Η γονική αποξένωση είναι πολλές φορές δύσκολο να κατανοηθεί από κάποιον που δεν την βιώνει προσωπικά ή μέσω του κοντινού περιβάλλοντός του. Στην αρχή μοιάζει με μια δυσδιάκριτη απειλή. Ο στοχευμένος γονέας βρίσκεται να παλεύει ενάντια σε μια ισχυρή δύναμη που τον απομακρύνει όλο και περισσότερο από το παιδί του.
Το διαζύγιο είναι ένα βαθιά επώδυνο γεγονός, η θέση του οποίου στην κλίμακα των στρεσογόνων καταστάσεων κατατάσσεται αμέσως μετά την απώλεια, δηλαδή τον θάνατο κάποιου αγαπημένου προσώπου και οι επιπτώσεις του επηρεάζουν όλα τα μέλη αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον της οικογένειας.
Ο όρος γονική αποξένωση σε καμία περίπτωση αναφέρεται στις περιπτώσεις της επιβεβλημένης απομάκρυνσης ενός παιδιού από έναν γονέα, που με την συμπεριφορά του θέτει σε κίνδυνο την ψυχική ή σωματική υγεία του παιδιού.
Η γονική αποξένωση, όπως αναφέρεται σε αυτό το κείμενο, δεν αφορά σε «σύνδρομο» ούτε σε διαταραχή του παιδιού. Αφορά στο κοινωνικό φαινόμενο. Πρόκειται για τις συστηματικές και χειριστικές συμπεριφορές ενός γονέα που αποξενώνουν το παιδί από τον άλλον γονέα. Δεν είναι περιθωριακό ζήτημα. Είναι μια πραγματικότητα που βιώνεται από χιλιάδες οικογένειες στην Ελλάδα.
Η γονική αποξένωση αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα πεδία της σύγχρονης ψυχολογίας και της ψυχοδικαιικής πρακτικής. Η έννοια χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει περιπτώσεις στις οποίες ένα παιδί απορρίπτει έναν γονέα, χωρίς εμφανή επαρκή αιτιολόγηση. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει σε ενιαίο ορισμό, ούτε σε κοινά αποδεκτά κριτήρια αξιολόγησης.
Από καταβολής του πολιτισμού το ζήτημα του προσδιορισμού της έννοιας του εαυτού, αποτέλεσε σημείο φιλοσοφικής προβληματικής. Σε πολλές σύγχρονες φιλοσοφικές σκέψεις ταυτίζεται με την έννοια της αυτοαντίληψης και αναφέρεται στην αντικειμενική γνώση του ατόμου που περιλαμβάνει κάθε όψη του: σωματική, συναισθηματική, ψυχολογική κ.ο.κ.
Στη σύγχρονη κοινωνία απαντά ολοένα και συχνότερα η σωματική και συναισθηματική απομάκρυνση ενήλικων παιδιών από τους γονείς ή γενικότερα από ένα ή περισσότερα μέλη της οικογένειάς τους. Το φαινόμενο αυτό κτύπησε ήδη τις πόρτες και της ελληνικής κοινωνίας, οφείλεται σε πολλούς παράγοντες και δεν ταυτίζεται με τη «γονική αποξένωση».
Υπήρξε μια περίοδος όπου η συζήτηση για τη γονική αποξένωση περιστρεφόταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από έναν μεγάλο, φορτισμένο όρο. Το «σύνδρομο». Έναν όρο που μπήκε δυναμικά στον δημόσιο και επιστημονικό διάλογο, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησε μεγάλη ένταση, αμφισβήτηση και σύγχυση.
Η γονική αποξένωσηείναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια διαδικασία, με την οποία ένας γονιός προσπαθεί να κάνει το παιδί να απορρίψει, να φοβάται ή να αποφύγει την επαφή με τον άλλο γονιό.
Η γονική αποξένωση δεν είναι ετικέτα, είναι δυναμική σχέσης με πραγματικές συνέπειες στο παιδί.
Η κλινική διαχείριση περιστατικών όπου ένα παιδί ή ένας έφηβος εγκλωβίζεται σε μια ακραία γονική σύγκρουση —και ειδικότερα στο φαινόμενο της γονικής αποξένωσης— συνιστά μία από τις πιο απαιτητικές προκλήσεις για κάθε ψυχοθεραπευτή.
Στην Ελλάδα, η πατρότητα δεν αφαιρείται νομικά, αφαιρείται πολιτισμικά. Δεν χρειάζεται κάποιος να παρανομήσει για να του στερήσουν το παιδί του. Αρκεί να μην είναι η μητέρα.
Ενημερωθείτε για τα άρθρα της εβδομάδας, για σεμινάρια και άλλες δράσεις που αφορούν αποκλειστικά την Ψυχολογία και την Ψυχική Υγεία.