Η γονική αποξένωση είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια διαδικασία, με την οποία ένας γονιός προσπαθεί να κάνει το παιδί να απορρίψει, να φοβάται ή να αποφύγει την επαφή με τον άλλο γονιό.

Ως κοινωνικό φαινόμενο έχει τεκμηριωθεί και συζητηθεί στη βιβλιογραφία της κοινωνικής, νομικής και ψυχικής υγείας εδώ και πάνω από 80 χρόνια κυρίως στην Αμερική αλλά και σε πολλά Ευρωπαϊκά κράτη.

Γονική αποξένωση και νομικό πλαίσιο

Αποτελεί δε το πεδίο σοβαρής έρευνας, αλλά και σύγχυσης και διαφωνίας μεταξύ ιατρών, νομικών και ακαδημαϊκών σχετικά με το τι είναι και πώς διακρίνεται.

Με το παρόν άρθρο και εν όψει της τροποποίησης του ελληνικού οικογενειακού δικαίου, επιχειρώ να συμβάλλω στην ενημέρωση κυρίως των νομικών κύκλων, που επιθυμούν να ιχνηλατήσουν την γονική αποξένωση και να συμβάλλουν στην αποκατάσταση τόσο των οικογενειακών σχέσεων αυτών που οδηγήθηκαν σε διαζύγιο, όσο και κυρίως, να συμβάλλουν στην ψυχική ισορροπία των παιδιών.

Αποκτήστε το βιβλίο Εμείς θα σε αγαπάμε πάντα, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Δυστυχώς στην χώρα μας δεν υπάρχει ένα κοινό πλαίσιο, για την ενημέρωση της πρακτικής του νομικού μας κόσμου, που ασχολείται με οικογένειες και παιδιά και συχνά παρατηρείται το φαινόμενο κατά το οποίο, δικηγόροι οικογενειακού δικαίου και δικαστές να τείνουν να είναι ανεπαρκώς ενημερωμένοι  και συχνά ακόμη και παραπληροφορημένοι για την γονική αποξένωση, με αποτέλεσμα να δρούνε λανθασμένα, με τραγικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία των παιδιών και των νέων μας.

Πώς μπορεί, λοιπόν, ένας δικηγόρος, που χειρίζεται ένα συγκρουσιακό διαζύγιο ή μία διαπραγμάτευση, να διακρίνει την γονική αποξένωση;
Πώς μπορεί να διακρίνει την ειδοποιό διαφορά της, από την επιβεβλημένη απομάκρυνση ενός παιδιού από τον ένα ή και από τους δύο γονείς του;

Επιπλέον πώς μπορεί να συμβάλλει στην ευημερία και την ασφάλεια των παιδιών που καλούνται να διαχειριστούν, την τεράστια αλλαγή στη ζωή τους, αλλά και την μεγάλη εσωτερική τους αναστάτωση ως αποτέλεσμα του διαζυγίου των γονιών τους;

Δείκτες δυναμικής γονικής αποξένωσης

Συνήθως ένας δικηγόρος αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει ένα διαζύγιο εντελλόμενος από τον ένα σύζυγο που καταφεύγει σε αυτόν. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται να κάνει εκτός των άλλων είναι να διαπιστώσει με τις κατάλληλες ερωτήσεις προς τον εντολέα του, τις σχέσεις των παιδιών της οικογένειας και με τους δύο γονείς.

Αυτό μπορεί εύκολα να το κάνει αν ακολουθήσει ένα συνεπές και συνεκτικό μοντέλο βασισμένο σε αποδεικτικά στοιχεία, για να κατανοήσει καταρχάς την παρουσία και τους δείκτες της δυναμικής γονικής αποξένωσης στην οικογένεια, στη δεδομένη στιγμή και δευτερευόντως να διαχειρισθεί την υπόθεση επ΄ ωφελεία κυρίως των παιδιών.

Ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να εξετάζει έξι βασικούς παράγοντες όπως:

1. Οι ενέργειες και οι ισχυρισμοί του πελάτη του βασίζονται σε πραγματικές ανησυχίες για την ασφάλεια και την ευημερία των παιδιών του ή υποκινούνται από εκδίκηση, από οικονομική απαίτηση και από τον φόβο απώλειας των παιδιών του

2. Άρνηση επικοινωνίας του παιδιού προς τον γονέα που απομακρύνεται από το σπίτι

3. Θετική σχέση παιδιού και γονέα πριν από την άρνηση επικοινωνίας

4. Απουσία κακοποίησης ή αμέλειας εκ μέρους του συγκεκριμένου γονέα

5. Αποξενωτική συμπεριφορά του γονέα που έχει ή διεκδικεί την επιμέλεια

6. Παιδί που εκδηλώνει συμπτώματα γονικής αποξένωσης

Διαβάστε ακόμη στο Psychology.gr, τη σχετική συνέντευξη: Διαζύγιο και συνεπιμέλεια: Μια αποκαλυπτική συνέντευξη με τον καθηγητή Ψυχολογίας, Ηλία Κουρκούτα.

Ανάγκη ενημέρωσης για τη γονική αποξένωση

Με τα διαρκώς αυξανόμενα διαζύγια και στην χώρα μας και με τον μεγάλο αριθμό αυτών που οδηγούνται στις δικαστικές αίθουσες, όπου δυστυχώς διαιωνίζονται οι συγκρουσιακές καταστάσεις, είναι περισσότερο από ποτέ επιβεβλημένο, οι επαγγελματίες που ασχολούνται με αυτά τα ζητήματα, στα δικαστήρια και στις κοινωνικές υπηρεσίες αλλά και στα σχολικά περιβάλλοντα και στους χώρους της ψυχικής υγείας, να ενημερωθούν σε βάθος και να καταλάβουν ότι η γονική αποξένωση είναι ένα από τα μεγαλύτερα  προβλήματα, που επεκτείνεται από την οικογένεια στην κοινωνία.

Η γονική αποξένωση διαλύει τον οικογενειακό ιστό, καταλύει την ψυχική δομή των ελληνόπουλων και ως κοινωνικό φαινόμενο έχει αλυσιδωτές επεκτάσεις και πολυεπίπεδες προεκτάσεις.

Τέλος, χρειάζεται να κατανοήσουν οι πάντες πως η αντιμετώπιση της γονικής αποξένωσης είναι συχνά πολύ δύσκολη υπόθεση για όλους όσους εμπλέκονται, καθώς δύσκολα αποδεικνύεται, δύσκολα διαψεύδεται, αλλά ακόμα και αν αποδειχθεί ο δρόμος της επανόρθωσης είναι επίσης μακρύς και δύσκολος.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ευγενία Παπαδοπούλου

papadopoulou evgeniaΨυχοθεραπεύτρια, κλινική υπνοθεραπεύτρια.
Πιστοποιημένη Σύμβουλος NLP & Ανθρώπινων Συστημάτων. Συντονίστρια ομάδων Οικογενειακής Συστημικής Αναπαράστασης