραπευτές. Αντίθετα, είναι εκείνος που δέχεται να συνάψει μία ισότιμη σχέση με τον Πελάτη του η οποία διέπεται από σεβασμό, ενδιαφέρον και αποδοχή. Ο Άλλος συν-βουλεύεται με τον πελάτη του.

Χωρίς να ερμηνεύει αλλά και χωρίς να καθοδηγεί ο Θεραπευτής/Σύμβουλος της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης αποδέχεται, συντροφεύει και εμπιστεύεται (διατελεί εν πίστη) τον Πελάτη του στους νοητικούς ή συναισθηματικούς προβληματισμούς και περιπλανήσεις.  Δεν αναλαμβάνει ως ειδικός να επιλύσει τα προβλήματά του ως πιο έμπειρος ή δυνατός ή ως αυθεντία να τον καθοδηγήσει σε έναν, κατά τη γνώμη του, πιο ικανοποιητικό τρόπο ζωής.

Ο Προσωποκεντρικός Σύμβουλος/Ψυχοθεραπευτής συμβάλει και προσπαθεί να δημιουργήσει μια ουσιαστική σχέση με τον πελάτη του και να επικοινωνήσει μαζί του σε ένα βαθύτερο επίπεδο. Καλείται να συμπορευτεί μαζί του.  Στηρίζει τον πελάτη στην προσπάθειά του να αναγνωρίσει πρώτα και, στη συνέχεια, να νοηματοδοτήσει βιώματα, σκέψεις ή αισθήματά του στα οποία μόνο εκείνος έχει πρόσβαση. Τότε μόνο, πρεσβεύει η Προσωποκεντρική Προσέγγιση, ο πελάτης θα μπορέσει να τα μορφοποιήσει, να τα διεργαστεί και να τα διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά για τον ίδιο και το περιβάλλον του.

Η ευθύνη, η πορεία, ο μόχθος είναι τελικά θέματα του πελάτη. Ο σύμβουλος από τη μεριά του καλείται να ανταποκριθεί και να προσφέρει τον εαυτό του σε μία μοναδική και απαιτητική σχέση.

Του ζητείται η αυθεντική, ολιστική και καθάρια παρουσία του, απαλλαγμένη από δικές του σκέψεις, κρίσεις ή συναισθήματα. Παράλληλα, καλείται να αναπτύξει βαθιά κατανόηση και αποδοχή χωρίς αξιολογήσεις του τρόπου που δρα, σκέπτεται και αισθάνεται ο πελάτης του. Απαιτείται λοιπόν ουσιαστική πειθαρχία εκ μέρους του, διότι παρόλο που μπορεί να αναγνωρίζει, δεν πρέπει να αφήνει τις προσωπικές του αξίες, επιθυμίες και απόψεις να επηρεάζουν ή να κατευθύνουν τον άνθρωπο  που ζητάει τη βοήθειά του.

Τελικά, η πιο σημαντική και μοναδική προσφορά του Συμβούλου/Ψυχοθεραπευτή είναι ο Εαυτός του και αυτόν καλείται να καλλιεργήσει στην εκπαίδευσή του πρώτα  και σ' όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής του ζωής, ενεργοποιώντας και αναπτύσσοντας τις διανοητικές και συναισθηματικές του δυνατότητες.

Οποιοδήποτε άλλο σχήμα Θεραπευτικής/Συμβουλευτικής που προσπαθεί να συγχωνεύσει διαφορετικές προσεγγίσεις με την Προσωποκεντρική Προσέγγιση και να συμβαδίσει παράλληλα, μπορεί να είναι χρήσιμο, αλλά δεν έχει καμία σχέση με την Προσωποκεντρική Προσέγγιση.

Σε τέτοια σχήματα αναγκαστικά οι βασικές φιλοσοφικές αρχές της μη παρεμβατικότητας, εμπιστοσύνης, αποδοχής και αυθεντικότητας ή παραβιάζονται ή εφαρμόζονται ως τεχνικές. Στην Προσωποκεντρική Προσέγγιση δεν υπάρχουν τεχνικές. Υπάρχει ένας τρόπος σκέψης και μία στάση ζωής που έχει αποδειχθεί θεραπευτική, και η οποία αλλοιώνεται όταν υπάρχουν συνδυασμοί ή παραλλαγές.

Κατά τον ίδιο τρόπο η έννοια της κατά περίπτωση ή κατά σύμπτωμα θεραπείας αντίκειται σε αυτές τις βασικές αρχές, εφόσον υποδηλώνει την ύπαρξη διάγνωσης και την αναγνώριση μίας αυθεντίας άλλης του πελάτη. Υποδηλώνει επίσης την ανάληψη ευθύνης για την έκβαση της θεραπείας από τον Σύμβουλο και συνεπώς την αποδυνάμωση του πελάτη στην πορεία του προς τη λειτουργικότητα και την αυτονομία.

Η έρευνα και η προσωπική μας εμπειρία επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης σε ήπιες και σοβαρές περιπτώσεις. Δεν πρεσβεύουμε ότι υπερέχει των άλλων προσεγγίσεων. Πιστεύουμε όμως ότι πρέπει να υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στις θέσεις μας, στις φιλοσοφικές μας τοποθετήσεις και στην άσκηση της θεραπευτικής συμβουλευτικής μας πράξης.

Πόλλυ Ιωσηφίδη, Β.Α., Μ.Α.
Προσωποκεντρική Σύμβουλος & Ψυχοθεραπεύτρια
Ιδρύτρια και Πρόεδρος του INSTITUTE OF COUNSELLING & PSYCHOLOGICAL STUDIES (ICPS-ΚΕΠΠ)

 

Διαβάστε ακόμη τα παρακάτω σχετικά άρθρα για την προσωποκεντρική προσέγγιση του Carl Rogers: Η θεωρία προσωπικότητας της προσωποκεντρικής προσέγγισης  και Οι τρεις θεραπευτικές συνθήκες της προσωποκεντρικής θεραπείας 

Συγγραφή Άρθρου

Πύλη Ψυχολογίας - Psychology.gr

e psy logo twitter2Επιστημονική ομάδα Ειδικών Ψυχικής Υγείας
Τμήμα Σύνταξης Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας

Ανακοίνωση εκπαίδευσης στη θεωρητική-ερευνητική κατεύθυνση  στις κριτικές προσεγγίσεις του πεδίου των εξαρτήσεων

Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας στις κριτικές προσεγγίσεις του πεδίου των εξαρτήσεων έχει προστεθεί μια νέα δυνατότητα εκπαίδευσης που αφορά στην εμβάθυνση στα θεωρητικά και ερευνητικά ζητήματα του πεδίου των εξαρτήσεων.

Εντοπίστηκαν 10 γονίδια που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας
σχιζοφρένεια

Η σχιζοφρένεια είναι μία διαταραχή από την οποία πάνω από 1% στην Ελλάδα υποφέρουν και η οποία υποστηρίζεται πως έχει βιο-ψυχο-κοινωνικό υπόβαθρο αλλά οι αιτίες της ακόμα δεν έχουν διευκρινιστεί. Από ψυχολογικής καθαρά άποψης, οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια δεν έχουν καμία σχέση με το πως τους παρουσιάζει η τηλεόραση, δεν είναι πολλαπλές προσωπικότητες, δεν είναι περισσότερο επιθετικοί από τον καθημερινό απλό μέσο άνθρωπο, αλλά στην πραγματικότητα υποφέρουν πολύ και είναι πολύ ευαίσθητοι.

Αντιμετωπίστε τα ψυχιατρικά συμπτώματα της άνοιας με μη φαρμακευτικές θεραπευτικές παρεμβάσεις
Άνοια

Η άνοια είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας που αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα μνήμης, συμπεριφοράς και συναισθήματος. Δεν είναι ακριβώς έτσι όμως. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε την άνοια ως ένα δέντρο που έχει πολλά κλαδιά, όπου αυτά τα κλαδιά είναι και οι ασθένειες που εμφανίζονται λόγω της άνοιας.

Το άγχος επηρεάζει την εξωτερική μας εμφάνιση
άγχος

Οι κακές διατροφικές συνήθειες, το άγχος και η ακατάλληλη φροντίδα του δέρματος αποτελούν μερικούς από τους σημαντικότερους παράγοντες εμφάνισης ακμής, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση "British Journal of Dermatology".

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares