δραματοθεραπεία

Τα παραμύθια αναφέρονται σε γεγονότα φανταστικά, σε τόπο άτοπο και χρόνο άχρονο, ακριβώς γιατί αποτελούν έναν τρόπο των ανθρώπων να κατανοήσουν τον κόσμο τους (Gersie A. και King N.,1990: 21). Η δομή τους φαίνεται να συμπυκνώνει τις διαδικασίες των πρωτόγονων τελετών μετάβασης, ενώ συχνά η θεματική τους συντονίζεται με τα αναπτυξιακά στάδια του ανθρώπου - στοματικό στάδιο, αιμομικτικοί φόβοι και οιδιπόδειο σύμπλεγμα, άγχος αποχωρισμού κ.τ.λ.

Ο Carl Jung πίστευε πως οι μύθοι και τα σύμβολα μπορούσαν να εμφανιστούν τοπικά σε κάθε γωνιά της γης και ωστόσο να ταυτίζονται (Σίγκαλ Ρ. 2004:28) και έδινε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός πως ένας μύθος δεν είναι απλώς από μόνος του μύθος. Είναι μύθος για κάποιον.

Πόσο συχνά επιμέναμε εμείς ως παιδιά να ακούμε το ίδιο παραμύθι ξανά και ξανά, χωρίς να το βαριόμαστε; Πόσες φορές επεξεργαστήκαμε εσωτερικές συγκρούσεις μεταθέτοντας την αγωνία μας στην αγωνία του ήρωα του παραμυθιού, ο οποίος χάνει τους γονείς του, περιπλανιέται μόνος στο δάσος, κυνηγιέται από την κακιά μάγισσα, για να γυρίσει πιο δυνατός στο σπίτι;

Είναι όμως τα παραμύθια μοναχά μια συντροφιά των παιδικών μας χρόνων;

Τα παραδοσιακά και λαϊκά παραμύθια είναι κάτι παραπάνω από κομμάτι της παράδοσής μας, ελληνικής και ξένης. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός πως υπάρχουν κοινά παραμύθια τόσο στην ινδική, όσο και στη σκωτσέζικη παράδοση. Υπάρχει επομένως η θεωρία πως οι αρχετυπικές μορφές, στις οποίες τα παραμύθια αυτά βασίζονται, μπορούν είτε να εμφανιστούν ταυτόχρονα σε διάφορα σημεία του κόσμου, ως εγγενής ανάγκη του ανθρώπου και έκφραση του συλλογικού ασυνειδήτου, είτε πως μπορούν να ταξιδέψουν με την προφορική παράδοση - και αργότερα και με τις τυπογραφικές εκδόσεις - και να διασχίσουν σύνορα που ίσως κάποτε να έμεναν απροσπέλαστα.

Το μεγαλύτερο μέρος των παραδοσιακών παραμυθιών βασίζεται στη δομή του ταξιδιού του ήρωα (απότοκο των τελετών μετάβασης): ο ήρωας / η ηρωίδα εκδιώκεται από το σπίτι, πρέπει να περιπλανηθεί στο δάσος ή στη θάλασσα, να γνωρίσει τους βοηθούς του/της, να αντιμετωπίσει μαζί τους τα εμπόδια, να αποκτήσει τον ''θησαυρό'' και τέλος να επιστρέψει στο σπίτι του, διαθέτοντας πλέον μια νέα ταυτότητα. Αυτό λοιπόν που για κάποιες χιλιάδες χρόνια αποτέλεσε μια τελετή ενηλικίωσης, αργότερα και με τις αλλαγές που υπέστησαν οι κοινωνικές δομές μετατράπηκε σε προφορική αφήγηση.

Αφήγηση που δεν είχε ως στόχο τα μικρά παιδιά, αλλά ολόκληρο τον κοινωνικό περίγυρο. Ως βασική διασκέδαση το χειμώνα, αλλά και ως συνοδεία εργασιών στα χωριά, τα παραμύθια αποτέλεσαν την κεντρική ψυχαγωγία των ανθρώπων, αλλά και μια σύνδεσή τους με το συλλογικό ασυνείδητο. Με την ανάγκη του ανθρώπου να βιώσει φαντασιακά τη δική του τελετή μετάβασης, να ταυτιστεί με τον ήρωα ή την ηρωίδα, να βιώσει τους κινδύνους που τον/ την απειλούν, και στο τέλος να βγει νικητής.

Αποκτήστε το βιβλίο Σύμβολα του εαυτού - Εικόνες της ζωής, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας.

Το ταξίδι του Ήρωα

Το ταξίδι του Ήρωα (όπως το παρουσιάζουν και το επεξεργάζονται οι πρωτεργάτες της Δραματοθεραπείας Robert Landy και Mooli Lahad), επιτυγχάνει την αισθητική απόσταση, που τόσο χρειάζεται ο θεραπευόμενος για να μπορέσει με τρόπο ασφαλή να προσεγγίσει ζητήματα και προβληματισμούς που κάτω από άλλες συνθήκες θα δυσκολευόταν να επεξεργαστεί. Ταυτόχρονα τα παραμύθια ταξιδεύουν τον θεραπευόμενο σε ένα μαγικό κόσμο, έναν κόσμο όπου όλα είναι εφικτά, όπου το καλό και το κακό είναι ξεκάθαρα, όπου τα ζώα μιλάνε και τα φυτά περπατάνε. Έναν κόσμο μαγικής παντοδυναμίας, την οποία ενώ βιώνουμε ως παιδιά, σιγά σιγά την χάνουμε. Η μαγική αυτή παντοδυναμία των παραμυθιών επιτρέπει στην φαντασία και τη δημιουργικότητα να ανθίσουν, να μιλήσουν μέσα από σύμβολα και αρχετυπικές μορφές.

Με τον τρόπο αυτό το άτομο ή η ομάδα θα ταυτιστεί με τον ήρωα, θα προσεγγίσει τις αρχετυπικές μορφές του γονεϊκού ζευγαριού, θα αναζητήσει βοηθούς - τόσο μέσα στην ομάδα όσο και εσωτερικευμένους-, θα πολεμήσει εμπόδια και θα κατακτήσει το ''θησαυρό''.

Στη δραματοθεραπευτική πρακτική, ο θεραπευόμενος - τόσο σε ατομικό επίπεδο, όσο και ως μέλος μιας ομάδας- θα μπορέσει να ακούσει ένα παραμύθι (ή να κατασκευάσει ένα δικό του), θα το κινήσει, θα προβάλει επάνω του δικούς του προβληματισμούς και δυσκολίες. Θα δουλέψει με κάποιο σύμβολο, κάποιο μαγικό αντικείμενο, μια σχέση που εμφανίζεται στην αφήγηση. Θα χτίσει έναν μικρόκοσμο, θα επεξεργαστεί έναν ρόλο. Ανεβαίνοντας στη δραματοθεραπευτική σκηνή ο θεραπευόμενος θα έχει την ευκαιρία να γίνει για λίγο ήρωας του παραμυθιού, θα αποκτήσει μαγικά αντικείμενα και μαγικούς βοηθούς - για να συνειδητοποιήσει στην πορεία πως μέσα από αυτό επεξεργάζεται τις εσωτερικές του συγκρούσεις, τα τραύματα, αλλά και το δικό του συμβολικό ταξίδι ενηλικίωσης.

Και αν μη τι άλλο, να ζήσει καλά και καλύτερα.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Gersie A. – King N. (1990), Storymaking in Education and Therapy, London: Jessika Kingsley Publishers

Landy Robert, "Το ταξίδι ως μεταφορά στη Δραματοθεραπεία" στο «Δραματοθεραπεία και εφαρμογές. 14 κείμενα για τη Δραματοθεραπευτική Διεργασία», εκδόσεις Θυμάρι, Αθήνα, 2010

Lahad Mooli, «Story making in assessment method of coping with stress, Six – piece story – making and BASIC Ph», in Dramatherapy, Theory and practice 2, edited by Sue Jennings, Routledge Editions, London 1994

Σίγκαλ Ρ. (2004), Γιούνγκ και Μυθολογία, Μετ. Αλεξοπούλου Ε., Αθήνα: Εκδόσεις Κέδρος

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Σούμπερτ - Ψυχοθεραπευτής

Μαρία Σούμπερτ: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Η Μαρία Σούμπερτ είναι Θεατρολόγος και Δραματοθεραπεύτρια, συνεργάτης του Ινστιτούτου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ και επίσημο μέλος της ΕΔΠΕ. Γράφει και μεταφράζει βιβλία λογοτεχνικά και παραμύθια. Παρέχει ατομικές συνεδρίες και συντονίζει βιωματικά εργαστήρια και ομάδες δραματοθεραπείας.  Χρησιμοποιεί το Αφηγηματικό Μοντέλο και τα παραδοσιακά και λαϊκά παραμύθια στη θεραπευτική διαδικασία, καθώς και το Θεατρικό και το Μοντέλο του Ρόλου.  

Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Όταν η απειλή είναι οι οικείοι
τρίτη ηλικία

Μετράμε πλέον αρκετές ημέρες κοινωνικής απομάκρυνσης - κι ας έχουμε την ψευδαίσθηση πως τα κοινωνικά δίκτυα και η τεχνολογία μας κρατούν κοντά. Και όλο αυτόν τον καιρό βομβαρδιζόμαστε από ειδήσεις και πληροφορίες που μας προτρέπουν να απομονωθούμε χάριν των ηλικιωμένων και των ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Τι σημαίνει, όμως, αυτό για τους ανθρώπους που απομακρύνουμε από κοντά μας; Τι σημαίνει για τα άτομα της τρίτης ηλικίας;

Περί κανονικότητας στις μέρες του κορωνοϊού
άγχος κορωνοϊος

Τι είναι κανονικό στις μέρες που ζούμε; Τι είναι φυσιολογικό; Τι είναι αναμενόμενο; Να μας πανικοβάλλει ένα φτέρνισμα; Να μας αγχώνει η απομάκρυνση από την εργασία; Να μην αντέχουμε και να βγαίνουμε έξω παρά τις σαφείς οδηγίες περί ατομικής ευθύνης; Έχουμε μάθει άραγε και έχουμε εκπαιδευτεί στην ατομική ευθύνη;

Είναι ευτυχισμένος ο Σούπερμαν;
ρόλος σωτήρα

Σκέψεις πάνω στο ρόλο του Σωτήρα: Γιατί κρύβουν την πραγματική τους ταυτότητα οι σούπερ ήρωες; 
Τι θα συμβεί αν μάθει κανείς ποιοι είναι πραγματικά ο Σούπερμαν και ο Σπάιντερμαν;  Πόσο διαφορετική είναι η καθημερινή τους ταυτότητα από εκείνη του ήρωα;

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :
0
Shares