εφηβεία

Όταν έρθει η στιγμή της ενηλικίωσης, φαντάζει δύσκολο σε πολλούς γονείς να αναγνωρίσουν και να αποδεχθούν ότι το μικρό τους, πλέον είναι ένας ανεξάρτητος νεαρός ενήλικας, με κριτική σκέψη, έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες των πράξεων του, να διαχειριστεί και να κάνει τις επιλογές του. Διανύοντας τα παιδικά και εφηβικά χρόνια, αναγνωρίζουμε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η δική μας στάση ως γονείς, τα όρια που θέτουμε και το περιβάλλον που δημιουργούμε για το παιδί, στην αυτονομία του.

Η διαδικασία αποχωρισμού από το ενήλικο παιδί

Παράλληλα όμως μία πολύ σημαντική διεργασία στην οποία καλείται ο γονιός να υποβάλει τον εαυτό του είναι η προετοιμασία του για την αποσυγχώνευση και τον αποχωρισμό με το ενήλικο πλέον παιδί του. Οι συμπεριφορές που έχουμε ως γονείς προς τα παιδιά, έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διαμόρφωση της προσωπικότητας τους, στην ενήλικη ζωή τους και φυσικά στη σχέση που θα αναπτύξουν μαζί μας.

Ένας γονιός λοιπόν που δυσκολεύεται να επικοινωνήσει με το ενήλικο πλέον παιδί του, είναι σύνηθες να κατηγορείται από το νεαρό ενήλικα ότι επικρίνει τις επιλογές του και νιώθει ότι τον απορρίπτει. Έρχεται αντιμέτωπος με μια οδυνηρή ματαίωση και με μια σκληρή προσγείωση στην πραγματικότητα. Συνήθως τέτοιες σχέσεις γονέα – παιδιού μοιάζουν δύσκολες από τα εφηβικά χρόνια και επιπλέον, φαίνεται να συνεχίζουν στην ενήλικη ζωή.

Κατανοώντας τα άγχη με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι οι γονείς και κατανοώντας την ατέρμονη ανάγκη τους, να προστατεύουν τα παιδιά τους, προσπαθούν να είναι παρόντες σε κάθε δυσκολία, προσφέροντας ένα αόρατο δίχτυ προστασίας.  Είναι πολύ σημαντικό όμως να δούμε, από τη μεριά του παιδιού, πως μπορεί μία υπερπροστατευτική στάση γονέα να συμβάλλει σε μία αντιδραστική συμπεριφορά.

Η δόμηση μιας ανεξάρτητης προσωπικότητας.

Ένα παιδί στην εφηβεία, επαναστατεί και προσπαθεί να δομήσει την προσωπικότητα του, να πειραματιστεί και να ετεροκαθοριστεί από το οικογενειακό του περιβάλλον με σκοπό να δημιουργήσει το δικό του αποτύπωμα και να ανταπεξέλθει, ανεξάρτητο πλέον στην ενήλικη ζωή του. Ένας γονέας με υψηλή ανταπόκριση στις απαιτήσεις του παιδιού, και δυσκολία στην οριοθέτηση του, εγκλωβισμένος στην ανάγκη του να παρέχει όσα περισσότερα μπορεί, ίσως άθελα του να μην δίνει τον απαραίτητο χώρο και να μην καταφέρνει να δει και να ακούσει τις ανάγκες του εφήβου. Αυτό έρχεται να ενισχύσει μία αντιδραστική – επιθετική συμπεριφορά προς το γονέα και δυσκολεύει τη σχέση. Παρά την δική μας διάθεση για προσφορά, κατανόηση και συνεργασία, όντας εγκλωβισμένοι στην τάση μας να προβλέπουμε καλοπροαίρετα οτιδήποτε θα μπορούσε να βλάψει το παιδί μας, εμφανίζουμε μία απορριπτική στάση στην φυσική ανάγκη του για εξέλιξη και πειραματισμό.

Πως όμως θα καταφέρει ο γονέας να γίνει σύμμαχος, να δημιουργήσει νέους διαύλους επικοινωνίας και να κάνει το παιδί να νιώθει ασφαλές στις προσωπικές του επιλογές και επαρκές να τις αντιμετωπίσει μονό του;

Η στάση των γονέων κατά την διαδρομή ενηλικίωσης του παιδιού.

Δίνοντας χώρο και χρόνο μέσα μας ώστε να επεξεργαστούμε τις αλλαγές που συμβαίνουν στην οικογένεια μας και να προετοιμαστούμε για την επερχόμενη ενηλικίωση του παιδιού μας, θα ήταν επιθυμητό να μπορέσουμε να  το εμπιστευθούμε, να πάρει αποφάσεις για τη ζωή του, όπως το να επιλέξει τον σύντροφο που επιθυμεί, να είναι εκείνο υπεύθυνο για τη πορεία των διαπροσωπικών του σχέσεων και να επιλέξει μία ακαδημαϊκή – επαγγελματική καριέρα ανάλογη των δικών του προσδοκιών και υποκειμενικών αξιών. Μας ζητάει να είμαστε σύμμαχοι του, να το εμπεριέχουμε και να το συμβουλεύουμε, και όχι να το καθοδηγούμε μέσα από τις δικές μας προσδοκίες.   

Δείτε σχετικά βιβλία για την εφηβεία καθώς και βιβλία συμβουλευτικής γονέων: Εγχειρίδιο ζωής για εφήβους και γονείς, στο εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Ως γονείς, ο πρωταρχικός μας στόχος είναι  να παρέχουμε ότι καλύτερο για τα παιδιά μας, και η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η στιγμή του αποχωρισμού. Αναγνωρίζω πως υπάρχει φόβος και άγχος για το μέλλον τους και ως γονείς έχουμε την ανάγκη να προβλέπουμε όποιες δυσκολίες θα συναντήσουν στη ζωή τους. Θα μπορούσαμε να πούμε πως ο αυτοσκοπός του γονεϊκού ρόλου είναι το να κρατά ασφαλή και ευτυχισμένα τα παιδιά του με όποιο κόστος. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν, για να καταφέρουμε να θωρακίσουμε τα παιδιά μας ώστε αυτά να γίνουν ανεξάρτητοι ενήλικες, ικανοί να ανταπεξέλθουν στις όποιες δυσκολίες συναντήσουν, να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να τα αφήσουμε ως νεαροί ενήλικες πλέον να πειραματιστούν, να βρουν τα πατήματα τους, να θέσουν τα δικά τους όρια και αν τελικά αποτύχουν, όπως και αν ορίζεται η αποτυχία στην εκάστοτε συνθήκη, να τους έχουμε δώσει τα εφόδια να μπορούν να ανασυγκροτηθούν από μόνοι τους και να επαναπροσδιορίσουν τις μεταβλητές και τους στόχους τους.

Ανεξάρτητα από την έκβαση των επιλογών τους λοιπόν, εμείς θα ήταν θεμιτό απλά να είμαστε εκεί, να είμαστε παρόντες, διαθέσιμοι να τα ακούσουμε, να τα ρωτήσουμε πως αισθάνονται, τι σκέφτονται, ποιοι είναι οι φόβοι τους, τι φαντάζονται και τι επιθυμούν. Να αντέξουμε την ανάγκη τους για διαχωρισμό, να τους δώσουμε χρόνο και το δικαίωμα της επιλογής. Σίγουρα απαιτεί από εμάς πολύ υπομονή και προσπάθεια, αλλά η μεγαλύτερη ασφάλεια που μπορούμε να παρέχουμε στο νεαρό ενήλικα ως γονείς είναι η πηγαία υποστήριξη μας, η εμπιστοσύνη μας και η αποδοχή μας.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Φούντα
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας | Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια. Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβου, PgD, AMC LLC.
Όλα τα περιεχόμενα της Πύλης Ψυχολογίας - Psychology.gr προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση περιεχομένου είναι αποδεκτή, μόνο εφόσον τηρούνται όλοι ανεξαιρέτως οι παρακάτω κανόνες. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση η Πύλη Ψυχολογίας θα προχωράει σε καταγγελία DMCA, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Διαβάστε προσεκτικά το σχετικό πλαίσιο: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ DMCA.com Protection Status

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Κρίσεις πανικού: Τι είναι και πως επηρεάζουν τη καθημερινότητα μας;
Κρίσεις πανικού

Όλοι μας έχουμε ακούσει τους όρους «κρίση πανικού» ή «προσβολή πανικού». Οι περισσότεροι, έστω και μια φορά στη ζωή μας, έχουμε βιώσει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τα συμπτώματα. Τι ακριβώς είναι όμως μία κρίση πανικού; Τι την προκαλεί; Πόσο επικίνδυνη είναι για τη ζωή μας; Πότε μιλάμε για Διαταραχή Πανικού; Και κατά πόσο επηρεάζει και δεσμεύει τη καθημερινότητα μας;

Κοινωνική βία: Το φαινόμενο και η επίδρασή του στο κοινωνικό σύνολο
Κοινωνική βία

Καθημερινά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μας φέρνουν αντιμέτωπους με ποικίλα περιστατικά κοινωνικής βίας. Κλοπές, τρομοκρατικά χτυπήματα, βανδαλισμοί, συμπλοκές, οικογενειακές τραγωδίες. Πολλά περιστατικά, με διαφορετικές μορφές εκτέλεσης, και κοινό παρονομαστή ένα φαινόμενο που εξελίσσεται ραγδαία και είτε ως θύματα, μάρτυρες ή παρατηρητές, μας επηρεάζει άμεσα.

Τι γίνεται όταν φοβάμαι να σε συναντήσω;
φόβος, σχέσεις

Είναι δύσκολο στις μέρες να εμπιστευτούμε και να επενδύσουμε σε ανθρώπους και καταστάσεις χωρίς δεύτερες σκέψεις και σενάρια καταστροφής. Προβάλλουμε μία εικόνα του εαυτού στους γύρω μας, μέσα από τη κοινωνική μας ζωή, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υψώνουμε τείχη και πείθουμε τους εαυτούς μας ότι είμαστε αυτάρκεις και ολοκληρωμένοι. Έτσι, ο άλλος καλείται να πάρει έναν δευτερεύοντα ρόλο, μοιραία.

Ο Έρωτας στα χρόνια της οθόνης
Έρωτας μέσω διαδικτύου

Νομίζω ότι η ερωτική διεκδίκηση αποτελεί μια ψευδαίσθηση. Παλεύω ενάντια σε φανταστικούς ανεμόμυλους. Θεωρώ ότι, αν και αυτού του είδους η ψευδαίσθηση συχνά μου χαρίζει μια ευφορία και με παρηγορεί, στην ουσία με αποδυναμώνει και με αποξενώνει. ― Irvin D. Yalom, Ο Δήμιος του Έρωτα κι άλλες Ιστορίες Ψυχοθεραπείας

Εγγραφή στο Newsletter

Απεχθανόμαστε το Spam! Στην 1η λίστα, θα λαμβάνετε emails από την Πύλη Ψυχολογίας για επιλεγμένα άρθρα ψυχολογίας. Στη 2η λίστα, θα λαμβάνετε προτάσεις βιβλίων ψυχολογίας. Στην 3η λίστα, κάντε εγγραφή μόνο αν είστε επαγγελματίας ψυχικής υγείας.

0
Shares