«Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι» (Καβάφης, 2021).

Το ακούμε και το επαναλαμβάνουμε κι εμείς. Και εννοείται ότι η επιθυμία για αλλαγή βοηθά πολύ. Είναι όμως, απαραίτητη; Μήπως ο άνθρωπος αλλάζει ακόμα και όταν δεν θέλει να αλλάξει;

Όταν ο άνθρωπος κοιμάται, ο εγκέφαλός του παράγει κάποιες εικόνες και ήχους που μοιάζουν αληθινοί. Θα έχετε ίσως βρεθεί και εσείς στη θέση που βλέπατε ένα όνειρο και σας πήρε λίγο χρόνο προτού το ξεχωρίσετε από την πραγματικότητα.

Ακόμη και σήμερα τα συναισθήματα αντιμετωπίζονται συχνά ως εμπόδια στην εξέλιξη και στην πειθάρχηση του ανθρώπου, λες και είναι κάτι από το οποίο χρειάζεται να απαλλαγούμε ή κάτι το οποίο πρέπει να καταπιέσουμε. Ωστόσο θα ήθελα να στρέψουμε την προσοχή μας και σε μια άλλη παράμετρο που νομιμοποιεί και συνδιαμορφώνει τη στάση μας απέναντι στα συναισθήματα και στις έννοιες που είναι έντονα φορτισμένα με αυτά.

Ξάπλωσα στην αγαπημένη μου γωνία στον καναπέ κρατώντας το βιβλίο μου. Ο Harry, ένα ημίαιμο κούτσχαρ, που βρήκαμε αδέσποτο πριν από 7 χρόνια, ήρθε δίπλα μου και με κοίταξε με το γεμάτο αγάπη βλέμμα του, περιμένοντας την έγκριση.

Είναι πολλές οι περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν βιώσει τη μείωση του στρες, του πόνου και του άγχους και πολλές φορές ακόμη κι ένα ιδιαίτερα ευφορικό αίσθημα μετά την άσκηση. Τι κρύβεται όμως, πίσω από το λεγόμενο "runner's high";

Υπάρχουν στιγμές, που μια απλή μυρωδιά ή μια γεύση, μας μεταφέρει αιφνίδια στο παρελθόν. Ένα άρωμα, ένα φαγητό ή η αίσθηση του αέρα, μπορεί να ξυπνήσει αναμνήσεις που είχαμε ξεχάσει, γεμάτες ζωντάνια και συναίσθημα.

Την τελευταία δεκαετία οι ψυχολογικοί όροι και οι ψυχολογικές θεωρίες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς και χρησιμοποιούνται καθημερινά από το ευρύ κοινό. Οι πολιτικοί ειδήμονες, για παράδειγμα, συχνά κάνουν λόγο για την «προκατάληψη επιβεβαίωσης» (confirmation bias), δηλαδή για την τάση των ανθρώπων να επικεντρώνονται επιλεκτικά στα στοιχεία εκείνα που επιβεβαιώνουν τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις τους.

Σύμφωνα με την έρευνα των Cipriani et all, (2018) η κατάθλιψη έχει αυξηθεί σημαντικά από το 1990, λόγω της αύξησης του πληθυσμού και της γήρανσης.

Σε έναν κόσμο που κινείται με γρήγορους ρυθμούς, οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να γίνουν πιο παραγωγικοί, βγάζοντας ολοένα και περισσότερη εργασία εις πέρας.

Μύθοι και επιστημονικά δεδομένα:
Το ερώτημα σχετικά με το πότε αρχίζει να γερνάει ο εγκέφαλος απασχολεί εδώ και δεκαετίες τη νευροεπιστήμη, την ψυχολογία και την ιατρική.

Εδώ και αιώνες, να μην πούμε χιλιετίες, ο εγκέφαλος, αποτελεί ένα ανεξάντλητο πεδίο έρευνας, καθώς η φύση και η ύπαρξή του, αποτελούν μυστήριο για τον άνθρωπο και την επιστήμη.

Συναντηθήκαμε διαδικτυακά με την Μαίρη Παναγοπούλου, Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας και συνθετική θεραπεύτρια και μιλήσαμε για την ανάγκη φροντίδας του σώματος, προκειμένου να επιτύχουμε συναισθηματική ισορροπία.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα όργανο με τεράστιες δυνατότητες. Χάρη σε αυτόν πραγματοποιείται όλη η πνευματική μας δραστηριότητα. Μας δίνει τη δυνατότητα να επεξεργαζόμαστε ερεθίσματα, ώστε, για παράδειγμα, να διαβάζουμε το παρόν κείμενο, να κατανοούμε και να εφαρμόζουμε τα μαθηματικά, να κατασκευάζουμε κτλ.   

Πόσο απέχει η παιδική ηλικία από την ενήλικη ζωή; Όχι τόσο όσο νομίζουμε. Μπορεί το σώμα μας να μεγαλώνει, αλλά η ψυχή θυμάται.

Κάποιες από τις έννοιες που ακούμε όλο και πιο συχνά στον ευρύτερο χώρο της ψυχικής – και όχι μόνο – υγείας αφορούν στην Νευροποικιλότητα ή νευροποικιλομορφία ή νευροδιαφορετικότητα (Neurodiversity), καθώς και στα Νευροδιαφορετικά ή Νευροαποκλίνοντα άτομα (Neurodivergent people).

Η λογική θα υπαγόρευε, αν κάποιος μας απέρριπτε, δεν ενδιαφερόταν για μας και τα συναισθήματά μας ή μας πλήγωνε, να τον διαγράφαμε και να προχωρούσαμε παρακάτω. Έλα, όμως, που ο ανθρώπινος εγκέφαλος λειτουργεί εντελώς διαφορετικά.

Ο κεντρικός πυλώνας της Ιατρικής του 21ου αιώνα συνίσταται στην αναζήτηση της παθογένειας κάθε διαταραχής, δηλαδή της βιολογικής αιτίας της. Ενώ στο επίπεδο των καθαρά σωματικών νόσων αυτό επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό (π.χ. AIDS, στομαχικά έλκη κλπ), δεν φαίνεται να συμβαίνει το ίδιο με τις ψυχικές διαταραχές.

Στη διαδικασία της προσωπικής αλλαγής υπάρχει ένα σημείο που συχνά παραβλέπουμε, παρότι είναι το πιο καθοριστικό και το πιο επίπονο: το μεταίχμιο ανάμεσα σε μια εγκαθιδρυμένη συμπεριφορά και στη στιγμή που αρχίζει πραγματικά η αλλαγή.

Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει τουλάχιστον μία φορά το εξής τρομακτικό φαινόμενο: ξυπνούν μέσα στη νύχτα, το μυαλό τους είναι σε εγρήγορση, αλλά δεν μπορούν να κουνήσουν ούτε ένα δάχτυλο.